Δρόμοι

Μέχρι πρόσφατα…

… οι περισσότεροι αναλυτές πίστευαν ότι το δολάριο ακολουθούσε σταθερή πτώση
λόγω των αμερικανικών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και του αυξανόμενου
αμερικανικού εμπορίου. Το μόνο ερώτημα που απασχολούσε τους περισσότερους ήταν
το κατά πόσον η πτώση θα έδινε κάποια στιγμή τη θέση της στο κραχ. Από τον
περασμένο Ιανουάριο, όμως, το δολάριο έχει ανατιμηθεί κατά 12% σε σχέση με το
ευρώ και κατά 7% σε σχέση με το γιεν. Ίσως λοιπόν να βρισκόμαστε μπροστά σε
μια θεμελιώδη μεταβολή, με τεράστιες επιπτώσεις για τις Ηνωμένες Πολιτείες και
τον κόσμο.

H μεταβολή…

… αυτή, γράφει ο Τζέφρι Γκάρτεν στο «Νιούζουικ», οφείλεται σε τρεις λόγους.
Πρώτον, για τους επενδυτές που θέλουν μακροπρόθεσμη ασφάλεια δεν υπάρχει
πραγματική εναλλακτική λύση ως προς το δολάριο. Το ευρώ έμοιαζε για μια
περίοδο ασφαλής λύση, μετά το διπλό «Όχι» όμως στο Ευρωσύνταγμα από τους
Γάλλους και τους Ολλανδούς τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όσο για τα χρηματιστήρια
της Ασίας, είναι ακόμη πολύ αδύναμα για να προσελκύσουν μεγάλους επενδυτές από
το εξωτερικό. Κατά δεύτερο λόγο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία
παρουσιάζουν εδώ και χρόνια αναιμική ανάπτυξη και διψήφια ανεργία. Οι χώρες
αυτές δεν έχουν δείξει πολιτική βούληση για μεταρρυθμίσεις που θα καταστήσουν
τις οικονομίες τους ανταγωνιστικές, γεγονός που είναι πιθανό να οδηγήσει την
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια. Αν αυτό συμβεί παράλληλα με
την αύξηση των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες, η διαφορά θα κάνει την
Αμερική πολύ πιο ελκυστική για τους ξένους δανειστές.

Ο τρίτος…

… λόγος είναι ότι οι ασιατικές κυβερνήσεις εξακολουθούν να στηρίζονται στο
φθηνό νόμισμα για να στηρίζουν τις εξαγωγές τους. Οι Ασιάτες συσσωρεύουν
δισεκατομμύρια δολάρια, τα οποία στη συνέχεια δανείζουν στις Ηνωμένες
Πολιτείες ώστε οι Αμερικανοί να μπορούν να αγοράζουν ασιατικά προϊόντα. Όλο
και περισσότερο γίνεται σαφές ότι οι Ασιάτες δανειστές – και κυρίως οι
κεντρικές τράπεζες στις οποίες αντιστοιχεί σήμερα το 70% των δανείων προς τις
Ηνωμένες Πολιτείες – δεν ενδιαφέρονται για το ύψος του αμερικανικού χρέους όσο
η αμερικανική οικονομία αναπτύσσεται.

Ένα ισχυρό…

… δολάριο θα καθυστερήσει ακόμη περισσότερο αυτό που προέβλεπαν οι
περισσότεροι οικονομολόγοι τις τελευταίες δεκαετίες: την εμφάνιση ενός
παγκόσμιου νομισματικού συστήματος που θα έχει στον πυρήνα του δύο ή τρία
σημαντικά νομίσματα. Τώρα φαίνεται περισσότερο πιθανό να επικρατήσει ένα
διαφορετικό μοντέλο: ένας κόσμος όπου το δολάριο θα κυριαρχεί. Όσο ενισχύεται
η εμπιστοσύνη προς το δολάριο τόσο περισσότερο θα επενδύουν οι ξένοι σε
αμερικανικά ομόλογα και μετοχές, σπρώχνοντας το δολάριο ακόμη ψηλότερα. Ένα
ισχυρό δολάριο, όμως, θα μειώσει τις αμερικανικές εξαγωγές, θα αυξήσει τις
αμερικανικές εισαγωγές και κατά συνέπεια θα διευρύνει ακόμη περισσότερο το
εμπορικό έλλειμμα – που φτάνει σήμερα τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο
– και θα αυξήσει το εξωτερικό χρέος, που φτάνει τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια.