Eυτυχώς, μιλούν τα άστρα

Πρωί πρωί στο «καφεδάκι» της Μελέτη στον Ant1 η αστρολόγος κυρία Πατέρα βάλθηκε να εξηγήσει στο φιλοθεάμον κοινό πως λόγω της θέσης των πλανητών, όποιος έχει κατά νου να κάνει κάτι κακό να μην το κάνει

Νεόκοποι «άγιοι» που επιστρατεύονται για να τονώσουν την πίστη του λαού και τα
έσοδα μοναστηριών και ναών, «θαύματα» του φακού και της τηλεθέασης, αστρολόγοι
που συμβουλεύουν να «κάνουμε το καλό» γιατί τα άστρα τιμωρούν και αν κάνουμε
οτιδήποτε «κακό» αυτή την εποχή, θα μας γυρίσει πίσω («Πρωινός Καφές», Ant1) –
προφανώς σε άλλη εποχή θα μπορούμε να κάνουμε ατιμωρητί οτιδήποτε, να μας πουν
πότε.

Δεισιδαιμονίες, προλήψεις, προκαταλήψεις αναπαράγονται από το τηλεοπτικό θέαμα
με το πρόσχημα της «διασκεδαστικής ενημέρωσης» ή του «λαϊκού ενδιαφέροντος»
διαμορφώνοντας μια ατμόσφαιρα παλιομοδίτικου επαρχιωτισμού, λες και ζει η χώρα
στο ασπρόμαυρο σινεμά του ’50. Ακόμη και τότε όμως, η «κυρά μας η μαμμή» με τα
ξόρκια και τα ματζούνια της ερχόταν σε σύγκρουση με τον γιατρό από την πόλη
Ορέστη Μακρή. Υπήρχε ο «άλλος πόλος» και στο τέλος οι δυο τους συμφιλιώνονταν
στην οθόνη αποδίδοντας το πνεύμα μιας εποχής που ο τόπος ξεσηκωνόταν, άλλαζε,
ερχόταν το καινούργιο και έπρεπε να εγκατασταθεί ειρηνικά δίπλα στο παλιό, η
επιστήμη με τη λαϊκή εμπειρία.

Για την τηλεόραση της ευκολίας και των εντυπώσεων το «λαϊκό»
μετατράπηκε σε λαϊκίστικο, σε θέαμα που χαϊδεύει τα αυτιά του κοινού,
κρατώντας το φοβισμένο μπροστά στο καινούργιο να ανακουφίζεται με τα γνώριμα,
παλιά στερεότυπα ενός κόσμου μαγικού και «παράξενου», όπου τους κανόνες τούς
θέτουν δυνάμεις υπερφυσικές, μαγικές, οτιδήποτε έξω από την ανθρώπινη δύναμη.

Διόλου εγχώρια εφεύρεση είναι αυτή η τηλεοπτική κουλτούρα που αναδεικνύει στη
θέση της λογικής και της σκέψης τη βιομηχανία του «μαγικού». H σύγχρονη
αμερικανική πραγματικότητα είναι ακριβώς ίδια. Στη χώρα όπου ο οικονομισμός, ο
υλισμός είναι ο υπέρτατος κανόνας ανθούν εξίσου οι δεισιδαιμονίες, οι
αιρέσεις, η τηλε-ψυχολογία, όλες αυτές οι μαγγανείες που καθηλώνουν την
ανθρώπινη προσωπικότητα, που εκτοπίζουν τον δημοκρατικό λόγο και αποκλείουν
την εξέλιξη. Βρίθει η αμερικανική τηλεόραση εκπομπών που κάνουν θέαμα τον
άνθρωπο, τον πόνο, τη δυστυχία, την ανοησία, τον τρόμο, εκπομπές με παντός
είδους ψευδοκήρυκες που καλλιεργούν τη θρησκοληψία και απευθύνονται σε ένα
κοινό που νανουρίζεται με συνωμοτικά και ψευδοαποκαλυπτικά σενάρια. Ωστόσο
ακόμη και αυτές οι εκπομπές έχουν συγκεκριμένη ώρα προβολής, συγκεκριμένα
κανάλια.

Εμείς πάλι, μια μικρή αγορά που λειτουργεί με τον πανικό της τηλεθέασης,
αντιγράφουμε σπασμωδικά ό,τι θεωρούμε ότι «πουλάει».

Έτσι πρωί-πρωί στο «καφεδάκι» της Μελέτη στον Ant1 η κυρία αστρολόγος
που κάθε πρωί αγορεύει και την ακούει η ομήγυρη της εκπομπής με το στόμα
ανοιχτό σαν να ακούει τον λόγο φιλοσόφου και κάνει και ερωτήσεις για να
εμπεδώσει τα υψηλά νοήματα, βάλθηκε να εξηγήσει στο φιλοθεάμον κοινό πως λόγω
της θέσης της Αφροδίτης – ή μήπως του Ερμή ή του Κρόνου, τα μπερδέψαμε οι
αδαείς – όποιος έχει κατά νου να κάνει κάτι κακό να μην το κάνει, γιατί τα
άστρα έχουν πληροφορήσει – προσωπικώς υποθέτουμε. Τον νου μας. Μήπως όμως, αν
αλλάξουν τα άστρα, ε, μπορούμε να χαλαρώσουμε λίγο; Καταπέλτης η κυρία που
έχει απευθείας διάλογο με τα άστρα, είδατε η Μπουρμπούλια; Ευτυχώς που το λένε
τ’ άστρα και βρίσκει και η χώρα τον δρόμο της.

Και δεν είναι μόνον αυτό. Βούιξαν δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές
για το «θαύμα» του μοναχού που «άγιασε» και σπεύδει το ποίμνιο να προσκυνήσει.
Θρησκοληψία και δεισιδαιμονίες σε μια χώρα που αγωνίζεται να βρει τον σύγχρονο
βηματισμό της υπό τα κλαμπατσίμπανα της γιουροβιζιονικής υστερίας.

«Άγιος» να ‘ναι και ό,τι να ‘ναι

Ωστόσο αν δεν ανακαλύψουν νέους «αγίους» τα μοναστήρια, τους ανακαλύπτει το
θέαμα με τις κυβερνητικές ευλογίες και καλεί σε εθνικό προσκύνημα από εκπομπές
της κρατικής τηλεόρασης σαν εκείνη για την «ηρωίδα» Βίσση που θα εκπροσωπήσει
το έθνος στην κορυφαία μάχη του για μια «κούπα» ακόμη! Όσο η πολιτική
διασπάται σε «κλειστές κοινότητες» που αντιπαλεύουν η μια την άλλη ανεξαρτήτως
«κομματικού χρώματος», όσο τα τηλεπαράθυρα καταργούν τον δημοκρατικό διάλογο
στο όνομα της τηλεθέασης και το όραμα ταπεινώνεται σε μικροπαροχές παραμονές
εκλογών, όσο το κενό της κοινωνικής πολιτικής και του πολιτιστικού έργου
καλύπτεται από κυβερνητικά επικοινωνιακά πυροτεχνήματα, δεν πρόκειται να
απαλλαγούμε από το σύνδρομο του επαρχιωτισμού.