Γενοκτονία καλών ταινιών

Μάνι μάνι να προλάβω, να μην πνιγώ από τσουνάμι ταινιοθήκης. Επικεφαλής στις
ταινίες με υπόθεση (φιξιόν) η μικρή Δανία, όχι μόνο του Λαρς φον Τρίερ αλλά
και του Περ Φλι της αριστοτεχνικής «Ανθρωποκτονίας» (Drabet), ειδικά
αφιερωμένης στους πρώην κομμουνιστές, διανοούμενους και νυν ψηφοφόρους
Συνασπισμού και άλλων αυτονομιστικών οργανώσεων. Απαξάπασες και απαξάπαντες να
σπεύσουν να το απολαύσουν μπας και κλονιστούν, διότι ο πενηντάρης καθηγητής
και ήρωας αυτής της πολυεπίπεδης και πολυδιάστατης ιστορίας, τον οποίο
υποδύεται μοναδικά ο Γιέσπερ Κρίστενσεν, μεταπηδάει όπου βρει και
οπορτουνιστικά αρπάζεται από κάθε σωσίβιο προκειμένου να ικανοποιήσει τον
εγωισμό του και να βολέψει τον μικροαστισμό του. Τα πάντα, από τις ρουκέτες
που κατασκευάζονται στη Δανία και εκτοξεύονται στο Ιράκ μέχρι την οικογένειά
του, καυσόξυλα στην ανασφάλεια του!

«Ανθρωποκτονία». H Δανία επικεφαλής της πρωτοπορίας

H τραγωδία ενός γελοίου αριστερού πάει κάπως έτσι: Χυμώδης καλλονή,
πρώην μαθήτρια και νυν ερωμένη του καθηγητή (Μπεάτε Μπίλε), και δύο ακτιβιστές
εισβάλλουν σε εργοστάσιο παραγωγής ρουκετών, επιδίδονται σε βανδαλισμούς και
με οδηγό την ίδια σκοτώνουν με το φορτηγάκι έναν παντρεμένο φρουρό. Από εκεί
αρχίζει μια σαρωτική εισβολή πολιτικών και ιδεολογικών διλημμάτων με εφαλτήριο
την υπαρξιακή τραμπάλα του μικροαστού αριστερού. Στην αρχή, όταν εκείνη
αρνείται να ομολογήσει την ενοχή της με το επιχείρημα: «Χίλιοι στο Ιράκ, ένας
στην Δανία, παράπλευρες απώλειες ενός ακήρυχτου πολέμου», εκείνος που στο
μεταξύ έχει φύγει από το σπίτι του, υποστηρίζει την αριστερίστικη τακτική της
προκειμένου να την αθωώσει και στο καινούργιο σπίτι του να τη βάλει. Στη
δεύτερη φάση, όταν πλέον μένουν μαζί και η χήρα του σκοτωμένου φρουρού
εκλιπαρεί για την αλήθεια και η ακτιβίστρια λυγίζει από τύψεις και ενοχές,
εκείνος αν και στην αρχή διαφωνούσε με τη λογική του συμψηφισμού, τώρα
πεισματικά, σχεδόν ασφυκτικά προσπαθεί να τη μεταπείσει να μην ομολογήσει και
να ξεχάσει. Στην τρίτη φάση, όταν χωρίζουν γιατί στο μεταξύ εκείνη κοιμάται με
παράπλευρο εραστή, ο καθηγητής κάνει πιρουέτα 180 μοιρών και μετανοημένος
επιστρέφει στην σύζυγό του, η οποία όμως του δείχνει πόρτα λέγοντάς του πως
αρχίζει νέα ζωή στην Αμερική. Στην τέταρτη φάση, όταν απελπισμένος επιστρέφει
στην ερωμένη του και εκείνη διά του εραστή της τον πετάει έξω από το σπίτι,
αποφασίζει να τρέξει στην εισαγγελία και να την καρφώσει!

Απίστευτος ο τύπος. Και κάθε φορά που μια πόρτα κλείνει, σε νέο
αδιέξοδο καταλήγει. Θεωρητικός του Μαρξισμού στην αρχή. Ακτιβιστής και
αναρχικός στη συνέχεια. Του Συνασπισμού και των τύψεων στην τρίτη φάση.
Δωσίλογος στο φινάλε. Ποιος απ’ όλους τους ρόλους τού ταιριάζει; Ένας και
μοναδικός. Του εαυτούλη με το μικρό, το τόσο δα εγώ. Για μια ιδεολογία
αδειανή, για μια μικροαστική ζωή.

