Eλληνική πρόταση για υδάτινες πόλεις

Στους προβληματισμούς της φετινής 10ης Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας
για το μέλλον των μεγαλουπόλεων, η Ελλάδα συμμετέχει προτείνοντας το μοντέλο
μιας απέραντης υδάτινης πόλης, διάσπαρτης σε εκατοντάδες νησιά, με λεωφόρους
γαλάζιες, όπου κυκλοφορούν εκατομμύρια άνθρωποι από όλο τον κόσμο, συμβιώνουν
ειρηνικά κι ανανεώνονται: το Αιγαίο.

«Αν δούμε το Αιγαίο με τα νησιά του σαν μια διάσπαρτη σύγχρονη πόλη, αυτή έχει
όλα τα χαρακτηριστικά μιας σύγχρονης μεγαλούπολης. Το δίκτυο των θαλάσσιων
δρόμων είναι οι λεωφόροι. Τα πλοία που τη διασχίζουν, γεμάτα κάθε λογής
ανθρώπους, είναι πλωτές πλατείες. H πόλη αυτή έχει σταθερό πληθυσμό 1.350.000
κατοίκους.

Τα καλοκαίρια οι κάτοικοι υπερτριπλασιάζονται με την παρουσία των μεταναστών –
τουριστών. Μονάχα η Μύκονος έχει κάθε χρόνο 1.500.000 “κατοίκους”. Μιλάμε
επομένως για μεγέθη μεγάλης ευρωπαϊκής πόλης», τόνισε ο αρχιτέκτων και
επίκουρος καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών Ηλίας
Κωνσταντόπουλος, ένας από τους δύο κύριους εμπνευστές της ιδέας να
αντιπαρατεθεί ένα ελληνικό μοντέλο μεγαλούπολης στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις,
που αποτελούν το θέμα της 10ης Διεθνούς Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής. Γιατί «το
παράδειγμα της Αιγαιούπολης μας δίνει ένα μοντέλο πόλης παρήγορο, βιώσιμο,
ειρηνικό, που βασίζεται στο υπόδειγμα ζωής που μας κληροδότησε το Αιγαίο: και
μαζί και χώρια».

Ο δεύτερος εμπνευστής, Λόης Παπαδόπουλος, αρχιτέκτων, θεωρητικός και κριτικός
της αρχιτεκτονικής, συμφώνησε ότι άξιζε να διερευνηθεί ποικιλοτρόπως η ιδέα,
που άλλωστε είχε τεκμηριώσει με τη μελέτη του ο ιστορικός Σπύρος Ασδραχάς, όσο
και ο Άγγελος Ελεφάντης, που χαρακτήρισε το Αιγαίο διάσπαρτη πόλη.

Ο κύκλος του παιχνιδιού άνοιξε και μπήκαν πενήντα πέντε διαφορετικοί
συνεργάτες. Αρχιτέκτονες, πολεοδόμοι, φιλόσοφοι, ιστορικοί, ανθρωπολόγοι, αλλά
και φωτογράφοι, λογοτέχνες που ερεύνησαν το παρελθόν αυτής της «πόλης»,
χαρτογράφησαν και συνομίλησαν με το παρόν της και προβληματίστηκαν για το
μέλλον της και την ειρηνική αειφόρο ανάπτυξή της.

Δύο φωτογράφοι, ο Στράτος Καλαφάτης και ο Σπύρος Στάβερης, αποτύπωσαν
τα πρόσωπα των νησιών και τα πρόσωπα των ανθρώπων. Αυτή η πόλη, όπως προκύπτει
από την έρευνα, έχει έναν δικό της διοικητικό μηχανισμό. Το υπουργείο Αιγαίου.
Έχει σε αναλογία τριπλάσια αεροδρόμια από την υπόλοιπη Ελλάδα, πολλά από τα
οποία επικοινωνούν απευθείας με το εξωτερικό. Έχει πανεπιστήμιο αποκεντρωμένο
σε πέντε νησιά και πλήθος σχολές.

Οι εντυπώσεις που προκαλεί το Αιγαίο σε λογοτέχνες, εικαστικούς καλλιτέχνες,
κινηματογραφιστές κ.ά. καταγράφονται από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής Μέμο
Φιλιππίδη, ενώ τέσσερις λογοτέχνες (ο Αριστείδης Αντονάς, η Σοφία Νικολαΐδου,
ο Ευγένιος Τριβιζάς και ο εισαγγελέας – ποιητής Δημοσθένης Κορδοπάτης) γράφουν
λογοτεχνήματα.

Όλα αυτά περικλείονται στον κατάλογο-ντοκουμέντο της έκθεσης που θα
κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Futura.

Τόπος επιθυμίας και αλληγορία

H Αιγαιούπολη, που χρησιμο-ποιούν ως πρότυπο οι Έλληνες αρχιτέκτονες για τη
10η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας, έχει ακμάζον εμπόριο και τουριστική
δραστηριότητα. Έχει χιλιάδες μνημεία του παρελθόντος και αμέτρητα σημαντικά
κτίρια σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Συντάχθηκε μάλιστα για πρώτη φορά
αρχιτεκτονικός οδηγός – χάρτης από τον Απόστολο Καλφόπουλο. Έχει τα δικά της
προσκυνήματα. Είχε βιομηχανική ανάπτυξη. Και το τελευταίο: εμπνέει και ασκεί
μια έλξη. «Είναι τόπος επιθυμίας, μια υδάτινη πόλη, που ακτινοβολεί με το
γαλάζιο της θάλασσας, το ακηλίδωτο φως, τη διαύγεια, τους ανέμους και κάθε
πιθανή αλληγορία της φυσικής γεωγραφίας: η νεανικότητα, η υγιεινή, η
αειφορία», όπως λέει στα «NEA» ο αρχιτέκτων και επίκουρος καθηγητής
Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών Ηλίας Κωνσταντόπουλος.

INFO

Πρόταση για τη 10η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής Βενετίας «Το Αιγαίο. Μια διάσπαρτη
πόλη». Επιμελητές: Κατερίνα Κοτζιά, Ηλίας Κωνσταντόπουλος, Λόης Παπαδόπουλος,
Κορίνα Φιλοξενίδου. Διάρκεια: 10 Σεπτεμβρίου – 19 Νοεμβρίου.