Aνασφάλεια και ματαιοδοξία

Κοίτα να δεις που ο «εφευρέτης» του Φρέντι Κρούγκερ από τον «Εφιάλτη στον
δρόμο με τις λεύκες» και άλλων αιμοσταγών φιλμ, ο Γουές Κρέιβεν, μας προκύπτει
και… Άλφρεντ Χίτσκοκ! Κι αυτό μέσα από το νέο θρίλερ του «Νυχτερινή πτήση»
(«Red eye»), που τα 2/3 της διάρκειάς του θα τα… ζήλευε κι αυτός ο μετρ του
ψυχολογικού σασπένς, ο Χίτσκοκ – τηρουμένων, βέβαια, των αναλογιών!

Ο Κρέιβεν (γεννήθηκε στο Κλίβελαντ στις 2 Αυγούστου το 1949) πριν ασχοληθεί με
το μοντάζ σε B movies τρόμου και φρίκης και με την τηλεοπτική σκηνοθεσία στη
σειρά «H ζώνη του Λυκόφωτος», είχε σπουδάσει φιλοσοφία! Έχει χαρακτηριστεί
«διάδοχος» του Τζορτζ Ρομέρο και στις πάνω από 20 ταινίες του, που στις μισές
έχει γράψει και το σενάριο, η υπερβολή του τρόμου φτάνει στα άκρα και
εσκεμμένα – ορισμένες φορές – στη γελοιοποίηση…

Ήρωες της «Πτήσης…» μια νεαρή γυναίκα που πάσχει από αεροφοβία, αλλά ο
θάνατος της γιαγιάς της την αναγκάζει να πάρει το αεροπλάνο από το Μαϊάμι, κι
ένας γοητευτικός τύπος, τον οποίο γνωρίζει στην αίθουσα αναμονής και όλως
«τυχαίως» θα βρεθεί στο διπλανό κάθισμα μαζί της κατά τη διάρκεια της πτήσης.
Και ύστερα από τις πρώτες και τυπικές κουβέντες μεταξύ τους, αυτός θα της
αποκαλύψει με σαρκασμό ότι είναι επαγγελματίας εκτελεστής, με αποστολή να
δολοφονήσει τον υφυπουργό Δημόσιας Τάξης των ΗΠΑ. Και σαν να μην έφτανε αυτό,
της αποκαλύπτει ότι θα χρησιμοποιήσει αυτήν ως μέσο για τον σκοπό του, καθώς
είναι ένα από τα άτομα που αναλαμβάνουν την ασφάλεια και τη διαμονή του
υφυπουργού σε μεγάλο ξενοδοχείο… Αν δεν συνεργαστεί μαζί του, θα δώσει
εντολή να δολοφονηθεί ο πατέρας της από έναν εκτελεστή που τον σημαδεύει, ήδη,
έξω από το σπίτι του!

«Νυχτερινή πτήση» με κλασικό και επιδέξιο σασπένς από τον Γουές Κρέιβεν

Και το παιχνίδι τρόμου ποντικού-γάτας εν ώρα πτήσης αρχίζει… Και έως
τα 2/3 της ταινίας εξελίσσεται ως ένα παλιό, κλασικό θρίλερ με καλούς
διαλόγους ψυχολογικής ισορροπίας και κορυφούμενης αγωνίας, με
ερμηνείες-μονομαχίες βλεμμάτων μεταξύ των δύο αντιπάλων – Ρέιτσελ ΜακΆνταμς
και Σίλιαν Μέρφι -, με σωστό μοντάζ και ρυθμό που «ανεβοκατεβάζει» την αγωνία
μας και μας κρατά στην άκρη του καθίσματος. E, δεν θέλει και πολλά άλλα ο
θεατής για να απολαύσει ένα ωραίο θρίλερ. Αυτά, μέχρι τη στιγμή που οι
εκτελεστές βάζουν σε εφαρμογή το σχέδιό τους, που είναι «αντίγραφο» της
επίθεσης στους δίδυμους πύργους την 11η Σεπτεμβρίου του 2001! Από ‘δώ κι
ύστερα, ο Γουές Κρέιβεν ξαναβρίσκει τον… Φρέντι Κρούγκερ του και μας τα χαλάει…

