Eπικοινωνιακός καραγκιοζμπερντές

Στην εποχή μας η τσαμπουκαλίδικη συμπεριφορά προσφέρει σουξέ, αρκεί να υιοθετήσει κάποιος επιθετικό λόγο και δεν χρειάζονται ούτε πολιτικό έργο ούτε πολιτικές ιδέες. Μανώλης Κεφαλογιάννης (αριστερά), Θόδωρος Πάγκαλος (δεξιά), έδωσαν χροιά ριάλιτι στην πολιτική ζωή την περασμένη εβδομάδα

Καραγκιόζηδες; Νταβατζήδες; Τσογλάνια; Και δεν πρόκειται για χαρακτηρισμούς
που ακούστηκαν σε τηλεοπτικό ριάλιτι, αλλά από στόματα πολιτικών και ως εκ
τούτου κόσμησαν την ενημέρωση του έθνους με τα βαθιά πολιτικά τους νοήματα.

Αρχές της περασμένης εβδομάδας, αποτέλεσε είδηση ο χαρακτηρισμός που
χρησιμοποίησε για την ίδια του την κυβέρνηση ο υπουργός Ναυτιλίας Μανώλης
Κεφαλογιάννης, κατά τη διάρκεια «ιδιωτικής» κουβεντούλας με σύμπασα τη
δημοσιογραφική αποστολή που συνόδευε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στο Κατάρ.
Απολαυστικές οι ατάκες που μεταφέρθηκαν, όπως αναμενόταν, μία προς μία για να
καταναλωθούν σαν τραγανά κουλουράκια από τους πολίτες θεατές.

Τις ίδιες ημέρες έρχονται και οι δηλώσεις του κ. Πάγκαλου περί «τσογλανίων»
και συμπληρώνουν το καβγατζήδικο εθνικό θέαμα.

Την ίδια εβδομάδα, κλίμα βαρύ απλωνόταν με τους τηλεαστέρες επίσης να
ανταλλάσσουν λόγια βαριά, από εκείνα που ανεβάζουν την τηλεθέαση. Έτσι
θεωρείται τουλάχιστον.

Πώς να μη ζηλέψει ο πολιτικός τη μέθοδο Χατζηστεφάνου ή Μουρατίδη; Και στο
κάτω κάτω, δεν απομακρύνεται από την πολιτική της σουβλακερί που έχει διδάξει
ο ίδιος ο Πρωθυπουργός.

Ο καβγάς και η χρήση επιθετικών χαρακτηρισμών αναδεικνύονται ως ιδανική
μέθοδος πολιτικής επικοινωνίας την εποχή του ριάλιτι. Και γιατί όχι; Μήπως η
Βεμπεριανή θεωρία περί «χαρίσματος» ενός πολιτικού δεν σημαίνει την ικανότητά
του να προβάλλει στοιχεία της προσωπικότητάς του, μαγεύοντας τους πολίτες και
πείθοντάς τους να τον πιστέψουν και να τον ακολουθήσουν;

Μήπως αυτή η «αυθεντικότητα» της προσωπικότητας του πολιτικού δεν αποτελεί τη
βασική αρχή της οποιασδήποτε στρατηγικής εκλογής του;

Μήπως η βόλτα με τον σκύλο του, η κιθαρίτσα που γρατζουνάει τις ελεύθερες ώρες
του ή ένα σουτ σε φιλικό ποδοσφαιρικό αγώνα που τον ξαπλώνει ανάσκελα σαν
οποιονδήποτε κοινό θνητό, δεν είναι από τα στοιχεία που προβάλλονται πλέον –
από τις ψηφοθηρικές εκστρατείες πολιτικών – ως «αυθεντικά» της προσωπικότητάς
του;

Απλώς στην εποχή μας η έννοια του «αυθεντικού» συγχέεται με το τηλεοπτικό
ριάλιτι. Οι πάντες στην τηλεόραση ζητούν «αυθεντικότητα». Αν θέλουν να
κερδίσουν τη συμπάθεια του κοινού λένε ότι είναι «αυθεντικοί». Οι παίκτες που
μαλλιοτραβιούνται και αλληλοβρίζονται νομιμοποιούν τη συμπεριφορά τους
βαφτίζοντάς την «αυθεντική».

