Όταν συμβεί στα πέριξ φωτιές να καίνε

Φουντώνουν οι φωτιές στις συνοικίες των φτωχών, στο αντιφέγγισμά τους όλοι θα
δείξουν το πραγματικό τους πρόσωπο. Έτσι που το τραβάνε το σκοινί ή θα σπάσει
ή – με τη φόρα που ‘χουν πάρει – η μεριά που θα νικήσει θα σωριαστεί στο χώμα.

Σκέφτομαι τις άθλιες συνθήκες στις οποίες ζουν εκατομμύρια «αλλοδαποί» επί
ευρωπαϊκού εδάφους, στοιβαγμένοι σε τρώγλες που κάθε τόσο πυρπολούνται,
τεράστια μάτια να κοιτάνε τον φακό έντρομα, πρόσωπα σβησμένα με γομμολάστιχα,
παιδιά με καμένα χέρια, με καμένο το μέλλον· κι από δίπλα όλοι μας, με το
σινιέ το ντύσιμο, το βιαστικό περπάτημα με το Λαντόζ στην τσέπη.

Αυτός ο Νοέμβρης του 2005 θα αφήσει στην Ιστορία με πυρακτωμένα γράμματα την
υπογραφή του. Το ενδιαφέρον είναι πως έχει απέναντί του σκληρό εχθρό: τα
παιδιά του Μάη του ’68, που τώρα γίναν εξουσία.

Είναι τόσο αντιφατικό, απ’ τη μια να θες ανθρώπους να σε υπηρετούν, να τους
βάζεις σ’ όλες τις δουλειές που για σένα είναι απαράδεκτες, να τους πληρώνεις
το ελάχιστο (ίσα να τους κρατάς στη ζωή) και, συγχρόνως, να θέλεις την
εξόντωση ή την απέλασή τους.

…. Γράφω κι έχω βάλει να παίζει το «Μπλου» του Χατζιδάκι, από μια ταινία με
τον Τέρενς Σταμπ. Ακούω τη μελωδία πώς τρέχει από όργανο σε όργανο, σαν να μη
θέλει να ησυχάσει. Δίπλα, ένα πνευστό κλαίει κάθε τόσο· κι εκεί που δεν το
περιμένεις, σου τραβάει απ’ το μανίκι τη χαμένη σου ζωή. Από κάτω τα κρουστά
κρατούν τον χρόνο λαχανιαστά, ενώ υπεράνω όλων η αρμονία, αργά, νωχελικά, σου
εκμαιεύει ένα δάκρυ, που όμως δεν τολμάει να βγει, κρατάει το λίγο αλάτι στην
ψυχή και τη νοτίζει σαν μια σταγόνα θάλασσα στο βουητό της πόλης. (Έτσι θα
‘θελα να ζω. Σαν μια μελωδία ενορχηστρωμένη από τον Μάνο θα ‘θελα να κυλάει η
ζωή μου). Ο ήρωας της ταινίας, ο Μπλου, με τα γαλάζια μάτια, όπως όλα τα
ποιήματα πεθαίνει νέος. Τον κερδίζει νωρίς ο ουρανός. Πολύ αργότερα, ο Γκάτσος
άφησε τους στίχους του απάνω στο τραγούδι. Τους άκουσα ένα βράδυ στην μπουάτ
που είχε κάτι φεγγάρια ο Χατζιδάκις (το «Zοοm» ήτανε; Πάντως ο Χατζιδάκις).
Βλέπω τις φωτιές να κοκκινίζουν τη νύχτα στο Παρίσι. Σε πρώτο πλάνο ένας
έφηβος με σπασμένα γαλλικά. «Θέλουν να μας σκοτώσουν», λέει, «αλλά δεν θα το
καταφέρουν». Φοράει ένα μπουφάν γαλάζιο, ίδιο τα μάτια τού Σταμπ στο «Μπλου».

Ακούω τον Γκάτσο:

«Μπλου φόρεσες τ’ ουρανού το δέρμα Μπλου άρχισες απ’ το τέρμα».

Πάλι με στίχους πάει να τελειώσει και το σημερινό. Σκέφτομαι, λέω μη και μου
‘χει γίνει τικ: ένα στιχάκι για το τέλος. Αλλά μετά πάλι αναλογίζομαι, πώς
παλιά τελειώνανε τα γραπτά τους με τη φράση «τέλος και τω Θεώ η δόξα»; Για
μένα, έτσι στάθηκε η ποίηση. Σωτήρας. Όποτε πήγα να πέσω, αυτή με κράτησε. Όχι
ότι με άλλαξε – και άλλα ηχηρά -, γιατί δεν ξέρω αν η ποίηση μπορεί να σ’
αλλάξει. Πιστεύω όμως ότι μπορεί να σε κάνει να πιστεύεις ότι υπάρχει μια άλλη
ζωή (επί της γης).