Πολιτισμός; Ποιος ήρθε;

O επιλεκτικός πολιτισμός των καναλιών. Από τη μια οι δραστηριότητες των δισκογραφικών τους και από την άλλη διάφορες εκπρόσωποι της χαβαλεδιάρικης τηλεόρασης. Αριστερά ο ραπερ 50 Cent και δεξιά η Στέλλα Μπεζαντάκου

Είναι φανερό πως υποβόσκει ένας ακήρυχτος πόλεμος μεταξύ των καναλιών και της
παραδοσιακής πολιτιστικής παραγωγής, όποια και όση κι αν είναι αυτή. Σε κανένα
κανάλι δεν υπάρχει εκπομπή για το βιβλίο, το θέατρο, τη μουσική, σαν να
θεωρούν τους χώρους αυτούς ανταγωνιστικούς των προγραμμάτων τους. Ίσως όχι
αδίκως, αφού είναι προφανές ότι η καλή μουσική καλλιεργεί αν μη τι άλλο το
αυτί εκείνων που την ακούν και είναι αδύνατον να αντέξουν τα κρωξίματα των
υποτιθέμενων καλλίφωνων των ριάλιτι. Εκτός αυτού έχουν και δισκογραφικές δικές
τους να υποστηρίξουν, οπότε προβάλλουν οτιδήποτε παράγουν αδιαφορώντας
επιδεικτικά για οτιδήποτε άλλο συμβαίνει.

Στον Antenna, για παράδειγμα, διαφημίζεται ότι η δισκογραφική του
εταιρεία Heaven θα φέρει τον «μεγάλο καλλιτέχνη» της ραπ 50 Cent. Για το
γεγονός ότι την επομένη ημέρα έδινε συναυλία στη χώρα μας ο ράπερ Μπάστα
Ράιμς, ένα μεγάλο όνομα της χιπ-χοπ σκηνής, τηρήθηκε σιωπή. Δικαίωμα κάθε
καναλιού η επιλογή των ειδήσεων, αλλά η συστηματική αποσιώπηση όλων εκείνων
που δεν αφορούν παραγωγές και χορηγίες δικές τους κάθε άλλο παρά με την
αντικειμενικότητα και τον πλουραλισμό έχουν σχέση, που υποχρεούνται να
υπηρετούν εκ του νόμου.

Τι εννοούν «πολιτισμό» τα κανάλια μας; Τον ακατάσχετο βομβαρδισμό του
φιλοθεάμονος με άχρηστες πληροφορίες για τα προσωπικά διαφόρων
ανθυποδιασημοτήτων, ποια είναι τα σχέδια της Βέρας Λάμπρου μετά την κορυφαία
επιτυχία «Το νινί σέρνει καράβι», ποιες οι ανησυχίες της Μπεζαντάκου για την
κατάσταση στην Πράσινη Γραμμή στην Κύπρο κ.λπ. Το επίπεδο ανεβαίνει μέχρι το
νέο λουκ της Καίτης Γαρμπή για τον χειμώνα ή της Βανδή και της Βίσση και
φυσικά ώρες ατέλειωτες τηλεοπτικού προγράμματος ξοδεύονται στο τι φορούσε το
εγχώριο σουσουδαριό στις διάφορες μαζώξεις κοσμικών.

Όσο για την κρατική τηλεόραση, εδώ κι αν επικρατεί η απόλυτη σύγχυση.
Προσπαθεί με πείσμα το «Έχει γούστο» της Μπήλιως Τσουκαλά να παρουσιάσει
συγκροτήματα, φωνές, συνθέτες, ηθοποιούς – μια εκπομπή που δεν θα διεκδικούσε
υπό κανονικές συνθήκες τα εύσημα μιας σοβαρής πρότασης για την πολιτιστική
ενημέρωση, καθώς εξ αρχής είχε στόχο μια χαλαρή, διασκεδαστική προσέγγιση,
όμως κατέληξε η μοναδική εκπομπή με συστηματική ενημέρωση για τα πολιτιστικά
δρώμενα. H εκπομπή για το βιβλίο «Βιβλία στο κουτί» της ET1, με ενδιαφέρον και
άποψη, ταλαιπωρείται τόσο στον προγραμματισμό και αναβάλλεται τόσο συχνά, ώστε
πρέπει να την ψάχνουν σαν να τό ‘χουν τάμα οι βιβλιόφιλοι.

Έχουμε μπερδευτεί με την ακατάσχετη παραγωγή άφωνων «φρούτων» από τους
κήπους των παντός είδους ριάλιτι, με τις απίστευτες κακοποιήσεις διαφόρων
αγαπημένων μουσικών κομματιών, με τα δήθεν μπαλετικά σχήματα των live show,
όπου κοπανιούνται καρνάβαλοι για να κερδίσουν την προσοχή του τηλεθεατή και
αυτό το λένε χορό, έχουμε χάσει κάθε μέτρο και κριτήριο με τις ανόητες
τηλεοπτικές σειρές κονσερβαρισμένων χαρακτήρων και φτηνής αντιγραφής συνταγών
ενώ το θέατρο μοιάζει μακρινός, παραπεταμένος συγγενής. Το εκάστοτε live ενός
από τα ριάλιτι-τάλεντ σόου ανάγεται σε μέγα γεγονός, όταν συναυλίες και
παραστάσεις παραμένουν στην τηλεοπτική σκιά.

Για το Mega ως πολιτιστική ενημέρωση υπάρχουν τα σποτ-νησίδες, όπου μικρές
παραγωγές παρουσιάζουν σημαντικές παραστάσεις και μουσικά δρώμενα. Είναι
τουλάχιστον κάτι και αυτό από την απόλυτη σιωπή.

«Τηλεθεατής σημαίνει άξιος της τύχης του»

Έτσι διαμορφώνεται μια πολιτιστική παραγωγή δύο διαφορετικών επιπέδων, μια για
το τηλεοπτικό κοινό, φαστφουντάδικη, πλαστική, και μια για πιο απαιτητικό
κοινό το οποίο ψάχνει τρόπους να ενημερωθεί και να βρίσκεται μέσα στα πράγματα
και εκτός τηλεόρασης.

H δικτατορία του χαβαλέ και ο φασισμός του πλακατζίδικου τίποτε θεωρούνται
αχτύπητα και αλίμονο σε όποιον τολμήσει να εκφράσει άποψη, να απαιτήσει το
ελάχιστο του σεβασμού στο δικαίωμα της ενημέρωσης για όσα συμβαίνουν στον
τομέα του πολιτισμού ώστε να έχει και το δικαίωμα της επιλογής.

Στο κάτω κάτω, όποιος επιλέγει να βλέπει τηλεόραση είναι άξιος της τύχης του,
μοιάζει να του λένε οι εγκέφαλοι των καναλιών και τον θεωρούν εξαρτημένο τόσο
από τα υποπροϊόντα που του σερβίρουν ώστε δεν χρειάζεται καν να τηρούνται τα
προσχήματα, του πετάνε στα μούτρα «σου δείχνουμε αηδίες» σαν τον Ψινάκη και
συνεχίζουν να παράγουν όλο και περισσότερες τέτοιες.