Ένα κοστούμι – χίλιες λέξεις

Μια χώρα που στήριξε την ύπαρξή της περισσότερο στο θέαμα απ’ ό,τι στην ουσία της δημοκρατίας στον πόλεμο γνωρίζει με ακρίβεια πώς να το χρησιμοποιεί. Στη Βηρυτό ο κόσμος είχε βγει στους δρόμους για να διαμαρτυρηθεί και η Κοντολίζα Ράις χαμογελαστή, στο κρεμ κοστούμι της

Χαμογελαστή στο κρεμ κοστούμι της – παντελόνι-σακάκι, σύμφωνα με τον
ενδυματολογικό κώδικα των επίσημων πλην ταχύτατων ταξιδιών -, με τα γυαλιά να
συγκρατούν τα μαλλιά της, σαν ανέμελη ταξιδιώτισσα, να ανεβαίνει τα σκαλιά
φουριόζα – λίγος ο χρόνος – και με το κεφάλι ριγμένο μπροστά σαν δρομέας που
θέλει με αυτό (με το κεφάλι) να κόψει το νήμα, η κυρία Κοντολίζα Ράις των
δηλώσεων που πάγωσαν το αίμα του κόσμου για την πολεμόχαρη φύση τους
επιδείκνυε στις κάμερες την ατρόμητη διπλωματία της να επισκεφθεί τη Βηρυτό
την ώρα του πολέμου.

Εκείνες την ακολουθούσαν, για να καταγράψουν κάθε βήμα υψηλής
επικοινωνιακής σπουδαιότητας από τις ελάχιστες μετακινήσεις της, με την
ισχυρότατη συνοδεία κοστουμαρισμένων ανδρών ασφαλείας με μαύρα γυαλιά και
ακουστικά στο αυτί. Είναι ο απαραίτητος θίασος για την παγκόσμια παράσταση της
«πιο πολύτιμης δύναμης του κόσμου», όπως αυτοπροσδιορίζεται η εκάστοτε
αμερικανική εξουσία. Είτε ο Κλίντον, είτε ο Μπους, είτε η Μαντλίν, είτε η
Κοντολίζα, ο θίασος των μαυρογυαλοφορεμένων «φουσκωτών» παραμένει εικόνα
σταθερής συνέχειας της παντοδυναμίας, η βαριά βιομηχανία επικοινωνιακής
επίδειξης σπουδαιότητας και ισχύος.

Έτσι, είδαμε από τις οθόνες μας τη σιδηρά κυρία της αμερικανικής
διπλωματίας – με όλα τα αξεσουάρ της εξουσίας και το χαμόγελο στα χείλη – να
επιδεικνύει στο παγκόσμιο τηλεοπτικό κοινό τη σωματική ευκινησία της σε
αντικατάσταση προφανώς της ακαμψίας της πολιτικής της.

Μαθήματα επικοινωνιακής επίδειξης εξουσίας, από μια χώρα που έχει στηρίξει την
ύπαρξή της στο θέαμα, στην εικόνα με τα εύληπτα, σαφή ακόμη και για μωρά,
μηνύματα. Είναι προφανές ότι ούτε άλλαξε στο ελάχιστο τις απόψεις των
Αμερικανών ούτε πρόσφερε το ελάχιστο στους αμάχους και τους πρόσφυγες η
επίσκεψη της Κοντολίζας. Όπως πήγε έτσι έφυγε. Άλλωστε, όπως είπε ο εξαίρετος
Μιχάλης Ιγνατίου (ο ανταποκριτής τού Mega στην Ουάσιγκτον) «το Στέιτ
Ντιπάρτμεντ δεν έχει αισθήματα ούτε ευαισθησίες: έχει μόνο συμφέροντα».

Συμφέροντα που βρίσκονται πέρα από οποιονδήποτε κανόνα ειρήνης ή
πολέμου και που δεν επιβάλλονται μόνο με τα όπλα, με την «απλοϊκή» έννοια των
παλαιού τύπου συγκρούσεων. Απαιτούν ολοκληρωτική παράδοση συνειδήσεων με τον
συνδυασμό όπλων και εικόνων.

Τα παγκόσμια δίκτυα ενημέρωσης είναι άριστα οργανωμένα, ώστε να υπηρετούν τον
απόλυτο στόχο των ισχυρών, την τρομοκρατία του βλέμματος. Τα πληγωμένα μωρά
από θραύσματα βομβών, οι βομβαρδισμοί σε στρατόπεδα προσφύγων υποτίθεται από
«λάθος», είναι ισχυρότερα όπλα από τις ίδιες τις βόμβες. Το ηθικό, η αίσθηση
της απόλυτης ανασφάλειας, η αίσθηση ότι δεν υπάρχει για κανέναν «ομπρέλα»
προστασίας – είτε από διεθνείς αποδεκτούς κανόνες είτε από ανθρωπιστικές
οργανώσεις – είναι ο κυριότερος στόχος.

Τον ίδιο στόχο είχε και η επικοινωνιακή επίσκεψη της κυρίας Ράις στη Βηρυτό.
Όχι για να τονώσει το ηθικό, αλλά για να επιβεβαιώσει ότι κανένας απολύτως
κανόνας διεθνούς δικαίου δεν ισχύει στους πολέμους που έχουν άλλοθι την
«ασφάλεια» του πολίτη της Δύσης. Ειρωνεία; Όταν αυτός ο ίδιος πολίτης
κατακλύζεται από το θέαμα της αποτυχίας του πολιτισμού του; Μα προφανώς και το
δικό του ηθικό είναι στόχος.

Για να αισθανθεί μπροστά στην επανάληψη των σκηνών που τόσες φορές είδε
στα δελτία ειδήσεων, με πρόσφυγες δίχως σπίτι, δίχως νόμο, με παιδιά-θύματα,
με πληγωμένους, με ερειπωμένα σπίτια, πρώτον «τυχερός» που ανήκει σε άλλη
πλευρά του πλανήτη και δεύτερον, έστω και ενδόμυχα (αν η δημοκρατική του
συνείδηση δεν του το επιτρέπει), να ευχηθεί να μην αλλάξει τίποτε στον κόσμο
και ανατραπεί η ισορροπία που τον κρατά στην «τυχερή» όχθη.

Έχουμε το «copy write» της αθωότητας

«Θορυβήθηκε», λέει, από την ανθρωπιστική καταστροφή η κυρία Ράις. Αφού συνέβη,
φυσικά. Και χωρίς ουδείς να θέσει θέμα ευθύνης.

Γιατί ο πολιτισμός της Δύσης έχει κατοχυρώσει την «αθωότητά» του με τις
ανθρωπιστικές του ιδέες, με τους κανόνες διεθνούς δικαίου που αφορούν τους
«αδύναμους» του συστήματος, με τις ισχυρές δημοκρατίες του που υπηρετούν την
έννοια της ελευθερίας του πολίτη – να χρωστά μέχρι πέντε γενιές στις τράπεζες,
αλλά είναι ελεύθερος να χρωστά όπου και όσο θέλει – με την «πολιτικώς ορθή»
λεύκανση των κοινωνιών του, την οποία άλλωστε διακηρύττει σε όλες τις
κοινωνίες του πλανήτη αυτομάτως η θέα του σκούρου δέρματος της κυρίας Ράις.