Eπιχειρηματικός πόλεμος για τις μπίζνες της επόμενης τριετίας

Μεγάλα δημόσια έργα (οδικοί άξονες, λιμάνια, επεκτάσεις Μετρό), η Ολυμπιακή, ο
ΟΠΑΠ και το Καζίνο της Πάρνηθας (και γενικότερα η «χρυσοτόκος κότα» των
στοιχημάτων), η αγορά πληροφορικής, οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού
αερίου (που βρίσκονται σε διαδικασία απελευθέρωσης), τα ακίνητα «φιλέτα» του
(πρώην) ΕΟΤ, η εκμετάλλευση των ολυμπιακών έργων, οι προμήθειες και οι
επενδύσεις της ΔΕΗ (800 εκατ. ευρώ ετησίως) και του ΟΤΕ, αλλά και ο νέος τους
ρόλος, τα εξοπλιστικά προγράμματα και οι ιδιωτικοποιήσεις τραπεζών (Εμπορική
Τράπεζα, Τράπεζα Αττικής και Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο) συνθέτουν την πίτα των
δεκάδων δισ. ευρώ που η διανομή της θα γίνει το επόμενο διάστημα.

H διανομή αυτή θα οδηγήσει σταδιακά σε σημαντικές ανακατατάξεις στον
επιχειρηματικό χάρτη της χώρας, ο οποίος θα χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη
συγκέντρωση και νέες επιχειρηματικές συμμαχίες.

Ασφυκτικές πιέσεις

Στον χορό των δισ. που έχει στηθεί συμμετέχουν ήδη εγχώριοι και ξένοι
επιχειρηματικοί όμιλοι, φιλικά προσκείμενοι στην κυβέρνηση και μη, ασκώντας
ασφυκτικές πιέσεις σε όλη την κλίμακα της κυβερνητικής πυραμίδας, με σκοπό να
πάρουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο, αλλά και – σε αρκετές περιπτώσεις –
να εισπράξουν τη στήριξη που παρείχαν έως τώρα στην κυβερνητική παράταξη.

H λίστα δεν αποκλείεται να εμπλουτιστεί και με νέα «ηχηρά» ονόματα από τον
χώρο των Ελλήνων εφοπλιστών, οι οποίοι μόνο μέσα στο 2005 γέμισαν τα ταμεία
τους με κέρδη ύψους 20 δισ. δολαρίων και (υπό προϋποθέσεις) θα επιθυμούσαν να
τα επενδύσουν και στην ελληνική αγορά.

Επιταχύνονται οι εξελίξεις

Οι δεσμεύεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση, ο προσανατολισμός της σε πολιτικές
ιδιωτικοποιήσεων και απελευθέρωσης αγορών, αλλά και το γεγονός ότι σε αρκετούς
τομείς της οικονομίας έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για αλλαγές (άνοιγμα αγοράς
ηλεκτρικής ενέργειας κ.λπ.), την αναγκάζουν να δρομολογήσει άμεσα στις
εξελίξεις για το μοίρασμα της πίτας. Προσδοκά, μάλιστα, αναπτυξιακά οφέλη και
επιχειρεί έτσι να ξεφύγει από τα αδιέξοδα, στα οποία έχουν οδηγήσει οι μέχρι
τώρα επιλογές της στην οικονομία. Τη νέα φάση σηματοδοτούν, άλλωστε, οι
πρόσφατες επίσημες επαφές του Πρωθυπουργού με γνωστούς επιχειρηματίες, κατά
τις οποίες συζητήθηκε η ατζέντα των θεμάτων αυτών και ζητήθηκε η στήριξη των
κυβερνητικών επιλογών.

Μεγάλοι όμιλοι ποντάρουν στον τζόγο

Πάνω από 500 εκατ. ευρώ τζίρο πραγματοποιούν τα τρία μεγάλα καζίνα της χώρας –
Hyatt Θεσσαλονίκης, Πάρνηθας και Λουτρακίου. Από τον τζίρο αυτόν, το 60%
αντιστοιχεί στα δύο πρώτα, στα οποία η παρουσία του ομίλου Λασκαρίδη είναι
ισχυρή. Ίσως, δε, γίνει ισχυρότερη στην περίπτωση που, όπως σχεδιάζεται, το
ελληνικό Δημόσιο αποχωρήσει τελείως από το καζίνο της Πάρνηθας, στο οποίο
σήμερα κατέχει το 51%.

Όμως, η πρώτη και πιο άμεση μάχη δίνεται αυτή την περίοδο με φόντο το νέο
πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΑΠ, το οποίο θα κοστίσει περί τα 150 εκατ. ευρώ.

