Άνθρωπος: ευχή και κατάρα

Από τη Γη λέει πως αντλεί την ενέργειά της η 88χρονη (σήμερα) αγωνίστρια Μπέρτα Κίντερμαν που τα έβαλε με ένα γιγάντιο υδροηλεκτρικό έργο στη Νότια Χιλή, που πλημμυρίζει την ιερή γη των Ινδιάνων. Πρωταγωνιστεί στο ντοκιμαντέρ «Veil of Berta» που θα προβληθεί στο Φεστιβάλ Ecofilms

Μπορεί το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ πλούσιων και φτωχών στον πλανήτη Γη να
μεγαλώνει, αλλά η αλήθεια πρέπει να λέγεται: όλο και λιγότεροι άνθρωποι
«πεθαίνουν της πείνας». Και στο Φεστιβάλ Ecofilms Ρόδου – ανάμεσα στους
χορηγούς και «TA NEA» – κυριαρχούν τα ντοκιμαντέρ με πρωταγωνιστή τον άνθρωπο
μέσω του γνωστού «άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου». Τουτέστιν τη σχέση του με το
περιβάλλον, τις συγκρούσεις πλούσιων – φτωχών, την ανθρώπινη αυτοθυσία, τη
γενναιότητα, τη ματαιοδοξία, την πονηριά, την απληστία…

Πολυεθνικές

Ανάμεσα στα ντοκιμαντέρ που δεν φοβούνται να καυτηριάσουν υπερβολές
εκμετάλλευσης από πολυεθνικές εταιρείες είναι το «Α Decent Factory» του
Thomas Balms. Εδώ, η φινλανδική Nokia αναθέτει την κατασκευή των προϊόντων της
σε εταιρείες ασιατικών χωρών, όπως η Κίνα, με πολύ χαμηλότερο εργατικό κόστος
από το αντίστοιχο ευρωπαϊκό. Παράλληλα, έχει αναθέσει σε στελέχη της να
ελέγχουν την παραγωγή επί τόπου. Ο φακός παρακολουθεί το στέλεχος της
εταιρείας, καθώς διαπιστώνει πως οι Κινέζοι αμείβονται με 2 ευρώ την ημέρα για
σκληρή δουλειά δώδεκα ωρών, έξι ημέρες την εβδομάδα, μένοντας σε κοιτώνες
στρατιωτικού τύπου, οκτώ άτομα σε κάθε δωμάτιο, με τον κίνδυνο της απόλυσης να
επικρέμαται…

Την Union Carbide περιλαμβάνει το ντοκιμαντέρ «Bhopal The Search for
Justice» του Peter Raymont. Στις 2 Δεκεμβρίου του 1984 η διαρροή
δηλητηριώδους αερίου από το εργοστάσιο της Union Carbide στο Μποπάλ της Ινδίας
σκότωσε χιλιάδες Ινδούς, τύφλωσε πολλαπλάσιους και προκάλεσε ανεπανόρθωτες
βλάβες στο περιβάλλον – μία αληθινή ανθρώπινη, κοινωνική, οικονομική και
περιβαλλοντική καταστροφή που θεωρήθηκε το μεγαλύτερο βιομηχανικό ατύχημα στην
Ιστορία.

Με το ντοκιμαντέρ «Veil of Berta» σε σκηνοθεσία Esteban Larrain
φθάνουμε στη Νότια Χιλή, στην ορεινή κοιλάδα του ποταμού Bio-Bio, όπου η
πολυεθνική εταιρεία Endesa κατασκευάζει ένα τεράστιο υδροηλεκτρικό έργο. Το
φράγμα όμως στα νερά του ποταμού δημιουργεί μια τεχνητή λίμνη, η οποία
πλημμυρίζει την ιερή γη των Ινδιάνων Μαπούτσε. Έπειτα από συνδυασμένες πιέσεις
εταιρείας και κυβέρνησης, οι περισσότερες οικογένειες πωλούν τη γη τους, εκτός
από την Berta Quinterman, την 85άρα σεβάσμια, πανέξυπνη και αγωνίστρια γιαγιά.
Τελικά αναγκάζεται κι αυτή να υπογράψει, αλλά δεν φεύγει από τον τόπο της:
εξακολουθεί, στα 88 της πλέον, να ζει μόνη της, σε μια γωνιά της γης της που
έμεινε πάνω από τα νερά…

