H ιντερνετική τέχνη εφορμά

«Δεν νομίζω ότι είναι επικίνδυνη η net.art», εκτιμά ο Δημήτρης Φωτίου, που βρέθηκε κατηγορούμενος για κακούργημα εξαιτίας του έργου του «Dirtyworks», που υποτίθεται ότι προσέφερε διορισμούς στο Δημόσιο με το… αζημίωτο. «Τα περιστατικά λογοκρισίας είναι ήδη αρκετά για τα 15 χρόνια της»

Δημιούργησε ανύπαρκτους καλλιτέχνες (όπως ο «Ντάρκο Μάβερ» που τον κυνηγούσε η
κυβέρνηση Μιλόσεβιτς!). Πρότεινε «διορισμούς» επί χρήμασι στο Δημόσιο και
βρέθηκε υπόδικη για κακούργημα (σε ελληνικά δικαστήρια). Προσέφερε δούλους
σε… πακέτο κατά παραγγελία. Και όλα αυτά με «όπλα» την ακτιβιστική διάθεση,
«γλώσσες» προγραμματισμού, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, την ψηφιοποιημένη
εικόνα και το Διαδίκτυο. Και όμως η net. art (κατά άλλη εκδοχή Internet και
web art) είναι εκείνη που μπορεί να φέρει την ελληνική τέχνη στο διεθνές
ταμπλό -όσο διεθνές είναι το ίδιο το μέσον της, το Ίντερνετ.

«H τέχνη του δικτύου (net. art) είναι κάτι τελείως διαφορετικό από την τέχνη
στο δίκτυο (art on the net). Όταν λέμε “τέχνη στο δίκτυο” αναφερόμαστε στην
παρουσίαση έργων τέχνης στο Ίντερνετ, τα οποία έργα όμως έγιναν έξω από το
Internet και η ύπαρξή τους δεν σχετίζεται μαζί του. Αντίθετα, η “τέχνη του
δικτύου” (net. art), λειτουργεί μόνο μέσα στο Internet και το χρησιμοποιεί ως
θέμα», εξηγεί στα «NEA» η ιστορικός Τέχνης και επιμελήτρια νέων μέσων Άννα
Χατζηγιαννάκη. «Δεν πρόκειται ούτε για τέχνη μοντέρνα ούτε σύγχρονη. Είναι ήδη
ιστορία που έχει μπει στα μουσεία».

H καρδιά της net. art «χτυπάει» από τις αρχές του ’90. «H τέχνη
κυνηγάει το καινούργιο και τα νέα εργαλεία είναι γοητευτικά», λέει ο πρόσφατα
εκλεγμένος επίκουρος καθηγητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Μάνθος
Σαντοριναίος. Εξάλλου, «οι νέοι καλλιτέχνες συνήθως ιντριγκάρονται από το
στοιχείο του πειραματισμού και επικοινωνούν καλύτερα με τη γλώσσα του
ηλεκτρονικού υπολογιστή», προσθέτει η Λίνα Θεοδώρου, δημιουργός του
διαδικτυακού έργου «fleshpack. com», που «πουλά» ανθρώπινο δυναμικό!

«Μέσα από τη net.art μπορεί ο Έλληνας καλλιτέχνης να μεταφέρει τη μεσογειακή του κουλτούρα σε ένα πλανητικό περιβάλλον, καθώς δεν νοείται τοπικός χαρακτήρας σε αυτού του είδους την τέχνη», λέει η ιστορικός τέχνης Άννα Χατζηγιαν-νάκη

«Ο net. artist θα’ λεγα ότι είναι ένα είδος αναγεννησιακού καλλιτέχνη που
μπορεί να είναι ταυτόχρονα μαθηματικός, μουσικός, προγραμματιστής, κι άλλα
τόσα ακόμα. Λέξη – κλειδί είναι η διεπιστημονικότητα, δηλαδή σύγκληση και
συνεργασία ειδικών από διαφορετικούς τομείς», λέει η κ. Χατζηγιαννάκη.