Γύρω από τη σημαντική αυτή πίτα συνωστίζονται ήδη ουκ ολίγα κοινοπρακτικά
σχήματα, στα οποία συμμετέχουν Έλληνες και ξένοι επιχειρηματίες που δεν
προέρχονται όλοι τους από τον χώρο της πληροφορικής. Εκτός από την Ιντραλότ,
συμφερόντων του επιχειρηματία Σωκράτη Κόκκαλη, που φέρεται να συμμαχεί με τη
Ladbrokers, στη λίστα των επίδοξων μνηστήρων του έργου συγκαταλέγονται και
ξένες εταιρείες που έχουν συμμαχήσει με εγχώριες συμφερόντων του ομίλου
Βαρδινογιάννη, του ομίλου Κοπελούζου, του ομίλου Λαναρά, αλλά και του ομίλου
Φέσσα, ο οποίος δραστηριοποιείται στην αγορά πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών.

Για «Ξυστό» και «Στοίχημα»

Σκληρή μάχη μεταξύ εγχώριων, αλλά και ξένων επιχειρηματικών σχημάτων
αναμένεται να δοθεί και για την πίτα του «Ξυστό», για τη διαχείριση του οποίου
αναμένεται να προκηρυχθεί σύντομα διεθνής διαγωνισμός.

Στο τέλος του 2006 λήγει και η σύμβαση που έχει η Ιντραλότ με τον ΟΠΑΠ για τη
διαχείριση του «Στοιχήματος» και η μάχη που θα δοθεί, για το ποιος θα είναι ο
νέος διαχειριστής, θα είναι ιδιαίτερα σκληρή. Επισημαίνεται ότι στην περίπτωση
που η Ιντραλότ χάσει τη μάχη, οι δραστηριότητές της στην Ελλάδα θα
περιοριστούν σε κάτω από το 3% του συνολικού της τζίρου.

Παράλληλα, πάνω από 300 εκατ. ευρώ θα διανεμηθούν για έργα που θα
χρηματοδοτηθούν από το Γ’ ΚΠΣ και θα αφορούν το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα
«Κοινωνία της Πληροφορίας». Για τη διανομή της συγκεκριμένης πίτας έχουν πάρει
ήδη θέσεις θυγατρικές ξένων εταιρειών πληροφορικής (Microsoft, ΙΒΜ, SAP,
Oracle), αλλά και οι περισσότερες από τις ελληνικές εταιρείες του κλάδου.

Αυτό, όμως, που θα φέρει τα πάνω-κάτω στην ελληνική αγορά στοιχημάτων είναι το
ενδεχόμενο της ντε φάκτο ιδιωτικοποίησης του ΟΠΑΠ, η οποία μπορεί να προκύψει
από την πώληση ενός νέου πακέτου μετοχών από το ελληνικό Δημόσιο.

Στην περίπτωση αυτή, και εφόσον ο ΟΠΑΠ θεωρηθεί ιδιωτική επιχείρηση, θα χάσει
αυτόματα το μονοπώλιο στην οργάνωση στοιχημάτων.

Ανακατατάξεις στις τράπεζες με «φιλέτα» την Εμπορική και το Ταμιευτήριο

H κυβέρνηση θα έχει τον πρώτο λόγο και στις μίνι ανακατατάξεις που προωθούνται
την περίοδο αυτή στην ελληνική τραπεζική αγορά. Για την Εμπορική Τράπεζα, ο
υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης διαπραγματεύεται με
τους Γάλλους της Credit Agricole για την αύξηση της συμμετοχής τους, από το
περίπου 10% που είναι σήμερα στο 35% σε πρώτη φάση και αργότερα στο 51%.
Βεβαίως, η τελική απόφαση του γαλλικού ομίλου τελεί υπό προϋποθέσεις – και
εξαρτάται κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο θα λυθεί το Ασφαλιστικό των
εργαζομένων στην Τράπεζα.

H Αττικής και το T.T.

Στην ατζέντα των ιδιωτικοποιήσεων-μετοχοποιήσεων της κυβέρνησης βρίσκεται και
η Τράπεζα Αττικής, η οποία (συγκεκριμένα το 36%, που ελέγχεται από το
Δημόσιο), αν δεν πάει τελικά στο ΤΣΑΥ, θα πωληθεί μέσω διεθνούς διαγωνισμού,
ενώ ετοιμάζεται και η εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών του 20% των μετοχών
του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, που δεν αποκλείεται αργότερα να πωληθεί.