Μεταλλαγμένη σχιζοφρένεια

H Καππαδοκία και οι σπηλιές της είναι από τα πιο εντυπωσιακά, τρομακτικά και
ασυνήθιστα μέρη του κόσμου και θεωρώ πολύ τυχερό τον εαυτό μου που έχω πάει
εκεί. Και η ιδέα του συγγραφέα Ζαν-Κριστόφ Γκρανζέ και του σκηνοθέτη Κρις Ναόν
να απογειώσουν μέσα και πάνω από αυτές τις σπηλιές το φινάλε του έργου τους «H
αυτοκρατορία των λύκων» («L’ empire des loups»), είναι άκρως παρανοϊκή – άρα
«πιασάρικη» για το μεγάλο κοινό;

Ένα φιλμ που θέλει να είναι θρίλερ μυστηρίου, του οποίου πυρήνας είναι η
σχιζοφρένεια α λα Ζουλάφσκι και Έντγκαρ Άλαν Πόε στη σημερινή μεταλλαγμένη
κοινωνία μας. Σε μια εποχή που η τεχνολογία πειραματίζεται – και εμπορεύεται –
πάνω στον έλεγχο του εγκεφάλου, ή τουλάχιστον τη χαρτογράφηση των εγκεφαλικών
λειτουργιών, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα να βλέπεις τη μνήμη και να
παρεμβαίνεις ελέγχοντάς την! Και οι ακροδεξιοί Γκρίζοι Λύκοι της Τουρκίας
είναι «ό,τι πρέπει» πρώτη ύλη για να χτυπηθούν τα υλικά ενός κοκτέιλ – βλέπε:
φιλμ γενετικά μεταλλαγμένου… Αλλά ας κάνουμε πιο… λιανά τα πράγματα:

«Αυτοκρατορία των λύκων». Ο Ζαν Ρενό στο στοιχείο του

Μια ωραία τριαντάρα και σύζυγος υψηλόβαθμου στελέχους του γαλλικού υπουργείου
Εσωτερικών, πάσχει από κρίσεις αμνησίας σε σημείο που να μην αναγνωρίζει τον
ίδιο τον σύζυγό της κι αρχίζει να αμφισβητεί σοβαρά την ειλικρίνειά του…
Παράλληλα, ο αρχηγός της Αστυνομίας κάνει έρευνες για τον άγριο σφαγιασμό
τριών γυναικών τουρκικής καταγωγής που εργάζονταν σε οίκο ανοχής στην τουρκική
κοινότητα του Παρισιού και ζητάει τη βοήθεια ενός βετεράνου μπάτσου (Ζαν
Ρενό)… Αυτό, όμως, είναι μόνο η αρχή, καθώς από ένα σημείο και μετά ο θεατής
καλείται να μάθει – και να ακολουθήσει – τους Γκρίζους Λύκους, τεχνολογικά
πειράματα, επεμβάσεις σε εγκεφάλους, βρώμικους μπάτσους, λερωμένους ήρωες,
μαφίες που κινούνται εκτός ελέγχου και κυβερνήσεων – εθνικών ή ευρωπαϊκών!
Αυτό είναι και το μείον της ταινίας, καθώς η σύγχυση και το «να τα πούμε όλα»
περί κλωνοποιημένων εγκεφάλων, συναισθημάτων και συνειδήσεων «πνίγει» τον
θεατή.

Φλούδια ζωής

Από τότε που ο «μινιμαλισμός», το μικρό δημιούργημα, έγινε όρος, όλο και
πιο συχνά βλέπουμε ασήμαντα έργα να αυτοχαρακτηρίζονται ως «μινιμαλιστικά»…
Σκέψεις που προκύπτουν από την ασπρόμαυρη μεξικάνικη ταινία του Φερνάντο
Έιμπκε «Temporada de patos» («H εποχή της πάπιας»), η οποία δεν είναι
ασήμαντη, αλλά δεν είναι και πρωτότυπη ή ξεχωριστή «φέτα ζωής» κι ας θέλει να
ακολουθεί τα χνάρια ταινιών του Τζιμ Τζάρμους…

