Όταν τα «μπράβο» σκεπάζουν τα «ου»

Σκηνή από το «Umvelt» της Μαγκί Μαρέν που προκάλεσε μέρος του κοινού της ελληνικής πρεμιέρας του

Χρειάστηκε να περάσουν σαράντα επτά χρόνια από το καλοκαίρι του 1959 και τους
«Όρνιθες» του Κάρολου Κουν και τις αποδοκιμασίες που ακούστηκαν στη σκηνή της
θυσίας με τον Ιερέα που έφερε το ορθόδοξο χριστιανικό σχήμα.

Χρειάστηκε να περάσουν τριάντα – ακριβώς – χρόνια από το καλοκαίρι του 1976
και το Μπαλέτο του Μερς Κάνινγκαμ. Όταν επί τέσσερις βραδιές το αθηναϊκό κοινό
δεν ανέχτηκε την αυτοσχεδιαστική γλώσσα του και το «έκραζε» και πετούσε τα
μαξιλαράκια.

Χρειάστηκε να περάσουν είκοσι ένα χρόνια από το καλοκαίρι του 1985 και τον
«Οθέλλο» της Λυρικής και τα ομαδικά «ου» που ακούστηκαν στο τέλος του πρώτου
μέρους για την απόδοση των πρωταγωνιστών τενόρου και βαρύτονου.

Και χρειάστηκε το ίδιο (;) αυτό κοινό του Φεστιβάλ Αθηνών πολλά «δεύτερα» και
άθλια και ασήμαντα και κακόγουστα να «καταπιεί» αδιαμαρτύρητα στο ενδιάμεσο
για να αντιδράσει και πάλι – αν και όχι πια στο Ηρώδειο – με αποδοκιμασίες σε
κάτι που δεν του άρεσε: το «Umwelt» της Μαγκί Μαρέν που παρουσιάστηκε στο
πλαίσιο του Φεστιβάλ στον κατάμεστο, έξοχο χώρο «Πειραιώς 260».

Βέβαια οι αποδοκιμασίες – τα «ου» και τα «αίσχος» – που ακούστηκαν την Κυριακή
το βράδυ σε αρκετή έκταση στο τέλος και που συμπλήρωσαν κάποιες αποχωρήσεις
στη διάρκεια της ωριαίας παράστασης σκεπάστηκαν από το χειροκρότημα και τα
«μπράβο» τα οποία έδειξαν να υπερτερούν.

Άνθρωποι που μπαινοβγαίνουν. Κινήσεις της καθημερινότητας. Της βαρετής
καθημερινότητας. Από τα κατεβασμένα βρακιά και τα γυμνά πισινά της πρωινής
«τουαλέτας» μέχρι τα χάπια που καταπίνουμε. Από τη σακούλα με τα σκουπίδια που
κατεβάζουμε μέχρι ένα μπούτι κοτόπουλου που καταβροχθίζουμε. Κινήσεις
νευρωτικές. Κινήσεις αυτιστικές. Κινήσεις επαναλαμβανόμενες. Αδιάκοπα
επαναλαμβανόμενες. Μονότονα επαναλαμβανόμενες: H Μαγκί Μαρέν, χορογράφος
ρηξικέλευθη που τολμάει εδώ και τριάντα χρόνια να αντιστέκεται, με τη
χορογραφία της «Umwelt» («Περιβάλλον») συγκρούεται για άλλη μια φορά
προκλητικά με τις καθεστηκυίες περί χορού εικόνες.

Αισθητική μεταμοντέρνα, όλη η παράσταση «οριζόντια σκηνοθετημένη, στο βάθος
της σκηνής, με τους χορευτές ανάμεσα σε χοντρά, πλαστικά παραπετάσματα που
τους καθρεφτίζουν και που ανεμοδέρνονται από έναν άνεμο βίας υπό τον διαρκή,
ηλεκτρονικό, εκκωφαντικό ήχο – βόμβο του Ντενί Μαριότ, να «τολμούν» μερικά
βήματα προς το προσκήνιο μόνο για να πετάξουν απορρίμματα και μπάζα – αυτά που
θα έχουν κατακυριεύσει στο τέλος τη σκηνή – ή για να μας κοιτάξουν κατάματα –
«εμείς, εσείς είμαστε» -, κινήσεις που πόρρω απέχουν από την αίσθηση του
χορού, με σαφές, διάφανο κοινωνικό μήνυμα…

Εννοείται ότι η διαρκής, μινιμαλιστική – όπως και ο ήχος της παράστασης –
επανάληψη δυσάρεστων σκηνών προκαλεί. Και οι αντιδράσεις μέρους του κοινού
εύκολα γίνονται κατανοητές. Και η Μαγκί Μαρέν θα πρέπει να τις είχε προβλέψει.
Και ίσως και να την ευχαριστούν… Διότι τι πιο ερεθιστικό από την τέχνη που
ξεσηκώνει αντιδράσεις και συζητήσεις;