Δρόμοι

«Μην κρύβεστε!…

… Πάρτε πρωτοβουλίες!». Οι Βρετανοί αισθάνονται πως το σχέδιο της κυβέρνησής
τους για την καταπολέμηση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς είναι κομμένο και
ραμμένο για να τους μετατρέψει σε «καρφιά». «Πώς τολμάς να ρίχνεις σε εμάς το
φταίξιμο για την αύξηση της εγκληματικότητας;», γράφει η «Ντέιλι Εξπρές»
απευθυνόμενη στον υπουργό Εσωτερικών Τζον Ριντ. H εμμονή της βρετανικής
κυβέρνησης με την αντικοινωνική συμπεριφορά, παρατηρεί ο Στούαρτ Γουέιτον,
διευθυντής της οργάνωσης «Ζητήματα Νεολαίας», κάνει την κοινωνία πιο μοναχική
και κατακερματισμένη.

Πριν από 10 χρόνια…

… η κυβέρνηση έβλεπε την αντικοινωνική συμπεριφορά σαν ένα σύνολο από
μικροαδικήματα που θα μπορούσαν κάποτε να γίνουν σοβαρά. Σήμερα, στο «σχέδιο
δράσης για τον σεβασμό» που ανακοίνωσε το υπουργείο Εσωτερικών, τα βλέπει σαν
πολύ σοβαρά κοινωνικά προβλήματα που θα μπορούσαν να γκρεμίσουν ολόκληρη την
κοινωνία. Κάποτε που οι άνθρωποι αισθάνονταν πιο έντονα πως αποτελούσαν μέλη
μιας κοινωνίας – με θεσμούς, οργανισμούς και πεποιθήσεις -, οι ενοχλήσεις της
καθημερινότητας δεν έπαιρναν τόσο σοβαρές διαστάσεις. Δεν ένιωθαν πως η
κοινωνία κινδύνευε να καταρρεύσει από αυτές. Σήμερα πια που η ευγένεια είναι
το μοναδικό πράγμα που έχει απομείνει για να μας «συνδέει» με τους άλλους, η
παραμικρή αγένεια παίρνει αυτόματα τεράστιες διαστάσεις. Σύμφωνα με τη
συγγραφέα Λιν Τρους, ο προορισμός της κοινωνίας έχει γίνει ασαφής (και ακόμη
πιο ασαφής ο ρόλος του ατόμου σε αυτήν): η κοινωνία είναι διαποτισμένη από
«κλίμα αχαλίνωτης και επιθετικής ιδιοτέλειας». Καθένας δημιουργεί τον δικό του
ιδιωτικό χώρο, όπου «παίζει» με τους δικούς του κανόνες. Μόλις νιώσει ότι
αυτός ο χώρος δέχεται μια εξωτερική απειλή, αισθάνεται σαν να καταρρέει
ολόκληρη η κοινωνία.

Δεν πάει…

… πολύς καιρός που οι άνθρωποι πίστευαν πως η αντικοινωνική συμπεριφορά ήταν
ένα πρόβλημα που ήταν στο χέρι τους να το λύσουν. Σήμερα περιμένουμε να το
λύσουν οι κάμερες κλειστού κυκλώματος σε κάθε γωνιά του δρόμου. Όταν τα παιδιά
έβριζαν ή οι γείτονες θορυβούσαν, οι ίδιοι οι άνθρωποι έπαιρναν στα χέρια τους
την κατάσταση. Σήμερα οι αρχές τούς συμβουλεύουν να καλούν την αστυνομία. H
διάθεση των ανθρώπων να γίνουν ενεργοί αποθαρρύνεται. Νόμοι και προγράμματα
όπως αυτό που προτείνει η βρετανική κυβέρνηση μας λένε πως οι αρχές θα κάνουν
ό,τι πρέπει να γίνει για λογαριασμό μας. Φρουροί, αστυνομικοί, ειδικές
τηλεφωνικές γραμμές περιμένουν την καταγγελία μας για όποιο πρόβλημα έχουμε με
τη συμπεριφορά του γείτονά μας. Μας ενθαρρύνουν να προστρέχουμε σε κάποιον
τρίτο – αστυνομικούς, δικαστήρια – για να λύνουμε τις διαφορές μας με τους
θορυβώδεις γείτονες, με τα άτακτα παιδιά στον δρόμο, με οποιονδήποτε μας
ενοχλεί με τα συμπεριφορά του.

Ο τρίτος…

… δεν είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος ούτε ο πιο καλοπροαίρετος. Όσο
περισσότερο ζητούμε τη βοήθειά του τόσο λιγότερο αυτόνομοι γινόμαστε.