Έλληνας «Eλ Γκρέκο» σε διεθνή υπερπαραγωγή

«Μετά τον “Καβάφη” , ο Βαγγέλης Παπαθανασίου μού είπε: “Και τώρα βάλε μπροστά για τον “Ελ Γκρέκο”», θυμάται ο Γιάννης Σμαραγδής

Ύστερα από επτά χρόνια περιπετειών («στιγμές στιγμές είχα τόσο απογοητευθεί
ώστε μου ερχόταν να βάλω τέλος στη ζωή μου», θυμάται ο σκηνοθέτης Γιάννης
Σμαραγδής), η ταινία «Ελ Γκρέκο», η πλέον φιλόδοξη και ακριβή παραγωγή (θα
κοστίσει πάνω από 7 εκατομμύρια ευρώ) στην ιστορία του ελληνικού σινεμά
«σαλπάρει». Μια συμπαραγωγή Ελλάδας, Ιταλίας, Ισπανίας και Βρετανίας, με έναν
Βρετανό ηθοποιό, τον 27χρονο Νικ Άσντον (είναι «φτυστός» ο Δομήνικος
Θεοτοκόπουλος, όπως τον γνωρίζουμε από αυτοπροσωπογραφίες του), με μουσική του
διεθνούς Βαγγέλη Παπαθανασίου και εντυπωσιακό ελληνικό καστ.

Το ζητούμενο είναι «να καταγραφεί η διαδρομή του φωτός και της δημιουργίας
ενός Έλληνα καλλιτέχνη που προσπαθεί να περάσει τα σκοτάδια και να αγγίξει το
Θείο», κατά τον Γιάννη Σμαραγδή. Τα γυρίσματα θα πραγματοποιηθούν σε Κρήτη,
Βενετία και Ισπανία, ενώ το σενάριό της (γραμμένο και ξαναγραμμένο 26 φορές!)
βασίζεται στο βιβλίο του Δημήτρη Σιατόπουλου «Ο ζωγράφος του Θεού».

Θα είναι μια βιογραφία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου;

H ταινία πάνω απ’ όλα θέλει να μεταφέρει τον ελληνικό πολιτισμό. Δεν θα
είναι μια απλή βιογραφική ταινία, αλλά η ανάγκη να εκφραστούν η αγωνία, το
πάθος και η άβυσσος της ψυχής ενός δημιουργού που «καίγεται» από τον προορισμό
ζωής να εκφράσει την παράδοση και τον ψυχισμό του ελληνικού πολιτισμού.

Ανεβάζετε πολύ υψηλά τον πήχυ;

Δεν θεωρώ ότι η ταινία θα είναι δικιά μου, αλλά της Ελλάδας. Μια ταινία που θα
δηλώνει ότι είναι ελληνική, θα σπαράσσεται από ελληνικότητα, καμωμένη από
Έλληνα για τον Ελ Γκρέκο. Ένα πρόσωπο δημιουργού που έβαλε τη σφραγίδα του στη
ζωγραφική. Θα είναι η επική ιστορία ενός ασυμβίβαστου Έλληνα καλλιτέχνη και
πολεμιστή της ελευθερίας, τοποθετημένη στον 16ο και τον 17ο αιώνα. Μια ιστορία
σπάνιου ηρωισμού, προδοσίας, αγάπης και δύναμης ενός άντρα που θέλει να
ξεχωρίσει και να ξεπεράσει τη βαρβαρότητα και τα σκοτάδια της εποχής του.

Αυτός ο ελληνοκεντρισμός δεν είναι και λίγο επικίνδυνος;

H αγωνία της ταινίας έχει να κάνει με το πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε
τον πολιτισμό μας. Ήρθε, επιτέλους, η ώρα να μην αφήνουμε στους άλλους να
αναπλάθουν και να εκμεταλλεύονται την παράδοσή μας, την ιστορία μας, τους
μύθους μας. Είναι κρίμα να διαιωνίζεται κάτι τέτοιο, χωρίς να μπορούμε να
αντιδράσουμε και να πούμε «παρών». Αυτός είναι ο ψυχισμός των μύθων μας και
όχι αυτός που βγάζουν οι δικές σας ταινίες. Έχουμε ανάγκη, σήμερα περισσότερο
από άλλοτε, να δημιουργήσουμε ταινίες μεγάλης πνοής. H «σφραγίδα» της ταινίας
αποτυπώνει όλα τα χαρακτηριστικά μιας προσωπικότητας με ελληνική ψυχή, όλο το
έργο της οποίας εντάσσεται στην ισπανική κουλτούρα.

