Tο τείχος «λέει» την Iστορία

Το τείχος του αρχαίου Δίου (μήκους 2.600 μέτρων!). Τα αγάλματα που βρέθηκαν δίπλα του μεταφέρθηκαν ήδη και φυλάσσονται στο Μουσείο του Δίου, ενώ στο σημείο της ανεύρεσής τους, στο πλαίσιο της ανάδειξης του τείχους, θα τοποθετηθούν πιστά αντίγραφά τους

Σε «πέτρινο» αφηγητή της ιστορίας έξι και πλέον αιώνων ζωής (από τον 4ο π.X.
έως και τα τέλη των ρωμαϊκών χρόνων στον 2ο-3ο μ.X. αιώνα) αναδεικνύεται το
τείχος της αρχαίας πόλης του Δίου στην Πιερία που αποκαλύφθηκε πρόσφατα.

Το τείχος, το οποίο προστάτευε περιμετρικά το Δίον, αποκαλύφθηκε αυτούσιο σε
μήκος 2.600 μέτρων κατά τις συνεχιζόμενες για 36η χρονιά ανασκαφές στην
περιοχή υπό την εποπτεία του καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, ο οποίος έχει πλέον
ταυτίσει την επιστημονική του πορεία με τον πλέον πρωτοποριακά αναδεδειγμένο
αρχαιολογικό χώρο της επικράτειας (το αρχαιολογικό πάρκο του Δίου).

Κεφαλή γυναίκας που χρονολογείται στους αυτοκρατορικούς χρόνους. Φέρει εξαιρετικά εξεζητημένη κόμμωση και στέφεται με δακτύλιο και δάφνινο στεφάνι

Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο του αποκαλυφθέντος τείχους είναι αυτό των γλυπτών
και αρχιτεκτονικών μελών του, τα περισσότερα από τα οποία είχαν αποσπασθεί
στην αρχαιότητα από το αρχικό τους περιβάλλον (Disjecta membra) και είχαν
χρησιμοποιηθεί ως οικοδομικό υλικό στις διάφορες φάσεις ανέγερσής του.

«Έργα ανάδειξης και “Disjecta membra”» τιτλοφορεί ο ομότιμος καθηγητής της
Αρχαιολογίας κ. Δημήτρης Παντερμαλής την εισήγησή του σχετικά με την αποκάλυψη
του τείχους και το σχέδιο ανάδειξής του (στο πλαίσιο του Γ’ ΚΠΣ) στο συμπόσιο
του ΑΠΘ για το αρχαιολογικό έργο στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Προτομή του Ηφαίστου με τον χαρακτηριστικό πίλο στο κεφάλι

Σύμφωνα με τον κ. Παντερμαλή, η πρώτη οικοδομική φάση του τείχους ανάγεται
στην εποχή του Κασσάνδρου (περί το 400 π.X.) και χτίστηκε κάτω από το
«αντιφέγγισμα του θριάμβου του M. Αλεξάνδρου στην Ανατολή». Τους επόμενους
αιώνες, τα μέλη εντυπωσιακών κτιρίων (αγάλματα, κίονες κ.ά.) αποκολλήθηκαν από
τις αρχικές τους θέσεις και χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικά υλικά για την
επανανέγερση του τείχους, υπό την απειλή νέων εχθρών ή φυσικών καταστροφών.

«Το τείχος “μιλάει” για ευτυχισμένα αλλά και δύσκολα χρόνια, για περιόδους
ευημερίας και ένδειας, για τεχνική τόλμη και αγωνιώδεις επισκευές, για
σεισμούς και πλημμύρες. Το πρόγραμμα ανάδειξής του φιλοδοξεί να οξύνει την
όραση του επισκέπτη, να κερδίσει το ενδιαφέρον του, να καταστήσει τον
επισκέπτη συνειδητό περιπατητικό φίλο των αρχαίων», είπε μιλώντας στα «NEA» ο
καθηγητής.

Μαρμάρινη κεφαλή, έξοχο έργο των ελληνιστικών χρόνων, σε μέγεθος μεγαλύτερο του φυσικού, περίτεχνη κόμμωση και ταινία στα μαλλιά. Πιθανότατα ταυτίζεται με τον Διόνυσο

Στην ανασκαφείσα περιοχή του τείχους εντοπίστηκαν δεκάδες μέλη αγαλμάτων: το
κάτω μέρος αγάλματος του Διός Υψίστου – αφιέρωμα του ιερέα Ποστουμίου, το κάτω
μέρος μεγάλου μαρμάρινου αετού από το ίδιο ιερό, προτομή του Ηφαίστου,
μαρμάρινο κεφάλι θεότητας που πιθανώς ταυτίζεται με τον Διόνυσο, θησαυρούς
χάλκινων νομισμάτων της εποχής του Βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου περί το
400 μ.X., εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη κτιρίων διαφόρων εποχών και
επιγραφές, μεταξύ των οποίων μία λατινική που αναφέρεται στον βασιλικό οίκο
της Ρώμης και τους προστάτες θεούς, τον Δία του Καπιτωλίου, την αυτοκρατορική
Νίκη και τον Άρη Τιμωρό, καθώς κι ένα «ηρωικό ανάγλυφο» ιππέα (νεκρός
πολεμιστής που ηρωωοποιήθηκε).

«Ιδού οι Αιγές του Κλαύδιου Πτολεμαίου»

Τις συντεταγμένες που χρησιμοποιούσε ο γεωγράφος των ρωμαϊκών χρόνων (2ος
αιώνας μ.X.) Κλαύδιος Πτολεμαίος χρησιμοποιεί για πρώτη φορά στην αρχαιολογική
έρευνα, προκειμένου να εντοπίσει την αρχαία πόλη των Αιγών στη μακεδονική
ενδοχώρα ο δρ Αρχαιολογίας Μανόλης Μανωλεδάκης. Βάσει των μελετών των
πτολεμαιικών συντεταγμένων (που θα ανακοινωθούν στο αρχαιολογικό συμπόσιο), η
πόλη φαίνεται να εντοπίζεται τον 2ο αιώνα μ.X. μερικά μόλις λίγα χιλιόμετρα
νοτιοδυτικά της Βεργίνας (με την ακρίβεια πέντε λεπτών της μοίρας που δίνουν
οι συντεταγμένες του Κλαύδιου και «μεταφράζονται» σε συν πλην10 σημερινά
χιλιόμετρα). Ενισχύεται έτσι η άποψη ότι οι Αιγές χτίστηκαν αρχικά στον
ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας (θέση που επικράτησε μετά τις
αποκαλύψεις των βασιλικών τάφων από τον M. Ανδρόνικο το 1978), οι οποίες όμως
καταστράφηκαν πριν από την εποχή του Πτολεμαίου όπως προκύπτει από την
αρχαιολογική έρευνα και στη συνέχεια οι κάτοικοί της μετοίκησαν στην κοντινή
περιοχή, αποκλείοντας έτσι άλλες υποθέσεις (περί της Λευκόπετρας Ημαθίας, της
Πέλλας κ.λπ.).