Δρόμοι

Οι ηγέτες…

… της Λατινικής Αμερικής δεν ξετρελαίνονται με το ελεύθερο εμπόριο,
τουλάχιστον όπως το αντιλαμβάνονται οι χώρες που έχουν το πάνω χέρι στον
Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Παντού στη γειτονιά των ΗΠΑ ξεπηδούν αριστερές
κυβερνήσεις η μία μετά την άλλη. Από τότε που ο συνταγματάρχης Ούγκο Τσάβες
κέρδισε τις εκλογές στη Βενεζουέλα το 1999, σοσιαλιστές ηγέτες κυβερνούν στα
τρίτα τέταρτα των χωρών της Λατινικής Αμερικής.

Οι τρεις…

… μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής βρίσκονται στα χέρια αριστερών
προέδρων: στη Βραζιλία, στην Αργεντινή και τη Βενεζουέλα. Τον Νοέμβριο, ο
αριστερός γιατρός Ταμπάρε Βάσκες εξελέγη πρόεδρος της Ουρουγουάης. Πριν από
δυο χρόνια, ο αριστερός Νικάνορ Ντουάρτε επανεξελέγη στην Παραγουάη, ίσως τη
φτωχότερη χώρα της Λατινικής Αμερικής. Στον Ισημερινό, ο αριστερός πρώην
συνταγματάρχης Λούσιο Γκουτιέρες νίκησε τον δισεκατομμυριούχο της μπανάνας
Άλβαρο Ναμπόα. Όπως άλλοι Λατινοαμερικάνοι, οι κάτοικοι του Ισημερινού είχαν
πιστέψει πως θα έβλεπαν καλύτερες μέρες με τον νεοφιλελευθερισμό, την
παγκοσμιοποίηση και τις πολιτικές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ύστερα
από δέκα χρόνια δεν είδαν να μειώνεται η φτώχεια, ούτε να αυξάνονται οι
δουλειές ή να καλυτερεύουν οι κοινωνικές συνθήκες. Στη Βολιβία, ο Έβο Μοράλες,
ηγέτης του Κινήματος για τον Σοσιαλισμό, είναι το φαβορί για τις εκλογές της
18ης Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με τον αναλυτή λατινοαμερικάνικων ζητημάτων Ρόλαντ
Φλαμίνι, η Αριστερά ίσως να κάνει ισχυρή εμφάνιση και στο Περού, όπου ο πρώην
στρατιωτικός Ολάντα Ουμάλα έχει βάσιμες ελπίδες να νικήσει τη συντηρητική
αντίπαλό του στις προεδρικές εκλογές του προσεχούς έτους. Ακόμη και στην
ευημερούσα και σχετικά σταθερή Χιλή, η κεντροαριστερή υποψήφια Μισέλ Μπασελέτ
κέρδισε τις προάλλες τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών και αναμένεται να
κερδίσει και τον δεύτερο στις 15 Ιανουαρίου.

Στο μεγαλύτερο…

… μέρος της Νότιας Αμερικής, οι νέες πολιτικές ηγεσίες ούτε καν το συζητούν
για επιστροφή στην οικονομία της ελεύθερης αγοράς. Γιατί πιστεύουν πως αυτή
ήταν η αιτία για τα προβλήματά τους και ξέρουν πως δεν μπορεί να γίνει η λύση
τους. Ο «αιώνας των δύο Αμερικών» που είχε προκηρύξει ο πρόεδρος Μπους όταν
πριν από πέντε χρόνια αναλάμβανε την εξουσία, ένας αιώνας που «θα συνέδεε ένα
Ημισφαίριο με κοινές ιδέες και ελεύθερο εμπόριο από τον Αρκτικό Κύκλο μέχρι
τις Άνδεις και τη Γη του Πυρός», αποδείχτηκε για τις περισσότερες χώρες της
Λατινικής Αμερικής μια οδυνηρή εμπειρία.

Τα αφεντικά…

… της ελεύθερης αγοράς μπορεί να συνεδριάζουν στο Χονγκ Κονγκ για να την
κάνουν ακόμη πιο ελεύθερη (γι’ αυτούς), όμως οι νέοι κυβερνήτες της Λατινικής
Αμερικής έχουν τις δικές τους ιδέες. Ο Τσάβες αποφάσισε να εξαγοράσει το χρέος
της Αργεντινής έναντι 950 εκατομμυρίων δολαρίων. Και τώρα, η Αργεντινή
πρωτοστατεί για την ένταξη της Βενεζουέλας στη MERCOSUR, τη νοτιοαμερικάνικη
ζώνη εμπορικών συναλλαγών στην οποία μετέχουν η Αργεντινή, η Βραζιλία, η
Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Τουλάχιστον εκεί, ο νεοφιλελευθερισμός δούλεψε για
την Αριστερά.