Το σενάριο, υπογεγραμμένο από τέσσερα ονόματα (μαζί και του σκηνοθέτη) πρέπει
να διδάσκεται στις κινηματογραφικές σχολές ως υπόδειγμα πολυμορφικής και
τρισδιάστατης δραματουργίας. Ο θεατής στη γωνιά του ρινγκ να γρονθοκοπείται
επί εκατό λεπτά από δύο πρωτοπυγμάχους που χοροπηδούν σαν μπαλαρίνες σε όλο το
πλάτος και το μήκος της οθόνης. Από τη μια, καταιγισμός πολιτικών και
ιδεολογικών διλημμάτων (έχουμε δικαίωμα στον ακτιβισμό, πρέπει ή δεν πρέπει να
ομολογούμε μια παράπλευρη απώλεια, πρέπει ή δεν πρέπει να πληρώνουμε το κόστος
των πολιτικών πράξεών μας). Από την άλλη, διαρκής εναλλαγή συμπεριφορών των
πρωταγωνιστών.

Έτσι, τα υποκείμενα (πρόσωπα) να κουρδίζονται και να ρυθμίζονται από
γεγονότα, που είτε οι ίδιοι τα σχεδίασαν είτε χωρίς να το θέλουν ενεπλάκησαν
σε αυτά. Έτσι, το μακρινό Ιράκ (οποιαδήποτε κρίσιμη πολιτική συνθήκη συμβαίνει
κάπου στον πλανήτη) να επηρεάζει άμεσα και καταλυτικά τους πολίτες μιας
ευρωπαϊκής χώρας. Έτσι, η ιδεολογία να χρησιμοποιείται και να αξιοποιείται για
να καλύψει τρύπες, χάσματα, ανασφάλειες, εγωισμούς, ακόμα και το άδειο κρεβάτι
ενός αριστερού θεωρητικού. Και το καλύτερο; Ούτε για μισό λεπτό δεν
υπονομεύεται με σαρκασμό, με ειρωνεία, με σχηματικό διδακτισμό και με
ρητορικές κορόνες ο «γελοίος» αριστερός. Απλώς ο Δανός περιγράφει, σκάβοντας
όσο πιο βαθιά τη δραματουργία. Οι κρίσεις στην κρίση σας και την Ιστορία.
Χωρίς συζήτηση, ανάμεσα στις τρεις καλύτερες φετινές ευρωπαϊκές επιλογές!

Το αγγελικό πρόσωπο της οικογενειακής κόλασης

Εβδομάδα πέντε αστέρων, η καλύτερη της χρονιάς μακράν. Δεύτερη επιλογή, με
εξίσου υποδειγματικό σενάριο γραμμένο από δύο (μέσα και ο νεαρός,
πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης Τζέιμς Μαρς) με τον τίτλο «The King» και
πρωταγωνιστή τον πιο αγγελικό και θανατερό Μεξικανό Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ.
Ίσως the best αμερικανική παρουσία ανεξάρτητης παραγωγής των τελευταίων
χρόνων.

Αν το δείτε και το καλλιεργήσετε μέσα σας προσεκτικά, θα συμμεριστείτε τον
ενθουσιασμό μου. Όπισθεν της ιστορίας ο Φρόυντ με τον Μαρξ. Μπροστά ένας
νεαρός ήρωας, με λουστραρισμένο βλέμμα όλο ελπίδα, τυπικό δείγμα απολυόμενου
φαντάρου που σπεύδει να επιστρέψει στην πατρική οικία. Και πράγματι. Χτυπά την
πόρτα, βλέπει θεοσεβούμενη τετραμελή οικογένεια ιεροκήρυκα με δύο παιδιά και
στη συνέχεια, προτού ο πατέρας του (Γουίλιαμ Χαρτ) κλείσει την πόρτα στα
μούτρα, καταλαβαίνουμε πως υπήρξε σπόρος από καταχωνιασμένη αμαρτία του
ιεροκήρυκα με τη μητέρα του περιπλανώμενου νέου. Αυτό ήταν. H συνέχεια μοιάζει
με κολασμένη επιρροή από το «Θεώρημα» του Παζολίνι.

