Οι προφεσόροι του γυαλιού

Τους βλέπω κάθε βράδυ ώς αργά, που παραδίδουν τα πολύωρα και ακριβοπληρωμένα
τους μαθήματα στην τηλεόραση. Στη μέση αυτοί και γύρω γύρω οι μαθητές τους
(εκεί είναι το σχολείο πια. Το άλλο, το γνωστό, ξεχάστε το).

Παρακολουθώ τους τηλεοπτικούς προφέσορες με το ύφος το βαρύ, που δεν σηκώνει
αντίρρηση, και στο μυαλό μου φέρνω αυθορμήτως κάτι θλιβερές περιπτώσεις
παλιότερων καθηγητών – μετρημένοι στα δάχτυλα, αλλά σημαδιακοί· που έτσι κι
έπεφτες στα νύχια τους σε σημάδευαν για μια ολόκληρη ζωή.

Κάτι φάτσες απεχθείς, που η χαρά τους ήταν να ξεμπροστιάζουν τους μαθητές
τους, να τους ειρωνεύονται στο πρώτο λάθος. Και στο παραμικρό τους παραπάτημα
να τους ταπεινώνουν και να τους ευτελίζουν μπροστά στους άλλους.

Τάλε κουάλε οι τηλεοπτικοί! Λες και πλήθυναν εκείνοι οι λίγοι – το ξαναλέω –
και οι άραχλοι, και τα κλωνοποιημένα τους αντίγραφα μετακόμισαν, από τον
μαυροπίνακα, στις τηλεοπτικές οθόνες.

Ο πιο ακραιφνής, ο πιο πούρος και δογματικός καθηγητής μας, τότε, με
απαρέγκλιτες απόψεις και ιδέες σε μπετόν αρμέ ήταν ο «Θεός». H κρίση του
έπεφτε απάνω μας σαν πέλεκυς και μας προκαλούσε τον πιο μεγάλο φόβο. H
ακράδαντη πεποίθησή του ότι μόνον εκείνος είχε δίκιο, δεν άφηνε κανένα
περιθώριο αμφισβήτησης.

«Μα ακούστε με, επιτέλους» φώναζε με οργή, εκλαμβάνοντας ως ευθεία επίθεση στο
κύρος του την οποιαδήποτε αντίρρηση· και μες στην αίθουσα – στα πάνελ δηλαδή
της εποχής εκείνης – έπεφτε παγερή σιωπή. Άκρα του τάφου. Ποιος να τολμήσει;
Όπως και τώρα, καλή ώρα, βλέπω τους καλεσμένους – μαθητές να κοιτάζουν
περιδεείς τους τηλεοπτικούς δασκάλους τους, να τους ακούν ώρες ολόκληρες
βουβοί, και έτοιμοι να συμφωνήσουν μην τυχόν και προκαλέσουν τη θεϊκή οργή.

Πάντως, το πείσμα του δικού μας να επιβάλει την αλήθεια του, να του
αναγνωρίσουμε τις «πάντοτε αγνές προθέσεις» του (που ίσως και να ήσαν),
έφτανε ως την ψύχωση και ως την εμμονή της τελικής δικαίωσής του. E, αυτόν,
και πεθαμένον, ακόμα τον σκατοψυχάμε.

Έτσι συμβαίνει, άλλωστε, με όλους τους δογματικούς, τους πούρους και τους
παρανοϊκούς της Ιστορίας – τηλεοπτικούς ή μη. Όλοι ξεκινούν από τις «έντιμες»
προθέσεις τους, για να καταλήξουν σε συμπεριφορές ακραίες και τακτικές
απάνθρωπες. Εγκλωβισμένοι στην ιδεατή εικόνα τους και υπηρετώντας την «απόλυτη
αλήθεια» που έχουν στο μυαλό τους, γίνονται οι αδέκαστοι κριτές των πάντων. Οι
Θεοί.

Αντίθετα, οι πιο αγαπητοί – και, μακροπρόθεσμα, δικαιωμένοι – ήσαν εκείνοι που
άφηναν όλες τις πόρτες ανοιχτές για να ακουστούν οι διαφορετικές απόψεις.
Σχεδόν τις προκαλούσαν, κι ας μην τις ενστερνίζονταν οι ίδιοι. Τις άκουγαν με
ενδιαφέρον και άνοιγαν μεθοδικά τις χαραμάδες, μία μία, απ’ όπου έμελλε να
αναφανεί το διαφορετικό και το καινούργιο. Αντίστοιχοι με εκείνους τους
παλιούς, είναι σήμερα ο μετρημένος Τσίμας, λ.χ., ο ερευνητικός Παπαχελάς, ο
Τέλλογλου, ο Κούλογλου και μερικοί ακόμα. Κι ας είναι δυσθεώρητοι και, ίσως,
παραγκωνισμένοι. Ουκ εν τω πολλώ (θα συνεχίσω).

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας.