Kόντρες για την πατριαρχία
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
Στην επιστροφή του πατριαρχικού μοντέλου (που θέλει τον πάτερ-φαμίλια να |
Εδώ και παραπάνω από μια γενιά, οι υγιείς πληθυσμοί σε όλο τον κόσμο
μειώνονται με τέτοιο ρυθμό ώστε, σύμφωνα με τους ειδικούς, σε λίγο δεν θα
μπορούν να αντικατασταθούν. Φοβούμενες ότι χωρίς παιδιά τα ασφαλιστικά
συστήματα (αλλά και οι ισχυροί στρατοί) θα απειληθούν στο μέλλον, οι
κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους και κίνητρα για να ωθήσουν τους πολίτες στην
τεκνοποίηση.
Στη Σιγκαπούρη, το κράτος οργανώνει ειδικά ραντεβού με την ελπίδα ότι
θα κάνει τους πολυάσχολους εργαζόμενους να συναντηθούν και να παντρευτούν. Στη
Γαλλία, προσφέρονται γενναία φορολογικά κίνητρα σε όσους ξεκινούν τη
δημιουργία οικογένειας, ενώ στη Σουηδία, το κράτος χρηματοδοτεί τη φροντίδα
για τα παιδιά για να διευκολύνει τους γονείς και πρόσφατα καθιέρωσε γονική
άδεια μετά τον τοκετό και για τους πατεράδες.
Κι ενώ η γενιά των baby boomers γερνά, ο ερευνητής στο New America Foundation,
Φίλιπ Λόνγκμαν, σε εκτενές άρθρο του στην επιθεώρηση «Foreign Policy»
υποστηρίζει ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι δεν είναι μακριά η μέρα που θα επιστρέψει
η πατριαρχία για να διαιωνιστεί το είδος μας!
Είτε μας αρέσει είτε όχι, υποστηρίζει, οι συντηρητικοί θα κληρονομήσουν
τη γη. Κι αυτό διότι το μεγαλύτερο ποσοστό της επόμενης γενιάς θα γεννηθεί σε
οικογένειες που ακολουθούν το πατριαρχικό μοντέλο. Αυτό άλλωστε, συμπεραίνει ο
ερευνητής, κάνοντας τις φεμινίστριες να ανατριχιάζουν, συμβάλλει στην αύξηση
των γεννήσεων ενώ μεγιστοποιεί την επένδυση των γονιών στα παιδιά τους.
Βέβαια, το δημογραφικό είναι θέμα περίπλοκο και διαφορετικό από κοινωνία σε
κοινωνία. «Δεν νομίζω ότι μπορούμε να μιλάμε για μια τέτοια επιστροφή στην
πατριαρχία. Τα πρότυπα έχουν αλλάξει σήμερα και στοιχείο ευημερίας θεωρείται
το να κάνει κανείς λιγότερα παιδιά. Κι αυτό έχει να κάνει με τον ατομισμό των
γονέων που θέλουν να περνούν καλά», εξηγεί στα «NEA» η Αντιγόνη Λυμπεράκη,
καθηγήτρια Οικονομικών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τονίζοντας μια ενδιαφέρουσα
ιδιαιτερότητα: «Το μεγαλύτερο έλλειμμα γεννήσεων στην Ευρώπη εντοπίζεται στην
Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, χώρες οι οποίες έχουν αυξήσει μεν την
ευημερία τους, αλλά όπου οι γυναίκες δουλεύουν λιγότερο».
«Δεν μπορούμε να γυρίσουμε στην πατριαρχία έτσι όπως έχει εξελιχθεί η
κοινωνία μας. Επίσης, οι στατιστικές δείχνουν ότι η υπογεννητικότητα δεν έχει
να κάνει με το γεγονός ότι οι γυναίκες μπήκαν στην αγορά εργασίας. Αν είναι
έτσι, γιατί οι μεσογειακές κοινωνίες έχουν χαμηλά ποσοστά γεννήσεων;»,
παρατηρεί ο Δημήτρης Ανωγιάτης-Πελέ, καθηγητής Ιστορικής
Γεωγραφίας-Δημογραφίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, που θυμίζει ότι η
υπογεννητικότητα δεν έχει να κάνει με το αν οι κοινωνίες είναι πατριαρχικές ή
μητριαρχικές.
H δημογραφική μετάβαση που σημειώθηκε στον ευρωπαϊκό χώρο λόγω της μείωσης των
γεννήσεων στο τέλος του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα, εξηγεί, «συνέβη
επειδή οι γονείς ήθελαν να προσφέρουν καλή ποιότητα ζωής στα παιδιά τους. Ήταν
η επικράτηση του μαλθουσιανού μοντέλου, σύμφωνα με το οποίο πρέπει πρώτα να
διαπαιδαγωγηθούν οι άνθρωποι, να έχουν δουλειά και χρήματα και ύστερα να
κάνουν παιδιά. Πάντα η επιθυμία προσφοράς καλύτερης ζωής στις επόμενες γενιές
συνδεόταν με τη μείωση των γεννήσεων».
