ANAΛΩΣIMA Kατηγορία Έψιλον

«Κυρία το τραμ πάει στη Γλυφάδα;», με ρώτησε το κοριτσάκι. Δεν είχα δει πού
πάει, θα κατέβαινα αμέσως. «Δεν πρόσεξα», της είπα. «Το γράφει απέξω, δεν
είδες;». Το βλέμμα της έγινε κάπως απλανές. «Δεν μπορώ, κυρία», είπε και
κόμπιασε. «Δεν ξέρω να…». Σταμάτησε να μου μιλάει απότομα και πήγε παραπέρα.
Ρώτησε κάποιον άλλον. Το τραμ πήγαινε Γλυφάδα, τη βεβαίωσε. Χαζεύοντας έξω
άρχισα να συνειδητοποιώ τι μου είχε πει. «Δεν ξέρω να διαβάζω». Αυτό πήγε να
ομολογήσει και σταμάτησε. Την παρατήρησα κλεφτά. Θα ήταν γύρω στα δώδεκα. Ένα
γλυκό, λεπτό κορίτσι. Δεν ήξερε να διαβάζει. Γιατί ξαφνιάζομαι; Είναι γυφτάκι.
Μαζί με τρία ακόμα πιτσιρίκια, μικρότερα από την ίδια. Δεν πήγε Σχολείο μάλλον
ποτέ. Ούτε και τα άλλα τρία πάνε. Δεν ξέρουν να διαβάζουν. Προορίζονται για
βαριές και δύσκολες δουλειές, κακοπληρωμένες και βρώμικες, για ταπεινώσεις και
δοκιμασίες, μαθαίνουν να σωπαίνουν και να παρακαλάνε, δεν χρειάζονται
γράμματα. Δεν χρειάζονται να μπουν στους πειρασμούς των ελπίδων για πρόοδο και
καλύτερη ζωή, στους στίβους των υπολοίπων πολιτών. Σαν τους Έψιλον του
Θαυμαστού Καινούργιου Κόσμου, ανθρώπινα ρομπότ. Ούτε πού πάνε τα τραμ δεν θα
μπορούν να βλέπουν στη ζωή τους. Προφανώς δεν συνηθίζεται σε όλες τις
οικογένειες των Ρομά (πολιτικά ορθή ονομασία μέχρι νεωτέρας) να στέλνουν
Σχολείο τα παιδιά τους. Θυμάμαι ένα ρεπορτάζ κάπου στα Λιόσια, πολλά χρόνια
πριν, κάποιο δάσκαλο που είχε εγκατασταθεί σε ένα τροχόσπιτο κάπου στα Λιόσια
και μάζευε για μάθημα τα πιτσιρίκια των Τσιγγάνων. Ένα είδος ήρωα. Προφανώς
δεν μπόρεσε να τα μαζέψει όλα. Ίσως τα έχει παρατήσει από καιρό. Δουλειά του
υπουργείου θα ήταν κανονικά, το οποίο δεν αδειάζει, ασχολείται με τη
διδασκαλία των αρχαίων.