KPIΣTOΦEP MEPIΛ Aίμα, ψέματα και αγιορείτικο μέτρο

«Στο Άγιον Όρος ο κάθε επισκέπτης έχει τους δικούς του λόγους που πηγαίνει», λέει ο Κρίστοφερ Μέριλ. «Γεγονός είναι όμως ότι τέτοια μέρη τα χρειαζόμαστε πραγματικά. Οι μοναχοί κρατούν ζωντανές ορισμένες ιδέες. Κρατούν ζωντανή τη σχέση με το θείο, σε προτρέπουν να ζεις σοβαρά. Γι’ αυτό, και παρά τις συχνά αντίθετες προβλέψεις, ο Άθως επιβιώνει»

«Ήθελα να ανταλλάξω τους φυσικούς κινδύνους που κρύβει η κάλυψη του πολέμου
της Γιουγκοσλαβίας με το ψυχικό ρίσκο του ανοίγματος της καρδιάς μου στην
πιθανότητα της χάρης», λέει ο Κρίστοφερ Μέριλ. Ο Αμερικανός δημοσιογράφος,
συγγραφέας, ποιητής που κάλυπτε επί χρόνια τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας και
μετά πήγε στο Άγιον Όρος για να βρει την ψυχική του ηρεμία. Τις εντυπώσεις
του, αναμεμειγμένες με πολλά διαβάσματα, τις έκανε βιβλίο – κυκλοφορεί σε
λίγες ημέρες από το Μεταίχμιο. «Ήθελα να γράψω γι’ αυτή την πνευματική νησίδα
της Ορθοδοξίας που είναι άγνωστη στον δυτικό κόσμο, κυρίως στην Αμερική. Για
πρώτη φορά διάβασα για το Άγιον Όρος στην “Πολίτικα” του Βελιγραδίου το 1992.
Αργότερα, όπου και αν πήγαινα στα Βαλκάνια, μου μιλούσαν γι’ αυτό».

Το αποτέλεσμα είναι ότι ο αγγλικανός Μέριλ σκέπτεται σοβαρά την πιθανότητα να
γίνει ορθόδοξος – «υπάρχει μια μικρή ορθόδοξη εκκλησία στην πόλη που μένω»,
λέει. Το βιβλίο του κυκλοφόρησε πρώτα σε Αγγλία και Αυστραλία, το προηγούμενο
καλοκαίρι, για να βγει κατόπιν σε ΗΠΑ, Καναδά αλλά και στη Νότια Κορέα, την
Τσεχία και το Ιράν! «Είμαι αγγλικανός αλλά έλκομαι από το μυστικιστικό
στοιχείο της Ορθοδοξίας. Αγαπώ τη λιγότερο ορθολογική πλευρά της. Στο Άγιον
Όρος βρήκα μία σύνδεση ανάμεσα στα μυστήρια της θεολογίας και της ποίησης.
Αγαπώ μάλιστα πολύ τόσο τον Ελύτη και τον Ρίτσο όσο και τα κείμενα των Πατέρων
της Εκκλησίας».

Με τέσσερις ποιητικές συλλογές στο ενεργητικό του (έχει βραβευτεί και από την
Αμερικανική Ακαδημία Ποίησης) αλλά και με πολλά πολιτικά βιβλία, ο Κρίστοφερ
Μέριλ βίωσε τα τελευταία χρόνια τον εσωτερικό διχασμό που προκαλεί η ακραία
εμπειρία. «Αν βγεις ζωντανός από τον πόλεμο, έχεις πολλές ιστορίες να
διηγηθείς. Οι άλλες εμπειρίες, οι ποιητικές ή οι θεολογικές, είναι πιο
εσωτερικές. Όταν πρωτοπήγα στο Άγιον Όρος, το 1998 (έκτοτε πήγα πέντε φορές
ακόμη), είχα φθάσει σε μία κρίσιμη φάση της ζωής μου: ως προς τον γάμο μου, τα
επαγγελματικά μου, την υγεία μου. Περπάτησα όλη τη χερσόνησο, είδα και τα
είκοσι μοναστήρια, χωρίς να περιμένω ότι η εμπειρία αυτή θα με συγκλονίσει»,
λέει. Ήταν ένα είδος αγκαλιάς, μετά την πολεμική περιπέτεια που, πάλι
μοναχικά, είχε βιώσει: «Είσαι στον πόλεμο προσπαθώντας να συμβιβαστείς με τον
τρόμο και μετά επιστρέφεις σε κάποιους ανθρώπους που δεν τον είδαν… Δεν
καταλαβαίνουν. Δικαίως. Κάποτε πήρα το αεροπλάνο από τη Γιουγκοσλαβία και πήγα
στη Ρώμη. Πήρα το τρένο για τη Φλωρεντία και το βράδυ γευμάτισα με φίλους. Με
άκουγαν παραξενεμένοι, όμως εγώ το ίδιο πρωί ήμουν στο Σαράγεβο όπου ο πόλεμος
γινόταν στους δρόμους».

