BAΛEPIΟ MAΣIMΟ MANΦPENTI «H Eλλάδα εφηύρε την Eυρώπη»

Μία από τις επόμενες προκλήσεις είναι η ενδεχόμενη σύγκρουση Κίνας και Ινδίας, πιστεύει ο Βαλέριο Μάσιμο Μανφρέντι. «Έχουν, βέβαια, τα ίδια δικαιώματα με όλους στην ανάπτυξη, αλλά δεν ξέρουμε αν οι ενεργειακοί πόροι του πλανήτη επαρκούν»

«Το έργο μου για τον Αλέξανδρο μου άλλαξε τη ζωή», λέει ο ο Βαλέριο Μάσιμο
Μανφρέντι που ήρθε στην Ελλάδα προσκεκλημένος των Εκδόσεων Ψυχογιός. Γιατί
συνέβη αυτό; Μα γιατί από το 1998 που δημοσιεύτηκε στα ιταλικά η
μυθιστορηματική του τριλογία για τον Μακεδόνα βασιλιά, μεταφράστηκε σε 31
γλώσσες και κυκλοφόρησε σε 53 χώρες! Ο Ιταλός καθηγητής Αρχαιολογίας στο
Πανεπιστήμιο του Μιλάνου έχει έφεση στο ιστορικό μυθιστόρημα. Ο τρίτομος
«Αλέξανδρος» (Εκδ. Λιβάνη) είναι ένα από τα 13 βιβλία του που κυκλοφόρησαν στη
χώρα μας σε διάστημα μικρότερο των δέκα ετών, πράγμα σπάνιο για ξένο
συγγραφέα. Και πλην του «Αλέξανδρου» πολλές ανατυπώσεις έχουν κάνει ο «Φαραώ
της Άμμου» (Ψυχογιός), η «Ασπίδα της Σπάρτης» (Λιβάνης), ο «Πύργος της
μοναξιάς» (Ψυχογιός).

Ο Μανφρέντι έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα, άλλωστε, με την Αρχαία Ελλάδα:
«Ακρόπολη», «H επιστροφή από την Τροία», «Οι Έλληνες της Δύσης» είναι μερικά
μόνο από τα ελληνοκεντρικά μυθιστορήματά του. Το βιβλίο «H Αυτοκρατορία των
Δράκων» που κυκλοφόρησε μόλις στα ελληνικά (επίσης πολυμεταφρασμένο σε
Αμερική, Ευρώπη, Άπω Ανατολή) καταπιάνεται με ένα άλλου τύπου θέμα που έχει
όμως πολύ επίκαιρες παραμέτρους. Πρόκειται για τον 3ο αιώνα μ.X., και τα
περσικά στρατεύματα πολιορκούν τη ρωμαϊκή πόλη Έδεσσα στα βάθη της Ανατολίας.
Όπως λέει ο συγγραφέας, εμπνεύστηκε το μυθιστόρημα από ένα ζήτημα που
συζητιέται τώρα ανάμεσα στους ειδικούς, την ενδεχόμενη παρουσία Ρωμαίων
στρατιωτών στην Κίνα.

Ο Μανφρέντι δεν έχει πειστεί ότι τα υπάρχοντα τεκμήρια επιβεβαιώνουν ρωμαϊκή
παρουσία (υπάρχει πάντως και μία πόλη της οποίας το όνομα σημαίνει Ρώμη και οι
κάτοικοι θεωρούν τους εαυτούς τους απογόνους των Ρωμαίων), αλλά το θέμα της
επαφής της Ευρώπης με την Κίνα είναι ούτως ή άλλως γοητευτικό.

«Κάποιοι Ρωμαίοι έφτασαν στην Κίνα την εποχή του Μάρκου Αυρηλίου,
μάλιστα ο αυτοκράτορας της Κίνας ζήτησε και του έγραψαν βιβλίο για τη Ρώμη το
οποίο χάθηκε», μας λέει ο Μανφρέντι. «Αντίστοιχα οι Κινέζοι έφτασαν σε
απόσταση δύο ημερών από τα ανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, γύρω
στο 98 μ.X. Ο στρατάρχης Μπαν Τσάο είχε αποστολή να αποκαταστήσει την τάξη
στον δρόμο του μεταξιού, ωστόσο αποφάσισε να στείλει και αντιπροσωπεία στον
αυτοκράτορα της Ρώμης. H παγκόσμια ιστορία μπορεί να ήταν διαφορετική αν οι
δύο αυτοκρατορίες είχαν καταφέρει να επικοινωνήσουν, ωστόσο οι Πάρθοι οδηγοί
κατάφεραν να τον πείσουν ότι πιο πέρα υπήρχαν ανυπέρβλητα εμπόδια, φοβούμενοι
ότι θα χάσουν το μονοπώλιο της μεσολάβησης και τους μεγάλους δασμούς που
επέβαλλαν στα προϊόντα», εξηγεί.

Σήμερα η Αμερική έχει το προνόμιο να συναλλάσσεται περισσότερο με την Κίνα. «H
Ευρώπη έχει μεγαλύτερους ιστορικούς δεσμούς με την Κίνα, της λείπει όμως η
ενιαία φωνή», λέει ο Ιταλός συγγραφέας. Που πιστεύει, μάλιστα, ότι «η επιμονή
Άγγλων και Αμερικανών να μπει η Τουρκία στην Ευρώπη δεν έχει άλλο κίνητρο από
το να εμπεδώσει τον χαρακτήρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως ζώνης αποκλειστικά
οικονομικής».

«Ας βρούμε αυτά που μας ενώνουν»

Πάρα πολύ σημαντική θεωρεί ο Βαλέριο Μάσιμο Μανφρέντι την ευρωπαϊκή ενοποίηση
(«χώρες που πολεμούσαν πέντε αιώνες αποφάσισαν να γυρίσουν σελίδα»), που
πρέπει όμως να πάρει πολιτισμικό χαρακτήρα. «Γι’ αυτό είναι σημαντικό το θέμα
των συνόρων. Είμαι φίλος της Τουρκίας, έχω ζήσει και δουλέψει πολλά χρόνια
εκεί, αλλά προς το παρόν δεν μοιραζόμαστε τις ίδιες πολιτιστικές αξίες, στις
οποίες θα μπορέσει να βασιστεί μια ενοποίηση της Ευρώπης σε βάθος». Όταν
συζητιόταν ποιες χώρες θα έμπαιναν στο ευρώ, έγινε σαφές ότι «χωρίς Αθήνα και
Ρώμη, Ευρώπη δεν μπορεί να υπάρξει». Ειδικά η Αθήνα «εφηύρε την Ευρώπη», καθώς
«ο Φίλιππος υπήρξε ο πρώτος Ευρωπαίος», ενώ και «η ίδια η έννοια της Ευρώπης
άρχισε να διαμορφώνεται από τον Ηρόδοτο που όριζε τα σύνορά της στον σημερινό
ρωσικό ποταμό Ντον». «H Ευρώπη είναι έννοια υπό διαμόρφωση. Πρέπει να βρούμε
τους παράγοντες που μας ενώνουν».

INFO

Βαλέριο Μάσιμο Μανφρέντι, «H Αυτοκρατορία των Δράκων», μτφ. Άμπυ Ράικου, Εκδ.
Ψυχογιός, σελ. 496, τιμή: 19 ευρώ.