Eδώ εφηβεία, εδώ εφηβεία…

Δεν ξέρω πού, δεν ξέρω πώς, αλλά μου φαίνεται στενάχωρο (αν και απαραίτητο) να
γιορτάζουμε τη μνήμη του ποιητή σ’ έναν χώρο κλειστό, σε μια αίθουσα με
τοίχους, ορίζοντες ένα τετράγωνο, στη μέση οι καρέκλες κι ένα πατάρι επάνω στο
οποίο κάποιος «διαβάζει ποιήματα»…

Μικρός ακόμα, και μου φαινότανε αστείο στην τάξη που ο Ρίσκας σηκωνότανε να
πει το:

«Τώρα που θα φύγω και θα πάω στα ξένα…»

Και μου φαινότανε και πιο αστείο από το γεγονός, το ίδιο το ποίημα, το νόημα,
οι λέξεις.

«… και θα ζούμε μήνες, χρόνους χωρισμένοι,

άφησε να πάρω κάτι κι από σένα».

Και μετά, μέσα στη φούρια της απαγγελίας, άλλαζε και τον τονισμό να μην
προδώσει τον ρυθμό:

«Γάλανη πατρίς μου Πόλυαγαπημένη».

Τελειώσαμε το σχολείο και πώς τα ‘φερε η τύχη (ή η ποίηση;) και ο Ρίσκας
έφυγε, πήγε Γερμανία στην αρχή, τώρα δουλεύει στην Ουγγαρία, νομίζω,
σκηνογράφος με μεγάλη επιτυχία. Θυμάμαι είχε έρθει σπίτι να μ’ αποχαιρετήσει
και ‘κεί στην πόρτα, κάτι η αμηχανία, κάτι το να πούμε κάτι πιο ελαφρύ να
ξεπερασθεί η στιγμή, με το που αρχίζει να μου λέει:

«Τώρα που θα φύγω…»

Να το δάκρυ κορόμηλο… Και πώς φανερώθηκε κάτω από τις λέξεις ένα άλλο
ποίημα, ζεστό, σπαρταριστό, ολοζώντανων αισθημάτων.

Κι άλλη φορά που διάβαζαν κάποιοι συνάδελφοι Ελύτη (πολύ καλοί ηθοποιοί,
εξαίρετοι) άκουγα, άκουγα «και δεν καταλάβαινα Χριστό» (που λέει κι ο ανιψιός
μου). Καθόμουνα στην αίθουσα και προσπαθούσα για να περάσει η ώρα. Ακούγοντας
τον στίχο, έφτιαχνα με το μυαλό μου νησάκια, πρόσωπα και βουναλάκια στης
μπουαζερί τον ξύλινο τον τοίχο. Κι ήρθε η στιγμή στο Πήλιο, βραδάκι σ’ ένα
καφενείο, πάει να μας σερβίρει μήλο γλυκό μια Παπαδιαμάντεια «γραία» και ‘κεί
στο πρόσωπό της, το αυλακωμένο απ’ τον ήλιο, το χιόνι και τον χρόνο, εκεί
διάβασα πάνω στις ρυτίδες της τη φράση που δεν είχα ακούσει από τα χείλη του
ηθοποιού. Διάβασα πεντακάθαρα: «Λάμπει μέσα μου εκείνο που αγνοώ».

Και χθες που αραχτός στον καναπέ ο ανιψιός μου ρώταγε τον πατέρα του:

– «Τι λέει εδώ, ρε πατέρα; “Τάδε έφη Ζαρατούστρας”, θα τρελαθούμε»;

Μπήκα στη μέση κι άρχισα να του εξηγώ. Πριν τελειώσω μ’ έγραψε κανονικά κι
έβλεπε τις ειδήσεις.

– «Τι κοιτάς παιδί μου, εγώ σου εξηγώ το “τάδε έφη” και συ…»

– «Κοιτάω τις ειδήσεις, ρε θείε. Βλέπω εδώ που βαράνε στο ψαχνό οι μπάτσοι στο
Παρίσι».

– «Και τι λες, δηλαδή;…»

– «Στο Παρίσι τάδε έφη η Βία».

– «Κι εδώ;»

– «Εδώ εφηβεία».