Το καλύτερο κομμάτι της ταινίας είναι τα βουβά πλάνα μετά τους τίτλους της
έναρξής της – πλάνα «ακίνητης» μεγαλούπολης – συν την ερμηνεία των δύο αγοριών
στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Υποδύονται δύο 14χρονους κολλητούς φίλους, που
μια Κυριακή είναι ελεύθεροι να κάνουν ό,τι θέλουν στο διαμέρισμα του ενός,
καθώς λείπουν οι γονείς… Έχουν βιντεογκέιμ, μαλακά ναρκωτικά,
πορνοπεριοδικά, ποτά, μια νεαρή γειτόνισσα που έρχεται να ψήσει στον δικό τους
φούρνο και την «πέφτει» στον έναν, πίτσα delivery και τον περίεργο πιτσαδόρο
που μπαίνει στην παρέα τους…

Μέσα από «άσκοπες» κουβέντες, μοναξιά, σεξουαλικά σκιρτήματα και φοβίες για το
αυριανό πέρασμα στην ενηλικίωση και το «τέλος της αθωότητας», ο Φερνάντο
Έιμπκε κάνει την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του. Ένα μελαγχολικό και αστείο
φιλμ που θα μπορούσε, κάλλιστα, να είναι και μια μικρού μήκους ταινία. Δεν
καταφέρνει να αναπτύξει και να πάει παραπέρα το «θέμα» της. Μια ωραία, αλλά
μικρή προσπάθεια…

Έρωτας: καταφύγιο ή απομόνωση;

Γαληνεύουν τα σώματα και οι ψυχές στις ημέρες του Σεπτεμβρίου – του πρώτου
μήνα του νέου χρόνου στην αρχαία Ελλάδα… Και επί των ημερών του μπαίνουν δυο
καινούργιοι φίλοι στην παρέα μας, για να βλέπουμε μαζί ορισμένες νέες ταινίες
και ύστερα να τις κουβεντιάζουμε… Είναι ο Θόδωρος και η Βασιλική και –
σημαδιακή; – η πρώτη ταινία που διαλέγουμε να δούμε μαζί: «Το καλοκαίρι του
έρωτά μας» («My summer of love»)…

Ηρωίδες της ταινίας δύο έφηβες, η Μόνα και η Τάμσιν, που ζουν σε μια πληκτική
αγγλική επαρχία. H πρώτη ζει με τον ετεροθαλή αδελφό της, είναι κορίτσι των
δρόμων, περιθωριακή και περνάει τον καιρό της άσκοπα πίνοντας, κλέβοντας,
παίζοντας ηλεκτρονικά… Γνωρίζεται με τη δεύτερη, μια ιδιόρρυθμη και όμορφη
κοπέλα από αστικό περιβάλον και «τραυματικές εμπειρίες» από την κουλτουριάρικη
οικογένειά της… H ζωή και των δυο αλλάζει, γίνονται κολλητές, «ένα σώμα μια
ψυχή». Ερωτεύονται η μία την άλλη, φτάνουν σε ακραίες καταστάσεις,
αντισυμβατικές κοινωνικές εκδηλώσεις και, κυρίως, φαντασιώσεις που τις οδηγούν
στην κόψη του ξυραφιού…

«Το πιο επικίνδυνο είναι να επιθυμεί κανείς περισσότερα…», λέει το σλόγκαν
της ταινίας του Πάβελ Παβλικόφσκι (Χρυσός Αλέξανδρος στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης
για την ταινία του «Τελευταίο καταφύγιο»). Ένας κινηματογραφιστής – δικά του
πάντα και τα σενάρια – που το Variety τον επέλεξε ανάμεσα στους δέκα πιο
ελπιδοφόρους νέους σκηνοθέτες…

Απελπισμένο καταφύγιο για «Το καλοκαίρι του έρωτά μας» δίνει στις δύο ηρωίδες του ο Πάβελ Παβλικόφσκι

«Το συναίσθημα “όλα μπορούν να συμβούν” και μια ταραγμένη ηρεμία – σαν
φουσκοθαλασσιά ή εσωτερικό τρέμουλο – που ανά πάσα στιγμή μπορεί να
διασαλευτεί και να αρχίσουν οι εκρήξεις θυμού, οι συγκρούσεις υστερίας και οι
καταστροφικές ενέργειες πανικού, κυριαρχούν και σε αυτό το φιλμ του
Παβλικόφσκι» λέει ο Θόδωρος, ο νέος φίλος της παρέας, για να μείνω άναυδος με
την «ταξικο-συναισθηματικού επιπέδου» τοποθέτηση της Βασιλικής:

