Δρόμοι

Όλα…

… είναι ζήτημα ύφους: tout c’ est une question d’ allure. Μάλλον κάπως έτσι
σκέφτηκε η Τζόαν Ντετζίν και κάθησε κι έγραψε ένα ολόκληρο βιβλίο για το πώς
οι Γάλλοι επινόησαν την υψηλή μόδα, την υψηλή μαγειρική και το ραφινάτο στυλ.
Όλα αυτά, λέει, συνέβησαν την εποχή του Λουδοβίκου ΙΔ’, αυτού του ωραίου και
χαρισματικού νεαρού βασιλιά που είχε μεγάλη αίσθηση του στυλ και ακόμη
μεγαλύτερη αίσθηση της Ιστορίας.

Είναι…

… αλήθεια πως ο βασιλιάς Ήλιος ξετίναξε το κρατικό ταμείο για να πολεμήσει
τους ατέλειωτους πολέμους διαδοχής και για να ανεγείρει ένα επιβλητικό μνημείο
στον εαυτό του στις Βερσαλλίες. Μα είναι επίσης αλήθεια πως έδωσε ώθηση και
έμπνευση στους βιοτέχνες και καλλιτέχνες της χώρας του να κάνουν τη Γαλλία
συνώνυμη της κομψότητας και της λεπτότητας. Σε συνεργασία με τον πρωθυπουργό
του Κολμπέρ – που επινόησε τον προστατευτισμό και τους εμπορικούς πολέμους – ο
βασιλιάς το έβαλε σκοπό να κάνει τη Γαλλία οικονομικώς αυτάρκη. Μεταξύ άλλων,
έκοψε τις εισαγωγές ειδών πολυτελείας και άρχισε να τα παράγει στη χώρα του.
Πέτυχε τους στόχους του. Δεν είναι καθόλου τυχαίο που τον είχαν σε μεγάλη
υπόληψη ο Βολταίρος (έγραψε ένα μεγάλο βιβλίο για την εποχή του Λουδοβίκου
ΙΔ’) και πολλοί άλλοι διανοούμενοι. Του έμεινε η φήμη ενός φωτισμένου ηγεμόνα.

Ο κατάλογος…

… με τα επιτεύγματά του σε αυτό που σήμερα θα λέγαμε «λάιφ στάιλ» είναι
μακρύς. Πολλοί από τους νεωτερισμούς της εποχής του δεν περιορίστηκαν στους
αριστοκρατικούς κύκλους, αλλά έφτασαν και στις κατώτερες τάξεις. Όπως, ας
πούμε, η ομπρέλα, που την εφηύρε ο Ζαν Μαριούς στις αρχές του 18ου αιώνα. Στην
αρχή ήταν πανάκριβη, αλλά με τη μαζική παραγωγή της κατέληξε και στα πιο λαϊκά
χέρια. Το ίδιο συνέβη και με τους καθρέφτες. Μέχρι να τους παραλάβουν οι
Γάλλοι βιοτέχνες, ήταν πανάκριβοι, επειδή τους έφτιαχναν στη Βενετία από
φυσητό γυαλί. Όταν οι Γάλλοι έμαθαν να φτιάχνουν φύλλα γυαλιού, οι καθρέφτες
μπήκαν ακόμη και στα ταπεινότερα σπίτια. H νεοσύστατη αγορά της μόδας, που
μέχρι τότε εξυπηρετούσε την αριστοκρατία, αγκάλιασε ένα πολύ ευρύτερο κοινό.
Άλλο παράδειγμα το μαντό, ένα πανωφόρι που φοριόταν ριχτό. Χωρίς την απαίτηση
να είναι εφαρμοστό στο κάθε σώμα, ήταν το πρώτο βήμα για το πρετ-α-πορτέ.
«Δύσκολα μπορούσε να ξεχωρίσει κανείς μόνο από αυτό την κοινωνική θέση της
γυναίκας που το φορούσε», γράφει η Ντετζίν στο βιβλίο της «H ουσία του στυλ».

Εδώ…

… ο κόσμος χάνεται, θα μου πείτε. Ναι, αλλά επειδή συμβαίνουν ένα σωρό
φοβερά και τρομερά πράγματα γύρω μας, αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να πάψουμε
να ζούμε με στυλ. Κάποτε υπήρχαν άνθρωποι που φρόντιζαν όχι μονάχα να ζουν,
αλλά και να πεθαίνουν με αυτό.