ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Βαλκανικό ξανθό

Αν μπορούσα, θα έπαιρνα στην έκθεση αυτή όλους τους μετανάστες. Ζούνε πολλοί
εκεί κοντά, στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, κυκλοφορούν και δουλεύουν, αλλά
δεν περνάνε τις πόρτες Μουσείων, γενικά, δεν το σκέφτονται να πάνε σε
Μουσεία… Θα ήθελα όμως να έβλεπαν με κάποιον τρόπο κι αυτοί την Ελλάδα που
είδαμε εμείς στις φωτογραφίες της Βούλας Παπαϊωάννου, την παλιά της ζωή, που
τη θυμηθήκαμε, γιατί την είχαμε συναντήσει στις διηγήσεις των γονιών και των
παππούδων μας. Πόσο αδύνατοι, πόσο φτωχοί, πόσο βασανισμένοι είχαν ζήσει οι
παππούδες και οι γονείς σε άλλη εποχή, σε κάποιο άλλο Σύμπαν νομίζεις, αλλά
όχι, ήταν αυτή εδώ η ίδια χώρα, οι πόλεις και τα χωριά της. Πόσο μοιάζανε οι
γονείς και οι παππούδες μας στους σημερινούς μετανάστες… Τα κοκαλιάρικα
πόδια, τα ρουφηγμένα μάγουλα, τα παιδικά ρούχα τα φτιαγμένα με μεγαλίστικα
υφάσματα, μεταποιημένα, τα ξανθά μαλλιά, πιο ξανθά από σήμερα, αφού το ξανθό
διαλύεται σιγά σιγά μέσα στο σκούρο. Πόσο δεν μοιάζουν οι γιαγιάδες και οι
γονείς μας με τον σημερινό τους εαυτό, πόσο δεν μοιάζουν, μα καθόλου, με τα
παιδιά και τα εγγόνια τους. Ευτυχώς, σίγουρα, αλλά χρειάζεται να θυμάται
κανείς πού και πού τον δρόμο που έχει περάσει. Και πόσες μεταναστεύσεις, πόσες
μετακινήσεις, ανταλλαγές, ομηρείες, εκκενώσεις, μεταφορές ανθρώπων,
οικογενειών, παιδιών, στρατών, πληθυσμών ολόκληρων. Χρειάζεται να θυμάται πού
και πού κανείς την εικόνα που έδινε, να συγκρίνει, να κατανοεί και να το
σκέφτεται το πράγμα. Ναι, θα ήθελα να έδειχνα την έκθεση αυτή σε σημερινούς
ξένους μετανάστες, ζουν εκεί κοντά και δουλεύουν, αλλά οι διαδρομές τους
μένουν παράλληλες.