«Οι ταξικές διαφορές των δύο ηρωίδων είναι η ενότητα αντίθετων
συναισθημάτων που ταξιδεύουν την καθεμιά στον κόσμο της. Συνυπάρχουν, γοητεύει
η μία την άλλη, αλλά στο τέλος δεν μπορούν παρά να χωρίσουν. Δύο μόνες
ταξιδιώτισσες που η μία – η περιθωριακή – ζει αυθεντικά μέσα στην απομόνωση
και τη νεύρωση και η άλλη – η αστή – πλήττει από την καλοπέραση και υποδύεται
ρόλους χωρίς να μπορεί να έχει έναν αυθεντικά δικό της. Έτσι που η «συνεργασία
των τάξεων» και των συναισθημάτων να μοιάζει σαν ένα ωραίο όνειρο καλοκαιρινής
νύχτας, που φυλλορροεί με τις πρώτες ημέρες του φθινοπώρου – σαν τον τυφώνα
στη Νέα Ορλεάνη, όπου χιλιάδες μαύροι και λευκοί φτωχοί πνίγηκαν, ενώ οι
πλούσιοι πρόλαβαν και άδειασαν την πόλη!».

Ανθρώπινοι ζωολογικοί κήποι!

«Ο καπιταλισμός αποθεώνει τη λογική και καταδικάζει, εξορίζει το ένστικτο.
Αυτό, ίσως, να είναι και ο «πυρήνας» της φιλοσοφίας του. Γι’ αυτό και επί των
ημερών του το ανθρώπινο γένος έγινε απόλυτος κυρίαρχος και δικτάτορας όλης της
πλάσης. Και η ταινία του Ρεζίς Βαρνιέ «H ανθρώπινη λύση» («Man to man»),
«βουτά σε αυτόν τον εφιάλτη», επισημαίνει ο νέος φίλος της παρέας, ο Θόδωρος,
μετά την προβολή…

1870 στις ζούγκλες της Αφρικής. Ένας γιατρός – Τζόζεφ Φάινς – ψάχνει να βρει
από πού κατάγεται το ανθρώπινο γένος και ποιος είναι ο «σπασμένος κρίκος»
μεταξύ πιθήκου και ανθρώπου… Κάποια στιγμή, αιχμαλωτίζει με τη βοήθεια μιας
Αγγλίδας τυχοδιώκτριας – Κριστίν Σκοτ Τόμας – ένα ζευγάρι πυγμαίων και τους
μεταφέρουν μέσα σε κλουβιά «για έρευνες» στην πολιτισμένη Δύση… Επιστήμονες
πέφτουν επάνω τους και τους κατασπαράσσουν, καθώς η υστεροφημία τους
μετατρέπει σε… ευγενικά και με τακτ αρπακτικά, που απλά επιβεβαιώνουν, άλλη
μια φορά, το γνωστό: «Ο άνθρωπος είναι το πιο άγριο ζώο».

H νέα ταινία του Ρεζίς Βαρνιέ («Ινδοκίνα»), θα μπορούσε να είναι ένα
«αντι-μανιφέστο» των εκτεταμένων ερευνών των ανθρωπολόγων του 19ου αιώνα,
πολλές από τις οποίες χρησίμευσαν ως άλλοθι της αποικιοκρατίας. Θα μπορούσε να
«απαντάει» από το χθες για τον σημερινό δρόμο που ακολουθεί μεγάλο μέρος της
επιστήμης… Αλλά, ο φλεγματισμός στη σκιαγράφηση των χαρακτήρων, το μη
ξεκαθάρισμα των σεναριακών στόχων, ο φόβος να μη φανεί «οπισθοδρομικός»,
κάνουν την ταινία να μην ξέρει σε ποιο ύφος να αναπτυχθεί και με ποιου το
μέρος να πάει.

