Δρόμοι

Την πιο παράξενη..

… επίπληξη διαβάσαμε τις προάλλες. Προερχόταν από τον Κινέζο υπουργό
Εξωτερικών, που έκανε κήρυγμα στην αμερικανική Γερουσία για τις βασικές αρχές
του καπιταλισμού και της ελευθερίας των αγορών. Αυτά συμβαίνουν όταν η
Γερουσία στρεβλώνει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού, επειδή πιστεύει
ότι βλάπτουν τα αμερικανικά συμφέροντα.

Το ζήτημα…

… ήταν η εξαγορά της αμερικανικής πετρελαϊκής εταιρείας Unocal. Υπήρχαν δύο
προτάσεις εξαγοράς. Μία από την αμερικανική Chevron έναντι 17,1
δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και μία άλλη από την κινεζική National Offshore
έναντι 18,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επικαλούμενη «εθνικά συμφέροντα», η
Γερουσία προέτρεψε την Unocal να προτιμήσει την προσφορά της αμερικανικής
εταιρείας μολονότι ήταν μειοδότρια. Με ένα πολεμικό μέτωπο ανοιχτό στο
εξωτερικό και ένα πετρελαϊκό μέτωπο ανοιχτό στο εσωτερικό, το Κογκρέσο
θορυβήθηκε από την κινεζική προσφορά. Και αποφάσισε να την μπλοκάρει και να
πιέσει τον πρόεδρο Μπους ώστε να ασκήσει βέτο στην πώληση της αμερικανικής
εταιρείας στους Κινέζους για λόγους εθνικής ασφάλειας. Τότε, το κινεζικό
υπουργείο Εξωτερικών έστειλε αυτό το φαξ: «Απαιτούμε από το αμερικανικό
Κογκρέσο να επανορθώσει τους λανθασμένους τρόπους με τους οποίους
πολιτικοποιεί οικονομικά και εμπορικά ζητήματα και να πάψει να παρεμβαίνει
στις φυσιολογικές συναλλαγές μεταξύ των επιχειρήσεων των δύο χωρών».

H αντίδραση…

… των Αμερικανών χαρακτηρίζεται πρωτοφανής. Γιατί όποιος ζητάει από τους
άλλους να ανοίγουν τις αγορές τους στον ανταγωνισμό, δεν μπορεί να κρατάει
κλειστές τις δικές του. Οι φόβοι μήπως η πώληση της αμερικανικής πετρελαϊκής
εταιρείας στους Κινέζους δώσει τη δυνατότητα στην κινεζική κυβέρνηση να
επηρεάζει τις τιμές και την προσφορά πετρελαίου στην Αμερική έχουν προκαλέσει
έναν παράδοξο διπλωματικό πόλεμο ανάμεσα στις δυο χώρες: οι προστατευτιστές –
καπιταλιστές της Αμερικής εναντίον των καπιταλιστών – κομμουνιστών της Κίνας.
Παρά τα κηρύγματα που απευθύνουν οι Αμερικανοί στις άλλες χώρες για τις αρετές
του ελεύθερου ανταγωνισμού, η αμερικανική βιομηχανία πετρελαίου είναι από τις
πιο προστατευμένες του κόσμου. Με τεράστιες φοροαπαλλαγές προσπαθούν να κάνουν
τις πετρελαϊκές εταιρείες τους πιο ανταγωνιστικές, την ίδια ώρα που εγκαλούν
άλλες χώρες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου επειδή ενισχύουν τις δικές τους
βιομηχανίες. Στην Αμερική, οι πετρελαϊκές εταιρείες πληρώνουν φόρο εισοδήματος
11% – πολύ λιγότερο από το 18% που πληρώνουν οι άλλες βιομηχανίες. Τόσο οι
τοπικές όσο και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δαπανούν δισεκατομμύρια σε έργα
υποδομών, έρευνας και τεχνολογίας που χρησιμοποιούνται από την πετρελαϊκή
βιομηχανία. Το αποτέλεσμα αυτής της χειραγώγησης τής αγοράς είναι πως οι
Αμερικανοί καταναλωτές πληρώνουν τη βενζίνη στη μισή τιμή από όσο την
πληρώνουν οι καταναλωτές του υπόλοιπου ανεπτυγμένου κόσμου.

H διένεξη…

… ανάμεσα στους Αμερικανούς και τους Κινέζους για το ζήτημα της Unocal
δείχνει πώς αντιλαμβάνονται οι Αμερικανοί την ελευθερία των αγορών: όπου είναι
ισχυροί, τη θέλουν για να μπαίνουν στις ξένες αγορές, αλλά όπου δεν είναι, δεν
θέλουν να μπαίνουν οι ξένοι στη δική τους.