Bαλκανοπόπ Γιουροντίσνεϊλαντ

Ξέφρενοι οι πανηγυρισμοί στη γενέτειρα των γονιών της Έλενας, στο Μουζάκι Καρδίτσας, αλλά εδώ που τα λέμε είχε πανηγυρίσει το Τσακοχώρι, της Έλενας δεν θα πανηγυρίσει που είναι και «Numder one» στην Ευρώπη

Σεληνιασμός! Το έθνος σε παραλήρημα! Όπως σε κάθε νίκη στα σύγχρονα πεδία των
μαχών και αυτά δεν είναι άλλα από τα πεδία της διασκέδασης, της καταναλωτικής
διασκέδασης, η οποία προσφέρει εκ παραλλήλου και φαντασμαγορικό τηλεοπτικό
θέαμα. Νίκη στο ποδόσφαιρο, νίκη στη Γιουροβίζιον. Εκεί όπου συναντιούνται οι
φαντασιώσεις των λαών για υπεροχή έναντι των υπολοίπων. Και για να
αναγνωριστεί η υπεροχή χρειάζεται κοινούς κώδικες, κοινή μονάδα μέτρησης,
κοινή γλώσσα.

Και η Γιουροβίζιον αποτελεί την ευρωπαϊκή μουσική Ντίσνεϊλαντ, που
προσφέρει τους κοινούς κώδικες της επιτυχίας. Ακριβώς όπως και η αυθεντική που
ίδρυσε ο Ντίσνεϊ τη δεκαετία του ’50, η δική μας η γιουροβιζιονική συνοψίζει
όλες τις σύγχρονες κυρίαρχες μυθολογίες των χωρών που παίρνουν μέρος κατάλληλα
ωστόσο επεξεργασμένες για να μην έχουν αιχμές, να είναι λείες, εύπεπτες,
διαλυμένες μέσα στον γιουροβιζιονικό κιτς πολτό.

Ακριβώς όπως το είχε φανταστεί ο Ντίσνεϊ, η ψυχαγωγία μπορεί να προσφέρει το
πεδίο για να συναντηθούν εποχές και κουλτούρες και να συνυπάρξουν σε αγαστή
σύμπνοια σε έναν καλόβολο χώρο, εν προκειμένω στη σκηνή ενός ευρωπαϊκού
θεάτρου, σε ένα φαντασμαγορικό τηλεοπτικό σόου, που εξελίσσεται και σε
ευρωτηλεπαιχνίδι συμμαχιών.

Και όλο αυτό προς τι; Μα, προς τέρψιν αλλά και εκπαίδευση
ενθουσιασμένων καταναλωτών, οι οποίοι θα διευρύνουν την αγορά. H κατανάλωση
μπορεί να αφορά από μπλουζάκια και γκάτζετ – και σε αυτά πρώτος διδάξας ο
παππούς Ντίσνεϊ – μέχρι προϊόντα τεχνολογίας και φυσικά πολιτικές ιδέες –
αυτές υπόγειες μεν, ουδέποτε εμφανείς, αλλά ως απόρροια του τρόπου ζωής που
προτείνεται από τις διάφορες Ντίσνεϊλαντ.

Βασικό συστατικό όλων αυτών των πανηγυριών πολιτιστικών και εθνικών
συναντήσεων είναι ο συναισθηματισμός. Μια συναισθηματικογλυκεράδα που
εξαφανίζει οποιαδήποτε βία γεννούν οι κουλτούρες, οποιαδήποτε ανησυχία γεννά η
συνάντησή τους.

Γι’ αυτό και η αισθητική τών Ντίσνεϊλαντ είναι κιτς, γιατί οι φυλές, οι
πίστεις, οι εθνότητες συναγελάζονται στο περιβάλλον τους χωρίς ρίσκο, αφού τα
ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους αφυδατώνονται σε ένα τουριστικό φολκλόρ.

H διαφορά της φετινής γιουροβιζιονικής μουσικής από τις παλαιότερες
ήταν ότι η αγγλοσαξονική ποπ μπολιάστηκε με ολίγον από βαλκάνιο μπιτ. Οι ήχοι
ταμπούρλων και οι μουσικές που θύμιζαν πανηγύρια στη βαλκανική ύπαιθρο, η
γιαγιά που χτυπούσε το ταμπούρλο, ροδομάγουλη, με την παραδοσιακή στολή της
Μολδαβίας, όλα ήταν στοιχεία έντονα βαλκανικά.

Κι εμείς είχαμε ολίγη από ποντιακή λίρα – θα μπορούσε και κρητική -, ολίγον
από ποντιακό χορό, που δεν απέχει από τους παραδοσιακούς των άλλων Βαλκανίων.
Αν πετύχαμε τη φετινή συνταγή ήταν γιατί επιλέχθηκαν από τους παραδοσιακούς
ήχους εκείνοι στους οποίους θα ανταποκρίνονταν οι γείτονες, οι οποίοι θέλουν
την υποστήριξή μας για να γίνουν επίσημα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σεληνιασμός, σαν ξέσπασμα μανιοκαταθλιπτικού

Αυτό που καταφέρνει η Γιουροβίζιον είναι να ξορκίσει την ενδεχόμενη βία της
συνάντησης τόσων διαφορετικών ευρωπαϊκών πολιτισμών χάρη στον
εθνοσυναισθηματισμό ενός διαγωνισμού, που υπόσχεται να δικαιώσει επιμέρους
εθνικές επενδύσεις.

Το βαλκανικό λαμέ με ταμπούρλα και σημαίες κυριάρχησε, το ζαχαρογλυκερό
αγγλοσαξονικό υποχώρησε, οι γείτονες των Βαλκανίων φέρθηκαν με σύνεση σε μια
χώρα στης οποίας την υποστήριξη προσβλέπουν για την ευρωπαϊκή τους ένταξη,
αλλά κι εμείς τους προσφέραμε ιδανική συνταγή ήχων και χορευτικών που τους
θυμίζει τα κοινά των πολιτισμών μας και όχι τις διαφορές, με τη βολική
επένδυση του κοινού αγγλοσαξονικού μουσικού κώδικα. Αυτή είναι και η
ντισνεϊλαντική ιδεολογία. Αυτή ακριβώς που διαμορφώνει μεγάλες αγορές και η
Ευρώπη έχει ανάγκη μία.

Όσο για τον σεληνιασμό του ελληνικού έθνους, τους ξέφρενους πανηγυρισμούς,
μοιάζει με ξέσπασμα μανιοκαταθλιπτικού. Και όχι αδίκως, καθώς ο Έλλην πολίτης
έχει υποστεί αλλεπάλληλες διαψεύσεις, όσες ίσως ουδείς άλλος σύγχρονος λαός.
Ούτε Ολυμπιακούς κατάφερε να χαρεί ούτε μέλλον μπορεί να διαβλέψει σε ένα
χαοτικό παρόν, όπου οι καθημερινές απλούστερες συναλλαγές γίνονται Γολγοθάς.

Υφίσταται καθημερινώς ένα μιντιακό ντόπινγκ εθνομιζέριας και κατόπιν
καταναλώνει ανεξέλεγκτα οτιδήποτε θα προσφέρει μια στιγμούλα εκτόνωσης.