Για τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας έχει γράψει δύο βιβλία, το βασικότερο από τα
οποία τιτλοφορείται «Only the Nails Remain». Επίσης, σε όλη τη διάρκειά του
έστελνε ανταποκρίσεις σε πλήθος μέσα ενημέρωσης. Όταν του ζητούμε τη γνώμη του
για τις αιτίες της καταστροφής, μοιράζει, σκεπτόμενος τι θα πει, την ευθύνη σε
όλους. «Υπήρχαν λόγοι συνταγματικοί και οικονομικοί, υπήρχαν ο Τούτζμαν και ο
Μιλόσεβιτς, υπήρχαν ξένες δυνάμεις που επενέβαιναν ή που, αντίθετα, δεν
επενέβαιναν. Ασπάζομαι κάτι που μου είπε ένας στρατιωτικός, ότι δηλαδή “δεν
υπάρχουν αθώοι εδώ γύρω”. Βέβαια στην αρχή, οι Σέρβοι ήταν εκείνοι που είχαν
τα περισσότερα όπλα…».

Στο επόμενο βιβλίο του ο Κρίστοφερ Μέριλ θα… περιλάβει τη χώρα του.
Και τις φυλακές που χτίζει συνεχώς μέσα και – ιδίως – έξω από τη χώρα:
Γκουαντάναμο, Αμπού Γράιμπ, αλλά και στο Αφγανιστάν. «Οι ίδιες οι ΗΠΑ είναι
φυλακισμένες σε έναν τρόπο θέασης των πραγμάτων. Στο μεταξύ, γίνονται φοβερά
πράγματα στο όνομα του αμερικανικού λαού». Από την άλλη μεριά, ο κόσμος στις
ΗΠΑ, λέει ο Μέριλ, πείθεται ολοένα και περισσότερο ότι η κυβέρνηση Μπους είπε
ψέματα για όλα: για τα όπλα μαζικής καταστροφής, για τη σύνδεση Σαντάμ και Αλ
Κάιντα. «Γίνεται μεγάλος θόρυβος στις ΗΠΑ αυτή την εποχή. H χώρα είναι βαθιά
διαιρεμένη. Και ο κόσμος πολύ θυμωμένος. Ο Μπους έκανε βρώμικη προεκλογική
εκστρατεία και εμφανίστηκε ως ο ικανότερος να προσφέρει προστασία και
ασφάλεια. Ποιος; Εκείνος που απέφυγε τη στράτευση. Ενώ ο Κέρι που πολέμησε στο
Βιετνάμ εμφανίστηκε ως ο πιο αδύναμος!».

Αντιχριστιανική συμπεριφορά

«Όποιοι και αν είναι οι λόγοι της εισβολής στο Ιράκ», λέει ο Κρίστοφερ Μέριλ,
«το γεγονός είναι ότι αγνοήσαμε πραγματικά προβλήματα όπως η Κορέα, το Ιράν, η
οικονομία, το περιβάλλον, η κοινωνική ασφάλιση, για να επιδοθούμε σε κυνήγι
μαγισσών. Ξοδεύτηκαν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε εποχές που υπήρχαν
σημαντικότερα προβλήματα από τον Σαντάμ. Ο Άθως, με την πνευματικότητά του,
δίνει το μέτρο των προτεραιοτήτων. Πόλεμος στο Ιράκ σημαίνει μη καθαρή σκέψη.
Και ο Μπους είναι ένας χριστιανός που κάνει αντιχριστιανικά πράγματα. Ο
Χριστός δεν είπε ποτέ “μειώστε τους φόρους των πλουσίων”, ούτε “να μην
ενδιαφέρεστε για την τύχη του πλανήτη και να μην υπογράψετε το Πρωτόκολλο του
Κιότο”».

INFO

Κωνσταντίνος Κρίστοφερ Μέριλ, «Ταξίδι στον Άθω». Πρόλογος: Αναστάσης
Βιστωνίτης, μτφ.: Νίκος Κούτρας, φωτογραφίες: Φρεντ Μπουασονάς, Τάκης Τλούπας.
Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 392