Φτάσαμε να θεωρούμε τον καβγά στην τηλεόραση «αυθεντική» αντίδραση. Εννοώντας
ότι δεν τη φιλτράρουν κανόνες ευγενείας και λοιπά άχρηστα και πολύ
αντιτηλεοπτικά στοιχεία του πολιτισμού.

Αυθεντικό, στον πολιτισμό τού ριάλιτι, ίσον ωμό σαν τα σφαχτάρια της
Βαρβακείου που στάζουν αίμα κρεμασμένα στα τσιγκέλια.

Επομένως, μια αυθεντική πολιτική προσωπικότητα «δεν μασάει τα λόγια της». Λέει
την «ωμή αλήθεια». Τι λέει; Στην πραγματικότητα, τίποτε. H χρήση χαρακτηρισμών
συγκαλύπτει την απουσία πολιτικών θέσεων. Δεν χρειάζεται ο πολιτικός ούτε να
προτείνει ούτε να εμπλακεί σε οχληρά ιδεολογικά θέματα, που μπορεί να είναι
και διχαστικά. Απλώς κάνει σαφή την αντίθεσή του με ένα «μπλοκ» άλλων δυνάμεων
αορίστως, συμπολιτευόμενων ή αντιπολιτευόμενων, που φαίνονται έτσι πιο…
«κότες». Ο τσαμπουκαλής έχει προβολή. Τα οφέλη φαίνονται στην πορεία. Άλλωστε,
στην πολιτική πρέπει να «βλέπεις μακριά». Όσο για τις πραγματικές ικανότητες
ενός πολιτικού στην αντιμετώπιση των προβλημάτων του λαού, αυτών που
αναλαμβάνει να επιλύσει όπως στην περίπτωση του κ. Κεφαλογιάννη, του
υπουργείου Ναυτιλίας, περνούν σε δεύτερη μοίρα.

Πολιτική αισθητική «από καρδιάς»

Ο πολιτικός που «τα λέει» κάνει σουξέ. Τουλάχιστον μιντιακό, το οποίο ουδόλως
απέχει από το πολιτικό.

Ιδίως σε μια εποχή που το τελετουργικό της τηλεόρασης, του ριάλιτι και του
κουτσομπόλικου θεάματος υιοθετείται ως μέθοδος πολιτικού μάρκετινγκ.

Και σε έναν τόπο όπου οι πολιτικοί προτιμούν να «ανοίξουν την καρδιά τους» σε
μια κουβεντούλα με δημοσιογράφους σε ταξίδι εκτός Ελλάδος την ώρα του φαγητού,
μασώντας μαζί με τις μπουκιές και τα λόγια τους σαν σταρλετίτσες που
υπαινίσσονται επιβουλές φτασμένων επειδή τις ζηλεύουν για να τις καλέσουν οι
Λαμπιροτατιάνες στις εκπομπές τους και να κερδίσουν ρούμπους δημοσιότητας. Και
εδώ που τα λέμε, η αισθητική του πολιτικού πολιτισμού μας δεν διαφέρει – πώς
θα μπορούσε άλλωστε; – από την αισθητική του μιντικού μας θεάματος, η οποία
σφραγίζεται από σουξεδιάρα ξανθιά κυρία παράφωνη σαν αρσενικό παγώνι που
κράζει την εποχή της αναπαραγωγής και γίνεται ανάρπαστη από διάφορες εκπομπές
για τον τσαμπουκά της να δουλεύει τα πλήθη, ενώ και εκείνα νομίζουν ότι τη
δουλεύουν. Αλληλοδουλευόμαστε δηλαδή.