Δρόμοι

Ένας Αμερικανός…

… που ειδικεύεται στις νέες τεχνολογίες και λέγεται Νίκολας Καρ δημοσίευσε
πριν από λίγες ημέρες στο blog του ένα άρθρο με τον προκλητικό τίτλο «Ο
θάνατος της Wikipedia». Είναι αλήθεια ότι η ηλεκτρονική αυτή εγκυκλοπαίδεια
δεν σταματά να επεκτείνεται: 1,2 εκατομμύρια λήμματα στα αγγλικά, 300.000 στα
γαλλικά. Την ίδια ώρα, όμως, αναγκάζεται να παραβιάσει την υπόσχεση που δίνει
στη σελίδα υποδοχής: «Μια ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια όπου μπορεί να γράψει ο
καθένας». Θύμα της επιτυχίας της, η Wikipedia αναγκάστηκε να επιβάλει μια
σειρά κανόνων για να εμποδίσει την κατάχρησή της.

Το περασμένο…

… Σάββατο, οι Νιου Γιορκ Τάιμς σημείωσαν ότι η εγκυκλοπαίδεια περιορίζει
σταδιακά την ελευθερία συγγραφής και τροποποίησης των άρθρων. Υπάρχουν, για
παράδειγμα, 82 «προστατευόμενα» άρθρα που δεν μπορούν να τροποποιηθούν από
τους χρήστες. Τα λήμματα αυτά (με τίτλους όπως «ελιτισμός», «ισλαμοφοβία»,
«Κόσοβο») έχουν πέσει επανειλημμένα θύματα «βανδαλισμού», αλλαγών δηλαδή που
«έχουν στόχο την υπονόμευση της ποιότητας της εγκυκλοπαίδειας». Ένας άλλος
κατάλογος περιλαμβάνει 179 λήμματα, που μπορεί να μην είναι «προστατευόμενα»
με την παραπάνω έννοια, για να τα τροποποιήσει όμως κάποιος πρέπει να έχει
εγγραφεί στην ιστοσελίδα τέσσερις ημέρες νωρίτερα. Μερικοί από τους τίτλους
αυτών των λημμάτων είναι «Τζορτζ Μπους», «Ισλάμ» και «Χίτλερ».

Απαντώντας…

… στον Νίκολας Καρ, ο ιδρυτής της ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας Τζίμι Ουέιλς
(φωτό) υποστήριξε ότι περιορισμοί υπήρχαν πάντα. «H προστασία υπάρχει από το
καλοκαίρι του 2002», επισημαίνει η Φλοράνς Ντεβουάρ, μέλος του Διοικητικού
Συμβουλίου του Ιδρύματος Wikimedia, που διαχειρίζεται την ιστοσελίδα. H
ημι-προστασία θεσπίστηκε στις αρχές του χρόνου. Οι δύο αυτοί περιορισμοί
αφορούν ελάχιστο μέρος των λημμάτων. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα λάθη
διορθώνονται από τους ίδιους τους χρήστες. Όσο για τα κρούσματα «βανδαλισμού»,
έρευνα που πραγματοποίησε η IBM το 2003 έδειξε ότι εντοπίζονται πολύ γρήγορα,
με αποτέλεσμα να μη γίνονται αντιληπτά από τη συντριπτική πλειονότητα των
χρηστών.

H ελευθερία…

… που επικρατεί στη Wikipedia αποτελεί ταυτόχρονα τη δύναμη και την αδυναμία
της. Επιτρέπει στην εγκυκλοπαίδεια να εμπλουτίζεται, να διορθώνεται και να
ανανεώνεται διαρκώς. Έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2005 στην
επιστημονική επιθεώρηση Nature έδειξε ότι τα λάθη της είναι ελάχιστα
περισσότερα από τα λάθη ενός κολοσσού με την ιστορία της Britannica. Από την
άλλη πλευρά, είναι γεγονός ότι πολλά λάθη παραμένουν. Μια από τις πιο γνωστές
περιπτώσεις αφορά έναν Αμερικανό ονόματι Τζον Σίγκενταλερ, για τον οποίο
κάποιος φαρσέρ είχε γράψει ότι εμπλέκεται στους φόνους των Κέννεντυ. Ύστερα
από τις έντονες διαμαρτυρίες του, η εγκυκλοπαίδεια επέβαλε την υποχρέωση της
εγγραφής ως προϋπόθεση για επέμβαση σε οποιοδήποτε άρθρο. «H πολιτική της
προστασίας υπάρχει εδώ και χρόνια» γράφει ο Ουέιλς. «H ημι-προστασία επελέγη
ως μια πιο χαλαρή και ανοιχτή προσέγγιση. Όσο για το συγκεκριμένο άρθρο της
εφημερίδας, μάταια αναζητώ το κουμπί “επεξεργασία σελίδας” για να διορθώσω
ορισμένες ανακρίβειες…».