«The King». Ο Μπερνάλ Γκαρσία Γκαέλ, σατανάς με αγγελικό πρόσωπο

Με το ίδιο καθαρό βλέμμα, διακορεύει την ετεροθαλή δεκαεξάχρονη αδελφή του. Με
το ίδιο πάλι βλέμμα μαχαιρώνει, σκοτώνει και εξαφανίζει το πτώμα του
ετεροθαλούς δεκαοκτάχρονου αδελφού του. Με το ίδιο, ομολογεί τη φρικτή πράξη
στην αδελφή και ερωμένη του και με το ίδιο την παγιδεύει και την κάνει
συνένοχό του. Με το ίδιο και με πιο αστραφτερό βλέμμα εγκαθίσταται στην
πατρική στέγη, σαν αντικαταστάτης του «χαμένου» αδελφού του και κοιμάται στο
ίδιο κρεβάτι με την αδελφή του σε ένα σπίτι στο οποίο κατοικούν ο Χριστός με
τον Εωσφόρο αγκαλιά. Και με το ίδιο βλέμμα ορμάει στην Κόλαση, αποφασισμένος
όλα Κόλαση να τα κάνει! Προσέξτε τώρα την επιδεξιότητα του Μαρς που ενώ χαλάει
την τράπουλα των οικογενειακών, δραματικών αμερικανικών ιστοριών, καταφέρνει
να την ξαναφτιάξει και με απόλυτη κρυστάλλινη διαφάνεια μια υπονομευτική,
εφιαλτική ιστορία να φτιάξει. Όλοι και όλα καρκίνος στο υπογάστριο του
παροιμιώδους αμερικανικού Προτεσταντισμού. Αμαρτία η εξωσυζυγική ιστορία.
Άγγελος-εξολοθρευτής, όμως, ο απόκληρος γιος. Το παρελθόν φυγείν αδύνατον για
τον πατέρα, που την πρώτη φορά εγκαταλείπει το παιδί του και τη δεύτερη,
αναπληρώνει το δεύτερο με το πρώτο που το είχε απορρίψει σαν αμαρτία. Ο
Άγγελος όμως, δηλαδή ο Γκαέλ που το μοναδικό που επιθυμεί είναι μια στέγη
οικογενειακή, καταλήγει σε ρόλο εξολοθρευτή. Σκοτώνει αυτό που αγαπά. Έτσι η
καλή πράξη φέρνει μια δεύτερη, θανατερή. Είπαμε, ο Διάβολος με τον Χριστό
μαζί. Χωρίς καλούς και κακούς, χωρίς βίαιες περιγραφές, ιδού η αποκάλυψη του
Μαρς, ιδού και το γκρέμισμα του american dream.

H ακτινογραφία του καπιταλιστικού αέρα

Επέλαση μεγάλων ταινιών. Πριμαντόνα στην κατηγορία «ντοκιμαντέρ» το «Enron:
The smartest guys in the room» (Καρχαρίες στο δωμάτιο) του Άλεξ Γκίμπνεϊ, ο
οποίος επί 109 λεπτά παραδίδει προς άπαντες των MME μαθήματα απόλυτης
δημοσιογραφίας. Έπειτα από αυτά τα καταιγιστικά πυρά, πρέπει εμείς του Τύπου
να κάψουμε τις πένες μας και οι Έλληνες ντοκιμαντερίστες να πετάξουν τα
αρνητικά στο Αιγαίο. Με πορδές δεν βάφονται αυγά!

Μπροστά στην τυμπανιαία και γιγαντιαία φούσκα της αμερικανικής και ενεργειακής
Enron, όλες οι αυτόχθονες λαμογιές φαντάζουν παναγίες και αγγελούδια. Το κόλπο
είναι οι ιδέες και οι ιδέες φέρνουν λεφτά με ουρά. Πρώτη ιδέα: η προφητική
λογιστική, δηλαδή προβλέπουμε κέρδη, πολλά κέρδη για τον επόμενο και
μεθεπόμενο χρόνο. Έτσι, στον ουρανό οι μετοχές. Δεύτερη ιδέα: μεταφέρουμε την
ανελέητη χασούρα της φούσκας σε εκατοντάδες φανταστικές εταιρείες. Τρίτη ιδέα:
στηρίζουμε τις φανταστικές εταιρείες – με τη χασούρα – με εγγυητικές επιστολές
της Enron από την προβλεπόμενη, προφητική κερδοφορία. Τέλειο;

«Enron, καρχαρίες στο δωμάτιο» H απόλυτη δημοσιογραφική ακτινογραφία του καπιταλιστικού αέρα!

