Έργα χωρίς έλεγχο

Μετά τα πρόστιμα που επέβαλε στην Ελλάδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις
καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων, το πολύπαθο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης αντιμετωπίζει τώρα ακόμη ένα πρόβλημα: την έλλειψη – εδώ και ένα
χρόνο – επίσημου ποιοτικού ελέγχου των έργων του.

Παρ’ ότι από πέρυσι τον Δεκέμβριο έληξε η σύμβαση του Ειδικού Συμβούλου
Ποιοτικού Ελέγχου (ΕΣΠΕΛ), ακόμη δεν έχει προσληφθεί νέος. Ως αποτέλεσμα, κατά
την εκτέλεση τα έργα δεν ελέγχονται από τον αρμόδιο και αναγνωρισμένο από την
Ε.Ε. φορέα, δεν πιστοποιούνται και έτσι δεν μπορεί να γίνει η τυπική παραλαβή
όσων ολοκληρώνονται, ώστε να εξοφληθούν από τα κοινοτικά ταμεία.

Προς το παρόν το πρόβλημα αντιμετωπίζεται περιστασιακά, με την ανάκληση του
προηγούμενου Συμβούλου (του οποίου έχει λήξει η σύμβαση) για τον έλεγχο των
παλαιών έργων και με την κάλυψη από τον εθνικό προϋπολογισμό των πόρων που δεν
εισπράττονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Το πρόβλημα όμως έχει φτάσει σε
οριακό σημείο. Πολύ σύντομα ο εθνικός προϋπολογισμός δεν θα μπορεί να καλύψει
τα κενά. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι πιθανό να αντιδράσει και να
απειληθεί η χρηματοδότηση των έργων. Σύμφωνα με πληροφορίες, στελέχη της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής συναντήθηκαν το καλοκαίρι με αξιωματούχους της ελληνικής
κυβέρνησης, στους οποίους διατύπωσαν τον προβληματισμό τους για την
καθυστέρηση. Βεβαίως η έλλειψη ποιοτικού ελέγχου είναι και ουσιαστικό
πρόβλημα, αφού αυξάνεται ο κίνδυνος κακοτεχνιών. Γι’ αυτό άλλωστε προβλέπεται
η ύπαρξη του ΕΣΠΕΛ, που αποτελεί δικλίδα ασφαλείας για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
και την ελληνική κυβέρνηση ότι τα χρήματα του Έλληνα και του Ευρωπαίου
φορολογούμενου δαπανώνται με σωστό τρόπο. Ας σημειωθεί ότι η κυβέρνηση
προκήρυξε διαγωνισμό για την πρόσληψη νέου ΕΣΠΕΛ του οποίου η προθεσμία έληγε
τον Ιανουάριο του 2006, αλλά δόθηκε παράταση δύο μηνών. Προσφορές υπέβαλαν δύο
κοινοπραξίες, η Conapro – Ismes (προηγούμενος ανάδοχος) και Ergotest – Stats.
Τρεις μήνες αργότερα, τον Ιούνιο, στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Γ’ ΚΠΣ
αναφέρθηκε ότι μόλις είχε ολοκληρωθεί «το πρώτο στάδιο ελέγχου του υποφακέλου
των δικαιολογητικών» και ότι η «ολοκλήρωση της διαδικασίας επιλογής του ΕΣΠΕΛ
συνιστά ενέργεια άμεσης προτεραιότητας».

Άγονος ο διαγωνισμός

Ωστόσο, τελικά ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος και τώρα ετοιμάζεται η προκήρυξη
νέου, η οποία μάλιστα αναμένεται να δημοσιευθεί τις επόμενες ημέρες. Σύμφωνα
με πηγές από το υπουργείο Οικονομίας, αιτία είναι οι προσφυγές που κατέθεσαν
οι ενδιαφερόμενες κοινοπραξίες, οι οποίες μπλοκάρισαν τη διαδικασία. Οι ίδιες
αναγνωρίζουν, εξάλλου, ότι η έλλειψη ΕΣΠΕΛ έχει ως αποτέλεσμα να συσσωρευθεί
μεγάλος αριθμός έργων που δεν έχουν ελεγχθεί και ότι ο νέος ανάδοχος πρέπει να
εργασθεί υπερεντατικά για να φέρει εις πέρας το έργο του. Πάντως, υποστηρίζουν
ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ενήμερη για το πρόβλημα και φέρεται
διατεθειμένη να δείξει ανοχή και να μην επιβάλει κυρώσεις.

Η καθυστέρηση αυτή έρχεται να προστεθεί στον μεγάλο κίνδυνο που υπάρχει να
χαθούν κοινοτικά κονδύλια από την εφαρμογή του κανόνα «ν+2» (απορρόφηση το
πολύ δύο χρόνια μετά τη δέσμευση πόρων για ένα έργο).

Η αμοιβή του ΕΣΠΕΛ είναι 15 εκατ. ευρώ για 1.500 ελέγχους κατά τη διάρκεια 30
μηνών.