Mαρτυρίες για εγκλήματα… αναπνοής

«H χειρότερη περίπτωση έκθεσης μιας ολόκληρης κοινότητας σε τοξική ουσία στην ιστορία των ΗΠΑ», είναι για την αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος η κωμόπολη Libby της Μοντάνα, όπου εκατοντάδες άνθρωποι πεθαίνουν από έκθεση σε αμίαντο, θέμα και του ντοκιμαντέρ «Libby, Montana»

Οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία ενός εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας στις ΗΠΑ,
οι δηλητηριώδεις ουσίες που μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας συνεχίζουν να
σκοτώνουν ανθρώπους στη Σικελία, οι ίνες αμιάντου και τα καθημερινά θύματά
τους στους εργασιακούς χώρους, οι ανθρώπινες και περιβαλλοντικές συνέπειες από
την κατασκευή στην Κίνα του μεγαλύτερου φράγματος στον κόσμο, αλλά και η
ατμοσφαιρική ρύπανση στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις είναι μερικά από τα θέματα
στα οποία εστιάζουν τα ντοκιμαντέρ που θα προβληθούν στην ενότητα «Μαρτυρίες»
του 5ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ecocinema από την ερχόμενη Πέμπτη.

Το Φεστιβάλ – το στηρίζουν και «TA NEA» – ανοίγει τις πόρτες του στην
«Αθηναΐδα» (2-7 Ιουνίου) και διοργανώνεται από το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο
Επιστημονικών Ερευνών, με στόχο να ενισχύσει τον διάλογο και τον προβληματισμό
γύρω από τα ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος και να ενθαρρύνει τους
δημιουργούς και τους επιστήμονες που ασχολούνται με ανάλογες οπτικοακουστικές
παραγωγές. Άλλωστε, δεν είναι τυχαία η συμμετοχή στη διοργάνωση της Greenpeace
και της Πανελλήνιας Ένωσης Εκπαιδευτικών για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.
Στο φετινό πρόγραμμα θα συμμετάσχουν περί τις 100 ταινίες από 40 χώρες, ενώ
στην ενότητα «Μαρτυρίες» διαγωνίζονται ταινίες-ντοκουμέντα που αγγίζουν
σημαντικά προβλήματα της εποχής και αποτυπώνουν διλήμματα, σκοπιμότητες,
συμφέροντα και εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος με στόχο να ευαισθητοποιήσουν
το ευρύ κοινό, αφού η ρύπανση δεν γνωρίζει όρια και η παγκοσμιοποίηση τη
φέρνει στην πόρτα μας.

Στην ταινία «Before the Flood» («Πριν από τον κατακλυσμό»), ο Yan Mo
αποπειράται να αποτυπώσει τη μετεγκατάσταση της κινεζικής πόλης Φενγκτζιέ το
2002, προκειμένου να μην πλημμυρίσει εν όψει της κατασκευής του περίφημου
φράγματος των Τριών Φαραγγιών στον ποταμό Γιανγκτσέ, το μεγαλύτερο και
ακριβότερο φράγμα στην Ιστορία. H πλήρωση του ταμιευτήρα με νερό άρχισε το
2003 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2009. Έως τότε, εκατοντάδες οικισμοί,
εκατομμύρια άνθρωποι και πολλά φυσικά και ιστορικά τοπία της περιοχής θα
πνιγούν κάτω από τα νερά του ταμιευτήρα. H ταινία του Yan Mo παρουσιάζει μια
σειρά προσωπικών αφηγήσεων: ένας ηλικιωμένος που ζούσε από το μικρό πανδοχείο
του, χάνει τα πάντα. Οι ιερείς μιας τοπικής χριστιανικής εκκλησίας
δυσκολεύονται να διατηρήσουν την πίστη τους, την ώρα που διαπραγματεύονται την
κατάρρευση του ναού τους. H κάμερα του σκηνοθέτη καταγράφει παράλληλες
ανθρώπινες ιστορίες και κάνει τον θεατή να αναρωτηθεί τι νόημα έχουν αυτού του
τύπου οι επενδύσεις, όταν τα οφέλη είναι αμφισβητούμενα και το περιβαλλοντικό
και οικονομικό κόστος τεράστιο.

Ένα διαφορετικό θέμα, των επιπτώσεων της πυρηνικής ενέργειας, έχει το
ντοκιμαντέρ «Περιστολή: H ζωή μετά το Three mile Island», που παρακολουθεί τις
συνέπειες της σύντηξης στο εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας Three Mile Island
στις ΗΠΑ και τις επιπτώσεις στη γειτονική κωμόπολη του Μιντλτάουν στην
Πενσυλβάνια. Μέσα από συνεντεύξεις, σκηνές από την καθημερινή ζωή και πλάνα
αρχείου, το ντοκιμαντέρ μελετά τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις του ατυχήματος
στους κατοίκους, τις ψυχολογικές συνέπειες, τον διάλογο για τη δημόσια υγεία,
αλλά και τη γέννηση του αντιπυρηνικού ακτιβισμού. Τα γυρίσματα της ταινίας
άρχισαν το 1998 και ολοκληρώθηκαν το 2003, στην 25η επέτειο του ατυχήματος.

Πιο κοντά μας, στη Σικελία και συγκεκριμένα μεταξύ τριών χωριών,
διαδραματίζεται το ντοκιμαντέρ «Εγκλήματα ειρήνης», το οποίο παρακολουθεί πώς
η ανακάλυψη πετρελαίου στην περιοχή και η επικείμενη βιομηχανική ανάπτυξη
οδήγησαν τους ιδιοκτήτες γης να πουλήσουν τα χωράφια τους και από αγρότες να
γίνουν εργάτες. Τα απόβλητα των εργοστασίων και οι διαρροές πετρελαίου στη
θάλασσα προκάλεσαν τεράστια ρύπανση και αύξηση των καρκινογενέσεων, αλλά και
τετραπλάσιο ποσοστό γεννήσεων παραμορφωμένων παιδιών από τον μέσο όρο της
υπόλοιπης χώρας. Ένα ντοκουμέντο για τις ουσίες που συνεχίζουν να σκοτώνουν,
του οποίου η παραγωγή κατέστη δυνατή χάρη σε συνεισφορές πολιτών και κέρδισε
τρία βραβεία (καλύτερου ντοκιμαντέρ, κοινού και ειδικής μνείας της κριτικής
επιτροπής) στο Festival Mediterraneo 2003.

Αφιερώματα σε Βούλγαρη, Ρομέρ, Χέρτσογκ

Στο 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Ecocinema θα παρουσιαστούν επίσης ειδικά αφιερώματα
στον Παντελή Βούλγαρη, τον Eric Rohmer και τον Werner Herzog (με
πρωτοεμφανιζόμενες ταινίες στην Ελλάδα). Στην τιμητική επιτροπή του Φεστιβάλ
συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η φετινή κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης και γνωστή
ακτιβίστρια του περιβάλλοντος Wangari Maatai, ο σκηνοθέτης και καθηγητής
Πανεπιστημίου του Πεκίνου Zhang Xian Min, ο παραγωγός Jean de Tregomain, ο
Παντελής Βούλγαρης, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, ο Πλάτων Ριβέλλης, η Λυδία
Κονιόρδου και άλλοι.

INFO

Φεστιβάλ Ecocinema, 2-7 Ιουνίου 2005, στην «Αθηναΐδα» (Καστοριάς 34-36,
Βοτανικός). Ίντερνετ: http: //www.ecocinema.gr.