Καμάκι και «κατσαριδάκι»

Αφού οι έφηβοι φαν τής φάρσας «Κατσαριδάκι αγάπη μου» – του 1969 και των
τριών σίκουελ που ακολούθησαν – είναι σήμερα μπαμπάδες, οι τετραπέρατοι
παραγωγοί του Χόλιγουντ σκέφτηκαν ότι μετά χαράς θα έσπρωχναν τα παιδιά τους
να δουν τις νέες περιπέτειες του Χέρμπι, του σκαραβαίου της Φολκσβάγκεν, με το
λιλιπούτειο «σώμα» και το «μυαλό» πρωταθλητή! Κι έτσι προέκυψε το «Κατσαριδάκι
για πάντα» («Herbie fully loaded»), σε σκηνοθεσία της Άντζελας Ρόμπινσον! Μια
«χοντρή» φάρσα για πλατιά – πολύ… πλατιά – κατανάλωση νηπίων και προ-έφηβων
θεατών.

«Πηγαίνω – ακάλεστος – σε γάμο» ακούγεται στο ποπ τραγούδι «Shout» και
πάνω σ’ αυτό οι σεναριογράφοι Στιβ Φάμπερ και Μπομπ Φίσερ σκαρώνουν την
ξέφρενη φάρσα «Γαμο-μπελάδες» («Wedding crashers»), που στόχος της είναι να
αποθεώσει το «καμάκι» σε γαμήλιες τελετές και δεξιώσεις πλούσιων οικογενειών
της Αμερικής.

Γαμήλιο… καμάκι και «Γαμο-μπελάδες» με τους Όουεν Γουίλσον, Βινς Βον

Και ο σκηνοθέτης Ντέιβιντ Ντόμπκιν βάζει τους Όουεν Γουίλσον – Βινς Βον να
ερμηνεύουν δυο κολλητούς φίλους, που έχουν ως «επάγγελμα» να πηγαίνουν
ακάλεστοι – αλλά πολύ οργανωμένοι – σε πλούσιους γάμους για να ρίχνουν
γκόμενες. Συμπαθητικό, αλλά και φλύαρο.

Την τελευταία στιγμή

Τελευταία στιγμή αποφασίστηκε η έξοδος στους κινηματογράφους και δύο
ελληνικών ταινιών. H πρώτη είναι το ντοκιμαντέρ τής Λουκίας Ρικάκη «Ο άλλος» –
και να το πούμε από την αρχή ότι με αυτό η Ρικάκη κάνει την καλύτερη, μέχρι
τώρα, ταινία της. Θέμα της, η ύπαρξη ενός και μόνο Έλληνα μαθητή σε Δημοτικό
Σχολείο σε ορεινό χωριό της Κρήτης, καθώς τα υπόλοιπα παιδιά είναι Αλβανάκια!
Ένας… μετανάστης στην ίδια την πατρίδα του, δηλαδή. Αλλά ο φακός τής Ρικάκη
πλησιάζει με ευαισθησία και ουσιαστικό – όχι φολκλόρ – λόγο ένα κοινωνικό
πρόβλημα που εκφράζει τις αλλαγές οι οποίες έχουν γίνει στην ελληνική κοινωνία
με την παρουσία εκατομμυρίων αλλοδαπών οικονομικών μεταναστών. Και καταφέρνει
να σκιαγραφήσει τη μικρή κοινωνία του κρητικού χωριού και των μαθητών, που
προσπαθούν να ξεπεράσουν προκαταλήψεις και να συνυπάρξουν.

Επί μία εικοσαετία είχε «εξαφανιστεί» ο Ντίνος Μαυροειδής από το ελληνικό
σινεμά και ξαφνικά επανέρχεται με το φιλμ «Μια υπέροχη μέρα» και πολλούς
γνωστούς πρωταγωνιστές στο καστ: Πέμυ Ζούνη, Βλαδίμηρος Κυριακίδης,
Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Έφη Μουρίκη, Γιώργος Καραμίχος, Ειρήνη Μπαλτά. Με
δυο λόγια θα χαρακτηρίζαμε το φιλμ ως «φευγάτη αθηναϊκή κομεντί», καθώς οι έξι
παράλληλες ιστορίες της έχουν για ήρωες πρόσωπα της«διπλανής πόρτας».
Σύγχρονοι και αγχωτικοί άνθρωποι, που δεν είναι ικανοποιημένοι κι όλο ψάχνουν,
κι όλο ψάχνουν – μάταια – να επικοινωνήσουν με τους διπλανούς τους, ενώ η
«λύση» βρίσκεται πάνω από τα… κεφάλια τους!