Tο Tέταρτο κουδούνι

Νομίζω ότι αυτός «Ο κόσμος στο βυθό» του Γκάρι Όουεν που είδα στον
Εξώστη του «Αμόρε» και που, κατά τη γνώμη μου, ξεχώρισε στις φετινές –
χρησιμότατες πάντα για τους νέους… – «Δοκιμές IV» του «Θεάτρου του Νότου»
δεν πρέπει να πάει χαμένος.

Τη σκηνοθετική δουλειά – η πρώτη θεατρική – που ‘κανε ο Έκτορας Λυγίζος
πάνω σ’ ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον, ποιητικότατο σύγχρονο κείμενο, σε συνδυασμό
με τη δουλειά των άλλων συντελεστών και, ειδικά, με την ερμηνεία του Θάνου
Σαμαρά, αξίζει να τη χαρούν περισσότεροι.

Δε θα ‘πρεπε να «υιοθετηθεί» απ’ το «Θέατρο του Νότου», να ενταχτεί στο
κανονικό ρεπερτόριο και να ξαναπαιχτεί; Φαντάζομαι ότι αυτή θα πρέπει να είναι
και μια απ’ τις λογικές «απολήξεις» των «Δοκιμών» για όσους ξεχωρίζουν…

Το «Ονειρόδραμα» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ θα είναι το εναρκτήριο της
Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού στον Κάτω Χώρο της νέας στέγης του στο «Από
Μηχανής Θέατρο».

Θα σκηνοθετήσει ο καλλιτεχνικός υπεύθυνος της Πειραματικής Στάθης
Λιβαθινός (φωτογραφία) που πρώτη φορά καταπιάνεται με το μεγάλο Σουηδό, σε
καινούργια μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα και με σκηνικά και κοστούμια Αλέκου
Λεβίδη. Στον κεντρικό ρόλο της Αγνής, η Ναταλία Στυλιανού.

Το έργο, γραμμένο το 1901 και πρωτοπαιγμένο το 1907, παρουσιάστηκε –
κατά σύμπτωση στον Πάνω Χώρο του ίδιου του «Από Μηχανής» – το χειμώνα απ’ την
Ομάδα «Σκάλα», σε μια συνεπτυγμένη εκδοχή, με ηθοποιούς και κούκλες, σε
σκηνοθεσία Κυριακής Δοξαρά που έπαιζε και την Αγνή.

Στην Ελλάδα για πρώτη φορά ανέβηκε (με τον τίτλο «Το όνειρο») τη σεζόν
1962-’63 απ’ το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού με Αγνή την Άννα
Συνοδινού και ακολούθησαν το ΚΘΒΕ (’71-’72, σκηνοθεσία Σπύρος Ευαγγελάτος,
Αγνή η Κατερίνα Χέλμη) και το Θέατρο «Σημείο» (’92-’93, σκηνοθέτης ο Νίκος
Διαμαντής, Αγνή η Ιωάννα Μακρή).

Το πιο πρόσφατο πλήρες ανέβασμά του έχει γίνει το 1993-’94 και πάλι απ’
τον Σπύρο Ευαγγελάτο – στο «Αμφι-Θέατρο», με Αγνή την Λήδα Τασοπούλου.

Ακέφαλο παραμένει, εκτός απ’ το ΔΗΠΕΘΕ Λάρισας, και το ΔΗΠΕΘΕ Ρόδου
μετά την απομάκρυνση του καλλιτεχνικού διευθυντή του Ηλία Φραγκάκη.

Στο ΔΗΠΕΘΕ Κέρκυρας, αντίθετα, απέκτησαν, μετά τον Θανάση Θεολόγη και
το ατυχέστατο «ιντερμέτζο» της επιλογής του… Μίμη Πλέσσα που δεν «έκατσε»
τελικά, νέο καλλιτεχνικό διευθυντή: τον Γιώργο Σίσκο που ‘χει θητεύσει ήδη στο
θεσμό, στις Σέρρες και στην Καβάλα, έχοντας αφήσει την αίσθηση του έντιμου και
του Κύριου.