«Είναι εύκολο να προβλέψουμε ότι το μέλλον ανήκει σε όσους έχουν παιδιά,
όποιοι κι αν είναι αυτοί», σχολιάζει στα «NEA» ο Φίλιπ Λόνγκμαν, εκφράζοντας
την ελπίδα ότι «οι προοδευτικές δυνάμεις στην κοινωνία μας θα μάθουν να μη
θεωρούν τους γονείς δεδομένους και θα τους δώσουν την αξιοπρέπεια και τα
προνόμια που αξίζουν για τις θυσίες που κάνουν. H εναλλακτική, δυστυχώς, είναι
επιστροφή σε ένα παρελθόν που στερείτο ατομικής ελευθερίας».
Αν η υπόθεση της επιστροφής στην πατριαρχία είναι αληθινή, τότε, γιατί δεν
παρατηρείται επιστροφή στο πατριαρχικό μοντέλο σε χώρες που έχουν αυξήσει τα
ποσοστά γεννήσεων, όπως οι σκανδιναβικές; Ή αντίστροφα, γιατί πέφτουν οι
γεννήσεις σε χώρες που ακολουθούν το παραδοσιακό μοντέλο, όπως η Ελλάδα, που
βρίσκεται δεύτερη στη λίστα με τις πιο «γηρασμένες» χώρες του κόσμου,
ακολουθώντας την Ιταλία; «Στη χώρα μας δεν κάνουν παιδιά ούτε οι γυναίκες που
δεν εργάζονται, γιατί δεν έχουν κατακτήσει το επίπεδο αυτοτέλειας που θα
επιθυμούσαν», σημειώνει η Αντιγόνη Λυμπεράκη.
«Οι τάσεις δείχνουν ότι οι γυναίκες δεν εγκαταλείπουν την εργασία, ακόμη κι
όταν δεν κάνουν παιδιά. Επίσης, οι άντρες ασχολούνται περισσότερο από κάθε
άλλη εποχή με τα παιδιά τους και κάνουν χρήση γονικής άδειας στις χώρες που
υπάρχει ανάλογη νομοθεσία. Αυτό δεν είναι ούτε μητριαρχία ούτε πατριαρχία,
αλλά μια μεταβατική περίοδος προς μια νέα ισορροπία», προσθέτει η Αλέκα
Κορωναίου.
«Οι συντηρητικοί θα επικρατήσουν»
 |
|
«Οι συντηρητικοί, που επιστρέφουν στο πατριαρχικό μοντέλο, κάνουν περισσότερα |
Στην έρευνά του ο Φίλιπ Λόνγκμαν προβλέπει ότι το μέλλον ανήκει στους
συντηρητικούς, επειδή εκείνοι κάνουν περισσότερα παιδιά. Στις ΗΠΑ, οι βαθιά
θρησκευόμενοι και ψηφοφόροι του Μπους έχουν 12% υψηλότερα ποσοστά γονιμότητας
απ’ όσους ψήφισαν Τζον Κέρι. Ενώ στην Ευρώπη όσοι αυτοχαρακτηρίζονται «πολίτες
του κόσμου» και προοδευτικοί έχουν τις μικρότερες πιθανότητες να κάνουν
παιδιά. Συνεπώς, καταλήγει, οι απόγονοι των συντηρητικών γονιών που έχουν τρία
ή περισσότερα παιδιά και οι ιδέες τους θα υπερεκπροσωπούνται στις επόμενες
γενιές.
«Πιστεύω ότι τα ποσοστά γεννήσεων θα μειωθούν σε όλες τις κοινωνικές τάξεις»,
λέει ο ίδιος στα «NEA». Κυρίως, επειδή σήμερα δεν είναι οικονομικό να κάνεις
παιδιά. Αλλά τα ποσοστά θα πέσουν λίγο στους φονταμενταλιστές πιστούς των
τριών θρησκειών του κόσμου που είναι υπέρ της τεκνοποίησης: Ιουδαϊσμός,
Χριστιανισμός και Ισλάμ. H λύση είναι να αποζημιώνονται οι γονείς, γιατί η
γονιμότητα δεν είναι πλέον δεδομένη».
INFO
Ernest Borneman, «H πατριαρχία. H προέλευση και το μέλλον του κοινωνικού μας
συστήματος», Εκδ. MIET, Μτφ. Δημοσθένης Κούρτοβικ, σελ. 940, Τιμή: 37 ευρώ.
Πιερ Μπουρντιέ, «H ανδρική κυριαρχία», Εκδ. Στάχυ, Μτφ. Π. Γεωργίου, σελ. 145,
Τιμή: 7,34 ευρώ.
Google news
