Kλικ στην Eλλάδα που χάθηκε

Υπάρχει και το ρεμπέτικο. Σε φωτογραφία που είχε ταυτοποιήσει ο Ηλίας Πετρόπουλος βλέπουμε τον (ρεμπέτη) Γιοβάν Τσαούς με τον ταμπουρά και δίπλα την παρέα του (τον Νίκο τον Τρελλάκια ή Μάθεση και τον Μπάτη) στα πέριξ της Πλατείας Καραϊσκάκη. Δεξιά: Το αμάξι – πλανόδιο «μπακάλικο» κουβαλούσε στις γειτονιές των Ιωαννίνων μακαρόνια, κονσέρβες, αλάτι, ζάχαρη, τσιμπιδάκια για τα μαλλιά, βελόνες, κατσαρολικά και υφάσματα. Αρχές του 1955

«H Ελλάδα του μόχθου» είναι ένας θησαυρός από τετρακόσιες ασπρόμαυρες παλιές
φωτογραφίες αγνώστων κυρίως φωτογράφων, που εστιάζει την προσοχή στα πρόσωπα,
τα επαγγέλματα και τις αλλαγές που σημάδεψαν το πρόσωπο της πτωχής πλην τίμιας
Ελλάδας από το 1900 έως το 1960.

Σχεδόν 60.000 φωτογραφίες συναγμένες τα τελευταία είκοσι χρόνια από τα
«Μοναστηράκια» της Ελλάδας περιλαμβάνει η συλλογή του Νίκου Πολίτη. Ένα
τεράστιο υλικό, από πλήθος άγνωστων φωτογράφων αλλά και γνωστών, όπως οι
αδελφοί Μεγαλοοικονόμου, οι Ηνωμένοι Φωτορεπόρτερ, ο Δημήτρης Χαρισιάδης.

Όταν η βιομηχανία ανακάλυψε τη νέα καταναλώτρια, τη γυναίκα, η Υπηρεσία Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών ανέθεσε σε φωτογράφους (όπως εδώ ο Δημήτρης Χαρισιάδης) να φωτογραφίσουν και να προπαγανδίσουν τα αγαθά του ηλεκτρισμού και του Σχεδίου Μάρσαλ στη μεταπολεμική Ελλάδα, όπως η ηλεκτρική κουζίνα

«Προσανατολίσθηκα από την αρχή στον θησαυρό των ανώνυμων και όχι των
περιζήτητων επώνυμων φωτογραφιών από πεποίθηση», λέει στα «NEA» ο συλλέκτης
Νίκος Πολίτης. «Με ενδιέφεραν ως θέματα τα επαγγέλματα, ο αθλητισμός, οι
παιδαγωγικές φωτογραφίες, τα αυτοκίνητα, που είναι και η αδυναμία μου –
διαθέτει πάνω από 6.000 φωτογραφίες τροχοφόρων πάσης φύσεως – οι ζωγραφιστοί
φωτογραφικοί μπερντέδες, που αποτελούν μια ολόκληρη συλλογή και αναφέρονται
στα άλογα που καλπάζουν με αναβάτη τον φωτογραφιζόμενο, τα ομοιώματα
αεροπλάνων, με το πρόσωπο στη θέση του πιλότου, και τα λοιπά τρικ των παλιών
φωτογράφων». Στις συλλογές του υπάρχουν και φωτογραφίες προσωπικοτήτων ή
γνωστών φωτογράφων αλλά δεν είναι αυτές το ζητούμενο. Οι φωτογραφίες είναι
ταξινομημένες σε θεματικές ενότητες. «Για την Ελλάδα του μόχθου
επεξεργασθήκαμε περισσότερες από χίλιες παλιές φωτογραφίες, που συντηρήθηκαν
και μεγεθύνθηκαν γιατί πολλές από αυτές είναι πολύ μικρές. Το υλικό που
υπάρχει μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλες θεματικές εκδόσεις».

INFO

«H Ελλάδα του μόχθου», 1900-1960. Συλλογή Νίκου Πολίτη».

Έκδοση: Ριζάρειον Ίδρυμα – Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Σελ. 300, τιμή: 60 ευρώ.