Ανθρώπινα κατορθώματα

Πρώτοι που εφήρμοσαν την ανακύκλωση στα… οχήματα ήταν οι Τσιγγάνοι του Βελιγραδίου, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ «Pretty Dyana»

H ανάγκη της επιβίωσης κάνει θαύματα και ανάμεσα σε εκείνους που πρώτοι
εφήρμοσαν την ανακύκλωση στα αστικά απορρίμματα, χωρίς καν να γνωρίζουν τη
λέξη, είναι οι Τσιγγάνοι! Στο ντοκιμαντέρ «Pretty Dyana» του Boris
Mitic μια ομάδα Τσιγγάνων που ζουν στο Βελιγράδι, γυρίζει τις γειτονιές της
πόλης και μαζεύει αλουμίνιο, χαλκό, σίδερο, χαρτόνι… Τα πωλούν και βγάζουν
το μεροκάματό τους, αλλά το θέμα του ντοκιμαντέρ είναι ακριβώς τα οχήματα που
χρησιμοποιούν: παλιά Σιτροέν, Ντεσεβό και Ντιάνα, τα οποία είναι απογυμνωμένα
από οτιδήποτε – αμάξωμα, θέσεις, ταμπλό, παρμπρίζ κ.λπ. – πλην των ουσιωδών,
κινητήρα και σασί.

To μήνυμα που κομίζει το ντοκιμαντέρ «Home Made Money» σε σκηνοθεσία Alejo
Hoijman (Αργεντινή) είναι ελπιδοφόρο για τους φτωχούς του πλανήτη: Δεν έχετε –
κανονικά – λεφτά; Φτιάξτε τα δικά σας! Λόγω έλλειψης ρευστότητας, κάποιοι
Αργεντινοί τυπώνουν το δικό τους συνάλλαγμα. Όμως αυτή η πράξη ξεφεύγει από τη
γραφικότητα, καθώς όλο και περισσότεροι αρχίζουν να συναλλάσσονται μ’ αυτό το
«χρήμα των φτωχών», ώσπου ο αριθμός των χρηστών γίνεται επταψήφιος και τότε τα
πράγματα σοβαρεύουν…

Ολυμπιακοί και περιβάλλον

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2008 πλησιάζουν και το φιλμ «Concrete Revolution»
του Xiaolu Guo μάς μεταφέρει στο σημερινό Πεκίνο όπου ζουν 12 εκατομμύρια
άνθρωποι, εκ των οποίων το ένα εκατομμύριο είναι εργαζόμενοι στις οικοδομές.
Οι παλιές γειτονιές κατεδαφίζονται, οι κάτοικοι μετακινούνται, ενώ όλο και
περισσότεροι ουρανοξύστες, κτίρια γραφείων και πολεοδομικά συγκροτήματα
ξεφυτρώνουν σε μια πόλη που έχει ελάχιστο πράσινο, σχεδόν καθόλου γρασίδι και
το άγχος των Ολυμπιακών Αγώνων του 2008 καθορίζει τις αρχιτεκτονικές επιλογές
της.

Στην Κίνα του χθες και του σήμερα αναφέρεται και το ντοκιμαντέρ «Chinese
Shoes» της Tamara Wyss, που μας μεταφέρει στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν
ο Γερμανός πρόξενος στην Κίνα περιπλέει τον ποταμό Γιανγκ Τσε μέχρι την
πρωτεύουσα, στην οποία και θα εγκατασταθεί με την οικογένειά του. Έναν αιώνα
μετά η εγγονή του προξένου, σκηνοθέτρια του ντοκιμαντέρ, επαναλαμβάνει το
μεγάλο ταξίδι του παππού, με οδηγούς της τα κιτρινισμένα ημερολόγια, τις
ξεθωριασμένες φωτογραφίες και μια φαντασιακή σύλληψη της αυτοκρατορικής Κίνας,
προ πολλού χαμένη…

INFO

Διεθνές Φεστιβάλ Ecofilms έως 26 Ιουνίου στο Δημοτικό Θέατρο, το Εθνικό Θέατρο
και το θερινό σινεμά «Ρόδον» της Ρόδου. Χορηγός επικοινωνίας: «TA NEA».