Έμποροι ανθρώπων

Η Ελλάδα είναι από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς θυμάτων σεξουαλικής
εκμετάλλευσης όπως προκύπτει από τις διεθνείς εκθέσεις (ΟΑΣΕ, Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο, Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Στέιτ Ντιπάρτμεντ). Η
κατάσταση είναι ορατή και διά γυμνού οφθαλμού. Το κύκλωμα δεν λειτουργεί στη
σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, είναι μέρος της ελληνικής καθημερινότητας. Οι
κανόνες της αγοράς ρυθμίζουν τα δρομολόγια των κοριτσιών. Οι αλλαγές στις
διαθέσεις του «αγοραστικού κοινού» καθορίζουν και την προέλευση του
«εμπορεύματος». Έτσι απλά εξηγείται και το πρόσφατο ρεύμα από την Αφρική και
τη Λατινική Αμερική. Τα θύματα δεν επιλέγουν τη χώρα μας. Η χώρα μας τα
επιλέγει.

Σε λίγες ημέρες θα εκδικαστεί μια υπόθεση που αποκαλύφθηκε τον Αύγουστο του
2005. Δύο κορίτσια από τη Νιγηρία κατέθεσαν στην Αστυνομία όσα υπέστησαν επί
τρία χρόνια. Η μεταφορά τους στην Ελλάδα κοστολογήθηκε 50.000 ευρώ. Τόσο ήταν
το χρέος προς τους Νιγηριανούς ιδιοκτήτες-μεταφορείς τους. Και αφού το χρέος
ήταν μεγάλο δεν αποπληρωνόταν με οικιακές εργασίες. Έλληνες ατζέντηδες
ανέλαβαν λοιπόν να τις προωθήσουν σε διάφορα μέρη της χώρας, κυρίως νησιά.
Δούλευαν σε μπαρ, αναγκάζονταν να κοιμούνται με δεκάδες άντρες καθημερινά.
Όποτε αντιδρούσαν αντιμετώπιζαν απειλές: κινδύνευαν οι ίδιες και οι
οικογένειές τους στη Νιγηρία. Δέρνονταν, καίγονταν με σίδερο και καυτό νερό.
Τα χρήματα πάντως έμπαιναν στους λογαριασμούς των «μεταφορέων», είτε
προέρχονταν από την πορνεία είτε από το μικρεμπόριο στον δρόμο. Μετά τη
διαφυγή και την κατάθεσή τους εγκαταστάθηκαν με ασφάλεια σε ειδικό ξενώνα. Δύο
συμπατριώτες τους, ένας άντρας και μια γυναίκα, συνελήφθησαν. Πάνω τους
βρέθηκαν βιβλιάρια καταθέσεων με αρκετά χρήματα. Τα μπαρ που κατονομάστηκαν σε
επαρχιακές πόλεις δεν ερευνήθηκαν ποτέ. Οι υπόλοιποι του κυκλώματος,
τουλάχιστον τέσσερις, διέφυγαν παρά τα εντάλματα που εκδόθηκαν. Ο ένας γύρισε
στη Νιγηρία και επισκέφτηκε τις οικογένειες των κοριτσιών για να θυμίσει πως
το χρέος μένει απλήρωτο.

Το τράφικιν, η εμπορία ανθρώπων, δεν έχει μόνο τη μορφή που βλέπουμε στις
δημοσιογραφικές έρευνες. Δεν είναι μόνο ένα βίαιο, σφιχτό κύκλωμα μαφιόζων. Οι
θύτες δεν είναι μόνο νταβατζήδες, είναι απόλυτοι ιδιοκτήτες αυτών των
ανθρώπων. Συχνά τα θύματα νιώθουν πως όντως έχουν χρέος: η μια Νιγηριανή
συνέχιζε να πληρώνει και μετά τη διαφυγή της! Το τράφικιν έχει γίνει μέρος της
σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Σίγουρο αγοραστικό ενδιαφέρον, τεράστια
κέρδη, κλειστά στόματα. Το πλέγμα πελατειακών σχέσεων απλώνεται σε όλη τη χώρα
και συμμετέχουν και κρατικοί αξιωματούχοι. Ο κίνδυνος για το εγχώριο τμήμα του
κυκλώματος ελάχιστος, αν και οι μικρές κοινωνίες βοούν για τα στραβά μάτια
μερικών αστυνομικών. Πάνω απ’ όλα, οι πελατειακές σχέσεις δεν θα υπήρχαν χωρίς
τους πελάτες και δυστυχώς πελάτες είναι αμέτρητοι συμπατριώτες μας.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι Β’ αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα
Δικαιώματα του Ανθρώπου και τέως πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς
Αμνηστίας.