«Δράση, πάθος και ταραγμένα ύδατα σε ένα παγκόσμιο μυθιστόρημα»

Το «γκλόμπαλ νόβελ» ήταν εντέλει επιτυχημένο πείραμα; Οι συγγραφείς
συγκρότησαν ένα στέρεο μύθο ή υπονόμευσαν το σύνολο για να αναδείξουν τη δική
τους ιδιαιτερότητα; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η
«International Herald Tribune» – σε ένα εκτενές αφιέρωμα στην τελευταία της
σελίδα – στο βιβλίο που έγραψαν, ύστερα από ελληνική πρωτοβουλία, 14
πεζογράφοι από 12 χώρες.

Το άρθρο γράφτηκε με αφορμή την ιταλική έκδοση του έργου. H πρώτη, ελληνική
έκδοση, κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2003 (και αφού προηγήθηκε δημοσίευση
εκτενών αποσπασμάτων από «TA NEA») από τις Εκδόσεις Καστανιώτη, που είχαν
αναλάβει και τον συντονισμό του τολμηρού εγχειρήματος. Χρειάστηκαν τότε πάνω
από επτά μήνες δουλειάς, 6.086 e-mail και 15 μεταφραστές με συντονιστή τον
Ανταίο Χρυσοστομίδη, υπεύθυνο ξένου βιβλίου στον εκδοτικό οίκο. Είναι δε
ενδεικτικό της προσπάθειας ότι πέρασαν δύο χρόνια μέχρι να έρθει η επόμενη
έκδοση – στα ιταλικά. Θα ακολουθήσουν οι μεταφράσεις στα πορτογαλικά, στα
τουρκικά και στα ολλανδικά.

«Δράση, πάθος και αίμα χαρακτηρίζουν το μυθιστόρημα», γράφει στο άρθρο της η
Ελιζαμπέτα Ποβολέντο. «Υπάρχουν δραματικές στροφές της πλοκής, και στοιχεία
θρίλερ τόσο απίθανα που ο αναγνώστης αρχίζει να υποψιάζεται ότι οι συγγραφείς
ήθελαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες των άλλων».

«Νομίζω ότι, αν αυτό συνέβη ήταν αθέλητο», είπε ο – εκ των συγγραφέων του
βιβλίου – Νικολό Αμανίτι. H εντύπωσή του, όπως την περιγράφει στην
«International Herald Tribune», είναι ότι οι συγγραφείς (ήταν ακόμη οι Δε
Πράδα, Τσιτσέκογλου, Κέρετ, Χάντρα, Κόχουτ, Σούλτσε, Σκάρμετα, Φέιμπερ,
Γιάπεν, Φιορέτος, Διβάνη, Ασωνίτης και ο Γιώργος Σκούρτης στον οποίο ανήκει
και η ιδέα του εγχειρήματος) απλώς ήθελαν να βάλουν νέα στοιχεία στη γραμμή
της αφήγησης. H ιστορία βέβαια αρχίζει από μία λατινοαμερικανική πόλη που δεν
κατονομάζεται και καταλήγει στη Σκωτία αφού περάσει από τη μισή υφήλιο. Τα
εθνικά αποτυπώματα που αφήνει ο κάθε συγγραφέας συχνά κάνουν την ιστορία να
κολυμπά σε ταραγμένα ύδατα. Ο Αμανίτι πάντως πιστεύει ότι ο κίνδυνος να
φτιαχτεί ένα βιβλίο με συνεχή διαδοχή γεγονότων που δεν θα αφηγούνταν στην
ουσία τίποτα, εντέλει απεφεύχθη. Ο Μισέλ Φέιμπερ, από την πλευρά του, λέει ότι
από το μυθιστόρημα λείπει η δομή και η αξιοπιστία των αισθημάτων. Βρίσκει όμως
ταυτόχρονα ότι είναι ένα θαύμα καθαυτό, το γεγονός ότι ολοκληρώθηκε αισίως.
«Κοίτα τι γίνεται όταν οι χώρες προσπαθούν να επικοινωνήσουν – πολιτικές
εντάσεις, σαμποτάζ, πόλεμοι είναι στην ημερήσια διάταξη. Εμείς καταφέραμε
πάντως να γράψουμε ένα μυθιστόρημα».