MATIEΣ Παλικάρια…

Ένα μικρό βιβλιαράκι με γκρίζο εξώφυλλο. Θεσσαλονίκη 1971. Σελίδες 142. «Το
βιβλίο αυτό τυπώθηκε στη Θεσσαλονίκη τον Νοέμβριο του 1971 στο τυπογραφείο Γ.
Πυργαλή, για λογαριασμό του συγγραφέα». Και σε άλλη σελίδα: «Το βιβλίο αυτό
δεν υπόκειται εις την κρίσιν Επιτροπής Κρατικών Βραβείων ή άλλου κρατικού
οργανισμού». Είναι το πρώτο βιβλίο του Μανόλη Αναγνωστάκη. «Τα ποιήματα 1941 –
1971», με τις ποιητικές συλλογές-φυλλάδια «Εποχές», «Εποχές 2», «Παρενθέσεις»,
«Εποχές 3», «H Συνέχεια», «H Συνέχεια 2» «H Συνέχεια 3», «Ο Στόχος».

Θέλω να το πω απ’ την αρχή: ο θάνατος ενός σημαντικού ποιητή είναι μεγάλη
είδηση. Πρέπει να περνάει, κατά τη γνώμη μου, στην πρώτη σελίδα των
εφημερίδων, ψηλά και να γίνεται πρώτη είδηση στην τηλεόραση. Δεν συνέβη αυτό
την Πέμπτη και την Παρασκευή. Και απ’ όσο ξέρω, μόνο μια φορά αξιώθηκε τέτοιας
τιμής ένας άνθρωπος των Γραμμάτων και της Τέχνης. Ο Χέρμπερτ φον Κάραγιαν. Το
1990. Όταν διευθυντής στην EPT ήταν ο Ριχάρδος Σωμερίτης.

Ο Αναγνωστάκης γεννήθηκε το 1925. Συνομήλικος του Θεοδωράκη, του Χατζιδάκι,
του Χρ. Πασαλάρη, του N. Καρούζου (1926), του Μιχ. Κατσαρού (1922), του M.
Γλέζου (1922). Πολλές φορές έχω συλλογιστεί: απ’ αυτή τη σπουδαία γενιά, που
μπήκε στην Αντίσταση και βρέθηκε μέσα στη φωτιά του Εμφυλίου, πόσα παλικάρια
επέζησαν; Φαντάζομαι ελάχιστα: όσα δεν «φάγανε» τα πεδία των μαχών, οι
φυλακίσεις και οι εξορίες… Πόσο αλλιώτικη θα ήταν, αλήθεια, η Ελλάδα, αν
υπήρχαν ανάμεσά μας, αυτά τα παιδιά…

«Σκέφτομαι συχνά πως η ζωή μας είναι τόσο μικρή που δεν αξίζει καν να την
αρχίσει κανείς». Ένας στίχος από ποίημα του Αναγνωστάκη, που ο ποιητής το
έγραψε σε ηλικία 17 ετών! Ογδόντα οκτώ όλα κι όλα, τα ποιήματά του! Αλλά, τι
ποιήματα! Σημάδεψαν την εποχή που έγιναν γνωστά, μας ακολουθούν, θα μας
ακολουθούν πάντοτε. Με, πρώτα πρώτα, εκείνα – τα δημοφιλέστατα – που
μελοποίησε ο Μίκης και τα άλλα με μουσική του Μικρούτσικου και του Μιχ.
Γρηγορίου.

Είχα την τύχη να γνωρίσω τον σημαντικό αυτό ποιητή στα χρόνια της δικτατορίας.
Πήγαινε συχνά, τα βραδάκια, στο γραφείο του Δ. Γουσίδη, στα «NEA» και μιλούσαν
«για την κατάσταση». Του είχα πάρει και μια συνέντευξη στο ιατρείο του.
Λιγόλογος, με σκέψεις κατασταλαγμένες, χωρίς τίποτα «ηρωικό» ή «μεγαλόστομο»
στη συμπεριφορά του. Ένας άνθρωπος που είχε κάνει το χρέος του, υπερασπίζοντας
τις ιδέες του και είχε πληρώσει ακριβά γι’ αυτές. Κάποια φορά, κουβεντιάσαμε
και για ποδόσφαιρο. Δεν τα βρήκαμε. Ήταν με τον ΠΑΟΚ, είμαι με την AEK. Και
ήμασταν και οι δυο παθιασμένοι με τις ομάδες μας, εκείνη την ημέρα…

H κηδεία του, σήμερα. Πάλι μου ‘ρχονται στον νου οι στίχοι του Μίλτου
Σαχτούρη: «Δεν έχω γράψει ποιήματα / δεν έχω γράψει ποιήματα/ μόνο σταυρούς/
σε μνήματα/ καρφώνω».