H ταχύτητα, η δυνατότητα της ανωνυμίας, η χρήση μιας κοινής γλώσσας, η
ελευθερία, καθώς δεν υπάρχει εξάρτηση από ιδρύματα και γκαλερί, αλλά και η
εύκολη διάδοση μέσω Διαδικτύου έφεραν στην net. art φανατικούς φίλους. «Το
κοινό της net. art δεν έχει ηλικία. Συνήθως είναι άνθρωποι που ενδιαφέρονται
για την τέχνη και πιθανόν αρκετά μορφωμένοι», εκτιμά η Λίνα Θεοδώρου.

Δεν λείπουν και τα αρνητικά: «H οθόνη του υπολογιστή μειώνει το έργο», λέει η
αρχιτέκτονας και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στην ΑΣΚΤ Όλγα Βενετσιάνου. «Αν το
έβλεπε ο θεατής σε μια τεράστια οθόνη θα είχε άλλη αίσθηση. Το Διαδίκτυο
επιπλέον είναι τόσο χαοτικό που μπορεί να δουν και πολλοί αλλά και ελάχιστοι
τελικά τη δουλειά σου».

Παρά την εφηβική της ηλικία (είναι μόλις 15 ετών), η net. art βρίσκεται ήδη
στο επίκεντρο ενός πολέμου, καθώς πολλοί είναι εκείνοι που δεν τη θεωρούν
τέχνη, αλλά τεχνολογική εφαρμογή. «Στη net. art δεν υφίστανται όρια μεταξύ
τέχνης και τεχνολογίας. H τέχνη χρησιμοποιεί την τεχνολογία χωρίς προκατάληψη,
αλλά και χωρίς το δέος του αδαούς», εξηγεί η Άννα Χατζηγιαννάκη. «Δεν έχει
σημασία το μέσο, αλλά τι έχει να πει ένα έργο τέχνης», προσθέτει η Όλγα
Βενετσιάνου.

Οι πίνακες θα αντικατασταθούν κάποτε με net. art; «Αν το σπίτι του
μέλλοντος έχει οθόνες, πιθανόν να προβάλλουν έργα τέχνης», λέει ο Μάνθος
Σαντοριναίος. «Ακόμα κι αν δεν τα κρεμάμε, θα παίζουμε μαζί τους», προσθέτει η
κ. Χατζηγιαννάκη. Δεν θα ξεπεραστεί; «Μόνο αν έρθει ένα νέο τεχνολογικό μέσο
που θα ξεπεράσει το Ίντερνετ», κατά τον Δημήτρη Φωτίου.

Αρχή από ένα ακατάληπτο όνομα

Τον Δεκέμβριο του 1995, ο Vuk Cosic, χρήστης του Internet, που πειραματιζόταν
με τις δυνατότητες καλλιτεχνικής δράσης στο δίκτυο όταν έλαβε στο ηλεκτρονικό
του ταχυδρομείο ένα ακατάληπτο μήνυμα από κάποιον άγνωστο. […] J8~g#|\; Net.
Art{-^s1 […]. Τα μόνα αναγνώσιμα στοιχεία «Net. Art» τού έδωσαν την ιδέα: Το
ίδιο το δίκτυο τού έστελνε μια ονομασία, για μια δραστηριότητα στην οποία
εμπλεκόταν και ο ίδιος. Μόνο έπειτα από αρκετούς μήνες, όταν πια ο όρος net.
art χρησιμοποιούνταν ευρέως στο Διαδίκτυο, κατάφερε να αποκωδικοποιήσει το
μήνυμα: «Όλα αυτά γίνονται πιθανά μόνο με την ανάδυση στο Δίκτυο. H Τέχνη ως
έννοια είναι ξεπερασμένη»!

LINKS

http: //www.rhizome.org

http: //www.adaweb.com

http: //www.thefileroom.org

http: //www.artopos.org/net.art/gr/index.html