Την «ψυχή» του διεθνούς «Ελ Γκρέκο» θα υπηρετήσει και η ψηφιακή τεχνολογία:
ήδη σε υπολογιστή έχουν «αποκαλυφθεί» στους πίνακες του Δομήνικου
Θεοτοκόπουλου τα στάδια προεργασίας και εργασίας του και αυτή η μέθοδος θα
ακολουθηθεί κατά την κινηματογραφική σύνθεσή τους από τον Νικ Άσντον – Ελ
Γκρέκο. Ο ίδιος άλλωστε μαζί με τον φύλακα-άγγελό του, τον Νικολό από το
Ηράκλειο (τον ερμηνεύει ο Λάκης Λαζόπουλος), που τον συνόδευσε στην Ισπανία
και η Ιταλίδα Τζιοβάνα Μετζοτσιόρνο στον ρόλο της Βενετσάνας Φραντζέσκας θα
είναι τα τρία πρωταγωνιστικά πρόσωπα. Μαζί τους θα παίζει πλήθος γνωστών
Ελλήνων ηθοποιών (Ντίνα Κώνστα, Γιάννης Μπέζος, Δημήτρης Καταλειφός, Χρήστος
Καλαβρούζος, Γιώργος Χαραλαμπίδης, Ελένη Καστάνη, Δήμητρα Ματσούκα, Τάσος
Παλατζίδης κ.ά.) και ως art director ο Δαμιανός Ζαρίφης.

«Φτυστός» ο Θεοτοκόπουλος!

«Ρόλος καριέρας είναι ο “Γκρέκο” για μένα» μας εξομολογήθηκε ο 27χρονος
Βρετανός Νικ Άσντον. «Διαβάζοντας το σενάριο ενθουσιάστηκα, αμέσως ένιωσα να
ταυτίζομαι με τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και ερχόμενος σε επαφή με τους Έλληνες
της παραγωγής της ταινίας και τους απλούς κατοίκους της Κρήτης άρχισα να
καταλαβαίνω τη βαθιά ψυχή και τα μεγάλα αισθήματα του ελληνικού λαού».
Εξιστόρησε δε μαζί με τον Γιάννη Σμαραγδή ιστορίες και συναντήσεις του με
απλούς κατοίκους του Ηρακλείου, οι οποίοι αντικρύζοντας τον ηθοποιό που θα
ερμηνεύσει τον διάσημο συμπατριώτη τους τον χαρακτήρισαν «φτυστό Ελ Γκρέκο»!

H τεχνολογία «αποκαλύπτει» τους πίνακες

Προσχέδιο για την ταινία, με το οποίο δίνονται οδηγίες ώστε η κάμερα να κατευθυνθεί παράλληλα με τις πολεμίστρες και να σηκωθεί με γερανό για να αποκαλύψει έναν χορό στην ταράτσα ενός βενετσιάνικου κάστρου

Δεκατρείς από τους πιο γνωστούς πίνακες του Ελ Γκρέκο θα «παίξουν» στην
υπερπαραγωγή. Με τη συμβολή του Ινστιτούτου Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ του
Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (εδρεύει στο Ηράκλειο Κρήτης), θα δούμε πώς
έγιναν αυτά τα έργα μπροστά στον φακό, ξεκινώντας από το πρώτο αχνό σχέδιο και
περνώντας όλα τα στάδια της δημιουργίας, του στησίματος, της διόρθωσης, των
αλλαγών, των χρωμάτων, του σβησίματος κ.ά. ώς το τελικό έργο. Αυτή η
(ηλεκτρονική) διαδρομή προς τα πίσω είναι δυνατή χάρη σε μια πρωτοποριακή
μέθοδο ανάγνωσης και ανάλυσης με φασματοσκόπηση που εφαρμόζεται από το ΙΤΕ
Κρήτης, το οποίο προσφέρει τη συνεργασία υπό μορφήν χορηγίας. Η ταινία θα
επιχειρήσει να ρίξει σύγχρονο φως στο μυστήριο που περιβάλλει το έργο και την
τεχνική του Γκρέκο. Η «Αγία Οικογένεια» και έργα που απεικονίζουν αγγέλους,
ανάμεσά τους το «Πάθος του Χριστού», θα περάσουν από τη σύγχρονη «Ιερά
Εξέταση» των ηλεκτρονικών σαρώσεων.