Πού να δείτε μια λεπτομέρεια. Αυτά τα απίστευτα τρωκτικά, με κανιβαλικά
επιφωνήματα (ηχογραφημένα μάλιστα) κατέβαζαν τους διακόπτες στην Καλιφόρνια,
προκαλούσαν αλλεπάλληλα μπλακ άουτ, μετέφεραν ηλεκτρικό ρεύμα όπου γουστάριζαν
και έτσι ανέβαζαν την τιμή της απελευθερωμένης ενέργειας στα ύψη. Αποτέλεσμα;
Τριάντα δισεκατομμύρια δολάρια άρπαξαν από τα πορτοφόλια των Καλιφορνέζων, οι
οποίοι στη συνέχεια, μέσα στην αφασία τους, εξέλεξαν ως κυβερνήτη τον
διαπλεκόμενο Σβαρτσενέγκερ!

Το τελικό «διά ταύτα» είναι ο πλήρης ορισμός του αέρα της ελεύθερης αγοράς και
της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Όταν η εταιρεία βάρεσε χρεοκοπία και στο
μεταξύ δισεκατομμύρια δολάρια είχαν κατευθυνθεί στα ταμεία των εγκεφάλων,
χιλιάδες υπάλληλοι βρέθηκαν στον δρόμο χωρίς πεντάρα αποζημίωση και σύνταξη
και εκατοντάδες χιλιάδες Αμερικανοί της Γουόλ Στριτ κατέληξαν με άδειες
τσέπες. Θα μου πείτε, τυχαίο ήταν, μέσα στο παιχνίδι είναι και αυτή η
ανωμαλία. Νομίζετε! Πολιτικός επικεφαλής της σούπερ φούσκας ο Τζορτζ Μπους και
τραπεζικοί πυλώνες (κρατηθείτε) η αφρόκρεμα του συστήματος. Δηλαδή Τσέις
Μανχάταν, Μέριλ Λιντς, Σίτι Μπανκ, Στάνλεϊ Μόργκαν. Απλώς η Enron το παράκανε
και το σύστημα έπρεπε να την ξεφορτωθεί, ώστε η αεριτζίδικη τιμή του στα μάτια
των επενδυτών να αποκατασταθεί!

Σκοτώνουν απιστία – τσιγάρο

Όχι «όταν ένας άνδρας αγαπά μια γυναίκα» όπως λέει και το θρυλικό άσμα, αλλά
όταν κερατώνει τη σύζυγο και μητέρα των κοριτσιών τους. Διότι ο δύστυχος,
ευσταλής και μυστακοφόρος Τζέιμς Γκαλντοφίνι, ο αρσενικός πρωταγωνιστής του
χαμογελαστού και δραματικού μιούζικαλ του Τζον Τορτούρο «Romance and
cigarettes» (Απιστίες και τσιγάρα) συλλαμβάνεται από τη Σούζαν Σαράντον με
ερωτική επιστολή να υμνεί το μόριο της κοκκινομάλλας Κέιτ Γουίνσλετ. Ποιος
είδε εξαγριωμένο θηλυκό και δεν φοβήθηκε!

Όταν το είδα πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Βενετίας, πέρυσι τον Σεπτέμβριο, σχεδόν
ξετρελάθηκα από το μείγμα ερωτικού πάθους και πασίγνωστων τραγουδιών. Τώρα, τη
δεύτερη φορά, υπό ψυχρές και καθόλου φεστιβαλικές συνθήκες, πρόσεξα μερικά
μπουκώματα στη μηχανή.

«Απιστίες και τσιγάρα». Σούζαν Σαράντον – Τζέιμς Γκαλντοφίνι τραγουδώντας «Its a woman’s world»

H πλοκή του σεναρίου προσχηματική. Το ένα νούμερο διαδέχεται το άλλο με κέντρο
βάρους την ασυγχώρητη απιστία του Γκαλντοφίνι και την υπερήφανη και
αδιαπραγμάτευτη αντίδραση της Σαράντον. Καλύτερα νούμερα, εκείνο με τον
Κρίστοφερ Γουόκεν να λικνίζεται άδοντας «Ντιλάιλα» χάριν της γυναίκας των
ονείρων του που τον κεράτωσε με κοντοπίθαρο Greek, με δεύτερο την είσοδο της
Κέιτ Γουίνσλετ, όπου ολόκληρο άγημα πυροσβεστικής και ολόκληρη η ΕΥΔΑΠ
αδυνατούν να σβήσουν τη φλόγα με το όνομα Τούλα!

