Σαρδόνιος «Φιλοκτήτης» με μορφή πρόβας

Σκηνή από τον βερολινέζικο «Φιλοκτήτη» που δεν πείσθηκαν και πολλοί Πατρινοί να τον δουν…

Μια φωνή μεταλλική, σκληρή, στεντόρεια από τα ηχεία μάς «πάγωσε»: «Δεν
θα γελάσετε μ’ αυτά που θα δείτε». Αλλά μας κινητοποίησε κιόλας η μπρεχτική
έναρξη του σαρδόνιου «Φιλοκτήτη» του Χάινερ Μίλερ που παρουσίασε η
βερολινέζικη «Φολκσμπίνε» στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης Πάτρα 2006,
καλεσμένη στον ενδιαφέροντα Κύκλο «Νέα Σκηνή Αρχαίου Δράματος» που
ολοκληρώθηκε χθες.

Μηδενικό το ενδιαφέρον τού ατελέστατα ενημερωμένου κοινού, περισσότερες
οι κενές θέσεις στο Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων» αλλά η παράσταση, αν και
«δύσβατη» και με τη μορφή, ουσιαστικά, δοκιμής, κράτησε το ενδιαφέρον όσων
προσήλθαμε – παρών ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Πολιτιστικής κ. Αλέξης
Αλάτσης.

Στη σκηνή μια προθήκη με ένα γλυπτό – το τόξο (;) του Ηρακλή που έχει
κληρονομήσει ο Φιλοκτήτης – η οποία «αναλήφθηκε» στην αρχή της παράστασης
αφήνοντας τον χώρο σχεδόν γυμνό: μια πολυθρόνα ντυμένη με κόκκινο βελούδο μόνο
και δυο μαύρες καρέκλες στη βάση των «κιόνων» του Πι της ιταλικής σκηνής. Και
μπροστά μπροστά στην πλατεία, ένα τραπεζάκι σκηνοθέτη με ένα πορτατίφ,
μπουκάλια νερό, ένα μπουκάλι ουίσκι και δυο ποτήρια πάνω του.

Οι τρεις ηθοποιοί εισήλθαν από τη μεριά του φουαγιέ. Ο Οδυσσέας και ο
Νεοπτόλεμος ανέβηκαν στη σκηνή, ο Φιλοκτήτης – ο Βούλγαρος Ντιμίτερ Γκότσεφ,
ιθύνων νους τής, από άποψη, ανυπόγραφης σκηνοθετικά παράστασης – κάθησε στην
κενή πρώτη σειρά των καθισμάτων. Έτσι θα πήγαινε όλη η παράσταση: στη σκηνή
όποιος ηθοποιός είχε να παίξει, στην πλατεία όσοι δεν έπαιζαν, χαλαροί, να
πίνουν το ουισκάκι τους.

Φωτισμοί σκληροί, συχνά αναμμένα τα φώτα πλατείας, «μη κοστούμια»,
εντάσεις αβάσταχτες, κραυγές, ελάχιστη κίνηση, ο Φιλοκτήτης – γκρίζα μακριά
μαλλιά, αχτένιστα, ζαχαρί γκαμπαρντίνα, στο ένα πόδι μαύρο σκαρπίνι, στο άλλο
μια καφέ αρβύλα με λυμένα κορδόνια που έδινε σημειολογικά τη χωλότητά του και
που κάποια στιγμή θα σημειολογήσει και το τόξο του Ηρακλή… – με τα γυαλιά
του, διαβάζοντας το κείμενό του και αφήνοντας τις σελίδες μία – μία να
γλιστρούν στα σανίδια της σκηνής, με το κείμενο αποστηθισμένο στη συνέχεια, θα
αρνηθεί να ακολουθήσει στην Τροία τον Οδυσσέα και τον Νεοπτόλεμο ο οποίος θα
τον μαχαιρώσει πισώπλατα, ενώ ο Οδυσσέας θα αποφασίσει να εκμεταλλευθεί τον
φόνο αυτό «ονομάζοντας» τον Φιλοκτήτη ήρωα που σκότωσαν οι εχθροί και
αναγορεύοντάς τον σύμβολο: το πτώμα του αποδεικνύεται πιο χρήσιμο από τον
ζωντανό Φιλοκτήτη…

H προθήκη με το γλυπτό – τόξο θα κατεβεί στην αρχική της θέση και ο
Φιλοκτήτης θα δώσει στο φινάλε μια ώθηση σε ένα τμήμα του που θα αρχίσει να
κινείται σαν έλικας, ενώ το κοινό χειροκροτεί θερμά.