Aντιδρούν στην κατάχωση αρχαίων

Ο Λευκός Πύργος αναδείχθηκε σε σύμβολο της Θεσσαλονίκης μετά την Απελευθέρωση, το 1912. Χτίστηκε είτε το 1423 από Ενετούς είτε το 1536. Επί τουρκοκρατίας λειτούργησε ως φυλακή και τόπος εκτελέσεων («Πύργος του Αίματος» – Kanli Kule), που στη συνέχεια ασβεστώθηκε (Λευκός)

Νέα έριδα, αισθητικές και συντεχνιακές αμφισβητήσεις με οικονομικά υπονοούμενα
προκαλεί η πολυσυζητημένη ανάπλαση του χώρου γύρω από το μνημείο-σύμβολο της
Θεσσαλονίκης, τον Λευκό Πύργο. Ενώ το έργο, επιτέλους, άρχισε προ τετραμήνου
να υλοποιείται και ολοκληρώνεται, τρεις ευαισθητοποιημένοι επιστημονικοί και
κοινωνικοί φορείς εξέφρασαν μόλις χθες την αντίθεσή τους στην υλοποίησή του, η
οποία προβλέπει και κατάχωση νέων ευρημάτων.

Οι τρεις φορείς – η Ελληνική Εταιρεία για την Προστασία του Περιβάλλοντος και
της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η Εταιρεία Έρευνας και Προώθησης της
Επιστημονικής Αναστήλωσης Μνημείων και η Ένωση Πολιτών για το Περιβάλλον και
τον Πολιτισμό – καλούν τον Πρωθυπουργό και υπουργό Πολιτισμού να επισκεφθεί το
εργοτάξιο (κατά την επικείμενη επίσκεψή του στα εγκαίνια της ΔΕΘ), να παρέμβει
και να διακόψει την κατάχωση των θεμελίων του περιτειχίσματος του Λευκού
Πύργου, τα οποία εντοπίστηκαν στη διάρκεια των εργασιών ανάπλασης. H κατάχωση
γίνεται δε και με τις ευλογίες του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, το
οποίο αποφάνθηκε σχετικά στις αρχές Ιουλίου.

Ο Λευκός Πύργος με το περιτείχισμά του (οι βάσεις του ήρθαν ξανά στο φως) σε φωτογραφία των αρχών του 20ού αιώνα. H κατάχωση των ευρημάτων προκαλεί αντιδράσεις στη Θεσσαλονίκη

«Το εύρημα αυτό καθαυτό, εκτός από την ιστορική του σπουδαιότητα,
διασώζει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες μαρτυρίες σχετικά με τη διαμόρφωση των
παράκτιων οχυρών, την πρώιμη χρήση κανονιών και την ιστορική τεχνολογία των
θεμελιώσεων σε παράκτιες ζώνες (με χρήση ξύλινων σχαρών). Τα στοιχεία αυτά όχι
μόνο προσθέτουν ιστορικές αξίες στο μνημείο, αλλά και ως κτιριακά κατάλοιπα
προσδίδουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην αρχιτεκτονική σύνθεση της επιχειρούμενης
διαμόρφωσης», υποστηρίζουν οι τρεις φορείς που ζητούν την ανάδειξη των νέων
αρχαιολογικών ευρημάτων.

Αν και η κατάχωση έχει ήδη συντελεστεί, οι φορείς αντιπροτείνουν την ανάθεση
νέας μελέτης, η οποία θα αναδεικνύει τα ευρήματα, τη διακοπή επ’ αόριστον των
εργασιών και την αποκάλυψη εκ νέου των βάσεων του οχυρού για την αξιοποίησή
τους. Παράλληλα κάνουν λόγο για αντίληψη προχειρότητας, τάσεις «εύκολου
κουκουλώματος, εκπτώσεις στην υλοποίηση της μελέτης και φτηνά υλικά εις βάρος
της ιστορικής φυσιογνωμίας της πόλης».

Ωστόσο, η επικεφαλής (από το 1996) των μελετητών του έργου, αρχιτέκτων
Κατερίνα Τσιγαρίδα, υποστηρίζει ότι δεδομένης της απόφασης του ΚΑΣ σύμφωνα με
την οποία «η κατάχωση με αναστρέψιμο τρόπο είναι η μόνη εφικτή λύση διατήρησης
και προστασίας των ευρημάτων», θεωρώντας «ακατάλληλη και ασύμβατη με την
απλότητα της μελέτης και τη χρήση του χώρου ως σημείου συνάθροισης μεγάλου
αριθμού ατόμων την πιθανότητα τροποποίησης της μελέτης για ανάδειξη των
ευρημάτων» (κάλυψη με κρύσταλλο πάνω σε μεταλλικούς σκελετούς, διατήρησή τους
στη στάθμη που αποκαλύφθηκαν εν είδει αρχαιολογικού σκάμματος κ.ά.), «θα ήταν
λάθος ένα έργο για τη Θεσσαλονίκη, το οποίο έχει υποστηριχθεί απ’ όλους τους
εμπλεκόμενους φορείς και τις ηγεσίες του υπουργείου Πολιτισμού, για λόγους
εντυπωσιασμού και μικροπολιτικής να καθυστερήσει ή να ακυρωθεί».