Με λίγα λόγια, ιδιαίτερο μιούζικαλ με πρωταγωνιστές από την καθημερινή ζωή του
μόχθου, χωρίς γυαλάδα, στρας και τουαλέτες, στον δρόμο, το πεζοδρόμιο, το
γιαπί, τη σκαλωσιά με ατάκες εντελώς γυμνές, χωρίς περιστροφές, στα όρια της
βωμολοχίας για τους υποκριτές, αλλά όπου κάθε επίθετο και κάθε ποιητική
μεταφορική υμνολογία των σεξουαλικών οργάνων και του απόλυτου σαρκικού πάθους
ζυγίζεται και λυτρώνεται από τα στόματα και τις ψυχές αυτών των φτωχών αλλά
παθιασμένων ηρώων. Είμαι βέβαιος ότι ο Λευτέρης Παπαδόπουλος θα υπέγραφε κάθε
«και», κάθε άνω τελεία αυτής της ανυπόκριτης, αυθεντικής, ποιητικής, λαϊκής
ερωτικής μανίας!

Απ’ όλα έχει ο μπαξές

Βομβαρδισμός νέων ταινιών. H μία ταινία να «σκοτώνει» την άλλη και όποιος
προλάβει:

«H εποχή των παγετώνων 2: H απόψυξη» (The Ice age 2) του Κάρλος Σαλντάνια.
Μετά το «Γουάλας και Γκρόμιτ», το δεύτερο καλύτερο animation της φετινής
περιόδου και ανώτερο σε ευρήματα, αστεία και ρυθμό, των πρώτων παγετώνων.
Συνιστώ την αυθεντική κόπια χωρίς τη μεσολάβηση ελληνικών φωνών. Θα
ξεκαρδιστείτε από τα γέλια!

«Samsara» του Παν Ναλίν. Άκρως ενδιαφέρουσα και εντελώς τελετουργική
αντιστροφή του θεοκρατικού, ποιητικού «Άνοιξη, καλοκαίρι, φθινόπωρο, χειμώνας»
του Κιμ Κι Ντουκ. Νεαρός ασκητής μοναχός του Βούδα αποφασίζει να γευτεί την
αμαρτία, δηλαδή πρώτα κοιμάται με πλάσμα άφθονων χυμών το οποίο και
παντρεύεται και στη συνέχεια γεύεται και την απιστία με θηριώδες μανούλι από
Ινδία. H ερωτική σκηνή, επιπέδου Κάμα Σούτρα με αυτή την… απίστευτη Ινδή,
μετατρέπει όλες τις φάσεις του «Basic Instinct» σε χαλκομανία νηπιαγωγείου!

«Hostel, η αρχή της παρανομίας» του Έλι Ροθ, προστατευόμενου του Κουέντιν
Ταραντίνο. Τριπλά φασιστικό. Και επειδή η Ευρώπη είναι σφαγείο, και επειδή ο
κανιβαλισμός είναι τόσο επεξηγηματικά νοσηρός, και επειδή το δόλωμα είναι ο
έρωτας και τα κορίτσια, δηλαδή η ηδονή – για τον άθλιο Ταραντίνο – είναι
συνώνυμο της βίας και της σφαγής. Έπρεπε να τους είχαν φορέσει ζουρλομανδύα!

«Λιούμπη» της Λάγιας Γιούργου. Τυπικό μελό made in Greece με σκηνές
προσποιητού «σαρκικού» ρεαλισμού και μοναδικό ατού την παρουσία της Ευγενίας
Κάπλαν. Τη λατρεύει ο φακός!

«30άρης από σπίτι» (Failure to launch) του Τομ Ντέι. Παλίμπαις (Μάθιου
Μακόναχι) τριάντα και πέντε ετών που διαμένει με τη μαμάκα και τον μπαμπάκα
του, ερωτεύεται πονηρό θηλυκό (Σάρα Τζέσικα Πάρκερ) εντεταλμένο εκ της μητρός
του να χειραφετήσει και να κάνει άντρα το παιδί. Σαν επεισόδιο τηλεοπτικής,
οικογενειακής αμερικανιάς. Δηλαδή ζαπ!

«Οι μαχητές των ουρανών» (Les chevaliers du ciel) του Ζεράρ Πιρές.
Απίστευτα πράγματα. Οι Γάλλοι ξοδεύουν εκατομμύρια ευρώ προκειμένου να
αποδείξουν πως και αυτοί, όπως οι Αμερικανοί, μπορούν να κάνουν «Top gun». Αν
είναι δυνατόν!