Γκροτέσκα πρόσωπα της εξουσίας

Είναι άραγε απ’ τη φτιασιά τους έτσι ή αποκτούν αυτό το ύφος τού «γκαγκά –
bοuffon» όταν παίρνουνε την εξουσία; (Την όποια, τέλος πάντων, εξουσία, μιλάω
γενικώς και αορίστως). Βέβαια, πίσω από μια μάσκα «θείτσας ευσχήμονος»
ελλοχεύει πάντα η αγριόφατσα «αρπακτικού ανελεήμονος». Όμως δεν μπορεί,
κάποιοι απ’ αυτούς πρέπει να είναι άχρηστοι εντελώς. Ανίκανοι να ξεχωρίσουνε
δυο γαϊδουριών άχυρα, κι όχι να κουμαντάρουνε τους άλλους.

Αφού τους βλέπεις: το μάτι τους απόμακρο και απλανές ωσάν της νυσταλέας
αγελάδας· βλέμμα γλαρωμένο που μέσα του αντανακλάται ευκρινώς το κενόν της
εξουσίας. Υποψιάζομαι δε, ότι τα κρεμασμένα σαν κουρτίνες βλέφαρα
ανασηκώνονται μονάχα άμα δούνε κάμερα· τότε μόνον ξεθολώνει το ματάκι τους
και, σπρώχνοντας με αγκωνιές τους διπλανούς τους, στήνονται στον φακό σαν τις
κανίστρες. Τους ρωτούν οι δημοσιογράφοι και με πιάνει πάντα ένα
σφίξιμο: τώρα, λέω, θα ακουστεί το ένρινο εκείνο μουγκρητό «Μμμ;» της
άγνοιας.

Άλλοι, πάλι – της θεωρίας και της πλήρους απραξίας – ασκούν την εξουσία τους
σαν να βρίσκονται σε εικονική πραγματικότητα. Μες στην παιδική χαρά. Και με
την ίδια ευκολία που ξεγελούν τους εαυτούς τους, βάφοντας ώς τη ρίζα το μαλλί
τους κατακόκκινο ή κορακί (δεν έχουν και μια στάλα αισθητική, οι βέκοι! χάθηκε
να το γκριζάρουν κάπως;), νομίζουν πως μπορούν να κρύψουν κι απ’ τους άλλους
την κραυγαλέα τους αφέλεια. Χωριό που φαίνεται όμως …

Ακολουθούν, μετά, οι πρωταγωνιστές της «λαϊκής απογευματινής». Κάτι
πρωτοπαλίκαρα ή, μάλλον, πρωτοψάλτες ενός εμετικού λαϊκισμού (ξέρουν αυτοί).
Παίρνουν σβάρνα τους σταθμούς και τα κανάλια και γαυριάζουν όπως ακριβώς τα
σούργελα των μεσημεριανών εκπομπών. Ίδιο καλούπι. Τους ακούς και νομίζεις πως
κολλάει η σγόρτζα απ’ τα λόγια τους πάνω στο δέρμα σου: τσαμπουκάδες
ταπεινόσχημοι και σεμνότυφοι νταήδες. (Άμα λάχει όμως και τους τραβήξουνε τ’
αυτί από τα κεντρικά, αμέσως τα μαζεύουν οι ψοφοδεείς).

Υπάρχουν βέβαια και μερικοί που αλέθουνε με γλωσσική κομψότητα κοπανιστόν
αέρα. (Είδαμε πόσα απίδια έπιασε κι ο δικός τους σάκος. Ρεζίλι γίναμε). Κι
ωστόσο, εξακολουθούν ακαταπαύστως να ομιλούν επί παντός, τινάζοντες ενίοτε την
πίπτουσα στο μέτωπο λευκή τους φράντζα. Καταλήγουν δε, σχεδόν αυτιστικά, στην
ίδια πάντα επωδό: «δεν φταίμε εμείς, οι προηγούμενοι».

(Όχι, δεν θα αναφερθώ σε κάποιους εντοπίους χάννους που, όταν βρίσκονται
ανάμεσα σε κόσμο, κοιτάζουν γύρω γύρω και χασκογελούν σαν φάτσες καρναβαλικές
· είναι τοπικής εμβέλειας, και θα τους περιλάβω άλλοτε και αλλού).

Θα αναφέρω όμως κάτι γνωστές σιγανοπαπαδιές. Μ’ εκείνο το ύφος της ευσέβειας,
το εξαϋλωμένο λες και μόλις γύρισαν από εξομολόγηση και είναι, ακόμα, υπό την
επήρεια της θείας μετάληψης. Μα όταν βρουν την ευκαιρία, γίνονται οι
χειρότερες πικραγγουριές. Εδώ την έχουν την ποντούρα, κάτω απ’ τη γλώσσα τους.
Την κλωθογυρίζουνε και την πετάνε την κατάλληλη στιγμή. (Πάντα, όμως, με ύφος
Pieta: ελαφρώς κεκλιμένη κεφαλή και βλέμμα ανωφερές, σαν άνω
σχώμεν).

Ε, λοιπόν, ακόμα πιο μοιραίοι κι απ’ αυτούς είναι οι άτολμοι ηγέτες, οι χωρίς
πυγμή και βούληση. Που έχουν μεν το όνομα αλλά όχι και την (Θείου) χάριν. Γι’
αυτό και δεν πολυσκοτίζονται, αλίμονο, για εξουσίες και τα ρέστα. Ο κόσμος
γύρω τους να καίγεται, αυτοί θα εξακολουθούν να λένε ανέκδοτα.

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.