Ο Στράτος Τζώρτζογλου (στη φωτογραφία) κι η Κοραλία Καράντη συναντιούνται
για πρώτη φορά στη σκηνή: θα πρωταγωνιστήσουν στο έργο του Τενεσί Ουίλιαμς «Ο
Ορφέας στον Άδη» που θ’ ανεβάσει το χειμώνα, στο θέατρο «Μαίρη Αρώνη», σε
παραγωγή Αλέξανδρου Παρίση, ο Κοραής Δαμάτης. Ο οποίος ήδη συνεργάζεται –
υπογράφει τη σκηνοθεσία και, μαζί με τον Κώστα Πολιτόπουλο, τη διασκευή για το
θέατρο – με τον Στράτο Τζώρτζογλου, Μανωλιό στο «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται»
του Νίκου Καζαντζάκη, καλοκαιρινή παραγωγή του θιάσου «Αριστοφάνης».

Το έργο, μια ακόμα σύγχρονη μεταφορά του αρχαιοελληνικού μύθου του
Ορφέα και της Ευρυδίκης, γραμμένο αρχικά το 1939 με τον τίτλο «Μάχη αγγέλων»,
πρωτοπαίχτηκε – πρώτο έργο του συγγραφέα που παρουσιάστηκε επαγγελματικά – το
1940, στην Βοστώνη, χωρίς επιτυχία και με κακές κριτικές ώστε να μη βρει το
«δρόμο» για την Νέα Υόρκη.

Ο Τενεσί Ουίλιαμς όμως δεν το εγκατέλειψε. Αντίθετα το δούλευε
συνέχεια. Το 1945 το τύπωσε στο περιοδικό «Φάρος» και το 1957, ξαναδουλεμένο –
ο Βαλ, ένας νεαρός, μουσικός που φοράει σακάκι από δέρμα φιδιού και κρατάει
κιθάρα, συνδέεται ερωτικά, σε μια μικρή, μίζερη πόλη του αμερικάνικου Νότου,
που επέχει θέση Άδη, με την Λέιντι Τόρανς (Πριγκιπέσα στην ελληνική μετάφραση
του Ερρίκου Μπελιέ στην οποία και θα παρουσιαστεί το έργο), μια παθιασμένη
γυναίκα με ιταλικές ρίζες και τραγικό παρελθόν, εγκλωβισμένη σ’ έναν άτυχο
γάμο μ’ έναν άντρα ετοιμοθάνατο – το ‘φερε, επιτυχημένος πια, και πάλι στη
σκηνή με τον τίτλο «Ο Ορφέας τον Άδη» και με πρωταγωνιστές τον Κλιφ Ρόμπερτσον
και τη Μορίν Στέιπλετον. Το έργο δεν είχε και πάλι επιτυχία αλλά η μεταφορά
του στον κινηματογράφο απ’ τον Σίντνεϊ Λουμέτ το 1959 με τον τίτλο «Ο φυγάς»
και στους βασικούς ρόλους τον Μάρλον Μπράντο και την Άννα Μανιάνι άφησε εποχή.

Στη νέα του εκδοχή εκδόθηκε το 1958 αλλά χρειάστηκε να περάσουν τριάντα
χρόνια και να φτάσει το 1988, όταν το ανέβασε στο Λονδίνο ο Πίτερ Χολ με τον
Κέβιν Άντερσον και την Βανέσα Ρεντγκρέιβ – η παράσταση μεταφέρθηκε στο
Μπροντγουέι την επόμενη χρονιά – για να δικαιωθεί. Το 1991 ο Πίτερ Χολ
μετέφερε την παράσταση στον κινηματογράφο με τους ίδιους πρωταγωνιστές.

Στο «Αρώνη» – η πρεμιέρα τέλος Οκτωβρίου – το έργο ανεβαίνει με σκηνικά
και κοστούμια Νίκου Σαριδάκη ενώ για τη διανομή έχουν κλείσει οι: Υβόννη
Μαλτέζου, Δημήτρης Μπικηρόπουλος, Τάκης Βλαστός, Νίκος Πόγκας, Αθηνά
Μαυρομμάτη, Νίκος Ορφανουδάκης.