Mε μαγικά και «κατινιές»

Ξεκίνησαν οι «Μάγισσες» τα μαγικά τους που το κανάλι ελπίζει ότι θά έχουν πέραση και στην τηλεόραση. Στη φωτογραφία η Μαρίνα Καλογήρου με την Μαρία Τζομπανάκη

Μοιάζουν με μόδα τα παραμύθια ότι υπάρχουν μάγισσες. Ότι υπάρχουν δυνάμεις
μυστικές, σκοτεινές ή φωτεινές, αναλόγως του είδους του παραμυθιού, που
μπορούν να παρέμβουν στα ανθρώπινα και να ορίσουν τη μοίρα, να αλλάξουν τους
δρόμους της ζωής και να κερδίσουν στη μάχη του καλού με το κακό. Ή μάλλον να
την αναλάβουν αυτές, ξαλαφρώνοντας τους κοινούς θνητούς από το βάρος ότι
οφείλουν να αντεπεξέλθουν ολομόναχοι σε μια άγνωστη, σκληρή, κυνική μοίρα.

Χαρούμενη μαγισσούλα η ηρωίδα της παιδικής αμερικανικής τηλεόρασης, έσπευσε το
Χόλιγουντ να την εκσυγχρονίσει ύστερα από μία τουλάχιστον 40ετία και να την
ξαναστείλει στο κοινό με τη μορφή κινηματογραφικής ταινίας – με τη Νικόλ
Κίντμαν.

Το Star προβάλλει έτερη, πιο σύγχρονη σειρά με μάγισσες, ιέρειες του
καλού καγαθού υποτίθεται, που εντρυφούν στις υποτιθέμενες γραφές των μαγισσών,
ψελλίζουν κάτι ακαταλαβίστικα ξόρκια και τα βάζουν με τους δαίμονες. Θριλερικό
το ύφος, με μπόλικες καταστροφές, ξυλοκοπήματα και λοιπά δολοφονικά, κατά την
αμερικανική παράδοση των βίαιων θεαμάτων.

Οι εγχώριες «Μάγισσες» κατάγονται από τη Σμύρνη, που φέρνει κάτι από
ανατολίτικο εξωτικό μυστικισμό σε συνδυασμό με νοσταλγική μνήμη από χαμένη
πατρίδα. Άρχισαν από εκδοτικό σουξέ, με την υπογραφή της Μάιρας Μεϊμαρίδη και
μόλις έκαναν το πρώτο τους βήμα ως σίριαλ στο Mega (Παρασκευή, 22.00), με την
υπογραφή του Κώστα Κουτσομύτη. Οι δικές «μας» μάγισσες, τέλος πάντων, έχουν
όλα τα χαρακτηριστικά της εγχώριας «κατινιάς», της νοοτροπίας που θέλει τις
γυναίκες να κάνουν «μάγια» στα αρσενικά για να τα ‘χουν του χεριού τους.

Άλλωστε, η αρχιμάγισσα και κεντρική ηρωίδα του εν λόγω συγγραφικού πονήματος
ονομάζεται Κατίνα.

Από το «καντίν» μαθαίνουμε στο πρώτο επεισόδιο, που στα τουρκικά θα πει
«γυναικάκι».

Τα «γυναικάκια» θα πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους, δηλαδή τους
άνδρες που μέσω αυτών θα φτιάξουν ζωές, αλλά αυτά θα τα δούμε στη συνέχεια του
σίριαλ που φαίνεται πως έχει σκοπό να αναδείξει αυτήν τη μαγική, μυστηριακή
ατμόσφαιρα του ανεξήγητου.

Στο πρώτο επεισόδιο παρακολουθήσαμε τη διαδρομή της Ευταλίας, η οποία είναι η
μητέρα της Κατίνας – μάγισσα λάιτ, όπως θα δούμε, όχι του επιπέδου της κόρης
της – έως τη Σμύρνη σε εποχές που η πόλη είχε τόσους Έλληνες, ώστε ακόμη και
οι Τούρκοι μιλούσαν ελληνικά.

«Για να προκόψεις στη Σμύρνη πρέπει να μιλάς ελληνικά», λέει η ξαδέλφη
της Ευταλίας, η οποία τη φιλοξενεί μετά τη φυγή της από χωριό της Καππαδοκίας
– σκοτώθηκε ο Τούρκος άνδρας της και οι Έλληνες χωρικοί τη βίασαν για να την
τιμωρήσουν που ζούσε με αλλόθρησκο. Να αναγνωρίσουμε ότι η κριτική προσέγγιση
της ιστορίας της καθημερινότητας των Ελλήνων που ζούσαν τότε στην Τουρκία δεν
έχει σκοπό να συντηρήσει μύθους περί ανωτερότητας της φυλής, άλλης πλην της
καπατσοσύνης και του εμπορικού δαιμονίου της, που τους απέφερε πλούτη.

Πάντως, οι «μάγισσες» της ιστορίας την καταγωγή τους την έχουν από την
Ανατολή, είτε η «φλέβα» έχει αίμα ελληνικό είτε δεν έχει και καθόλου. Άλλωστε,
ο δυτικός ορθολογισμός και η παράδοση του Διαφωτισμού δεν ευνοούν τέτοιου
είδους μυστικιστικές προσεγγίσεις των ανθρωπίνων δυνατοτήτων.

Παρ’ όλα αυτά, ο εξωτισμός και ο μυστικισμός έγιναν μία από τις μόδες του
δυτικού κόσμου που ανέκαθεν έτρεφε αδυναμία στην «εξημερωμένη» μορφή των
διαφορετικών πολιτισμών.

Με ατμόσφαιρα και ερμηνείες

Μόδα ή ανάγκη, πάντως το πρώτο επεισόδιο είχε ατμόσφαιρα χάρη στην
εξαιρετική φωτογραφία (Γιάννης Δασκαλοθανάσης). Τα γυρίσματα έγιναν σε φυσικό
ντεκόρ, επιλεγμένο προσεκτικά ώστε να θυμίζει την Καππαδοκία ή τη Σμύρνη στις
αρχές του περασμένου αιώνα – πού να βρεθεί εκείνη η Σμύρνη – και η Μαρία
Καβογιάννη έδινε στην Ευταλία της ιστορίας σπιρτάδα και καπάτσα θηλυκότητα. Οι
σκηνές του ονείρου της Μαρίας, η οποία είναι η κληρονόμος του «χαρίσματος» της
Κατίνας, κάτι σαν εγγονή της, είχαν τη χάρτινη αίσθηση μιας παιδικής
παράστασης, αλλά οι σκηνές στη βροχή και το θριλερικό ντους πίσω από την
κουρτίνα με ολίγον γυμνό – εδώ κάτι από «Ψυχώ» χωρίς τον δολοφόνο; – συνέφεραν
καλλιτεχνικώς την ατμόσφαιρα.