Σε Ευρωπαίους η «μερίδα του λέοντος» στα δημόσια έργα

Τα αυτοχρηματοδοτούμενα έργα είναι ο νέος στόχος των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων

Στη διανομή της πίτας της νέας «φουρνιάς» των μεγάλων έργων, τα οποία θα είναι
στο μεγαλύτερό τους μέρος αυτοχρηματοδοτούμενα, ετοιμάζονται να λάβουν μέρος
Έλληνες και ξένοι εργολάβοι, αλλά η «μερίδα του λέοντος» φαίνεται ότι θα πάει
στους μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, λόγω της ανετότερης πρόσβασης που έχουν
στα ταμεία των τραπεζών.

H πίτα των αυτοχρηματοδοτούμενων οδικών αξόνων φαίνεται ότι θα είναι ιδιαίτερα
ελκυστική, καθώς η κυβέρνηση προβλέπεται να παραχωρήσει στους αναδόχους, όχι
μόνον την εκμετάλλευση – για περίπου 30 χρόνια – των έργων αλλά και τμήματα
από άλλους οδικούς άξονες. Για το 2005, η κυβέρνηση έχει υποσχεθεί ότι θα
«μοιράσει» έργα συνολικού προϋπολογισμού 5 δισ. ευρώ.

Αυτοκινητόδρομος «φιλέτο»

Από τη Γερμανία «παρών» έχει δηλώσει ο γνωστός μας από το αεροδρόμιο
«Ελευθέριος Βενιζέλος» όμιλος της Hοchtief, ο οποίος με βάση τους τζίρους που
πραγματοποιεί τα τελευταία χρόνια εκτός Γερμανίας συγκαταλέγεται στους
μεγαλύτερους του κόσμου. Ο συγκεκριμένος όμιλος, γνωστός για τις προνομιακές
σχέσεις που έχει με την Deutsche Bank, έχει συμμαχήσει στην Ελλάδα με τη Lamda
Development – του ομίλου Λάτση – αλλά και με τον ισπανικό όμιλο Dragados και
τον σουηδικό Skanska και διεκδικούν από κοινού το έργο της κατασκευής και
εκμετάλλευσης του οδικού άξονα «φιλέτου» Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα.

Για το συγκεκριμένο έργο, το κόστος κατασκευής του οποίου υπολογίζεται στα 700
εκατ. ευρώ, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον οι μεγαλύτεροι κατασκευαστικοί όμιλοι
της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και της Ελλάδας: Ο γαλλικός όμιλος Vinci έχει
συμμαχήσει με τον όμιλο της Ελληνικής Τεχνοδομικής (ελέγχεται από τις
οικογένειες Καλλιντσάντση, Κούτρα και Τρίχα) και τον όμιλο J & Ρ – Άβαξ
(ελέγχεται από τις οικογένειες Ιωάννου και Παρασκευαΐδη, αλλά και τον κ. K.
Κουβαρά). Για τον ίδιο οδικό άξονα «φιλέτο» ενδιαφέρεται και ο γερμανικός
όμιλος Bilfinger & Berger, ο οποίος μαζί με τον αμερικανικό της Bechtel
και τον ελληνικό της ΑΕΓΕΚ έχουν προχωρήσει για τον σκοπό αυτό στη σύσταση
κοινοπρακτικού σχήματος.

H Ισπανία εκπροσωπείται στην ελληνική κατασκευαστική αγορά και από τους
ομίλους της ACS και της Ferrovial, οι οποίοι έχουν συμμαχήσει με τον όμιλο της
ΓΕΚ – Τέρνα (ελέγχεται από τις οικογένειες Κάμπα και Περιστέρη).

Τεράστια κεφάλαια

Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου για τη βελτίωση του τμήματος Κορίνθου –
Πατρών υπολογίζεται στα 628 εκατ. ευρώ, ενώ άλλα 505 εκατ. ευρώ θα απαιτηθούν
για την αναβάθμιση της διαδρομής Πάτρας – Τσακώνας.

Για τον αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδος προβλέπεται να δαπανηθούν 582 εκατ.
ευρώ, για το τμήμα Μαλιακός – Κλειδί 460 εκατ. ευρώ, πάνω από 300 εκατ. ευρώ
για οδικά έργα στην Αττική, ενώ η Ιόνια Οδός θα απαιτήσει περίπου 1 δισ. ευρώ
και ο αυτοκινητόδρομος Κόρινθος – Τρίπολη – Σπάρτη πάνω από 300 εκατ. ευρώ.

Προσφέρουν γη στους εφοπλιστές

Με συσσωρευμένα μεγάλα κέρδη τα τελευταία χρόνια, οι Έλληνες εφοπλιστές
δέχονται πληθώρα κυβερνητικών προτάσεων για να επενδύσουν μέρος από αυτά και
στην ελληνική στεριά. Στα πλαίσια των επαφών τους με το ελληνικό εφοπλιστικό
λόμπι, τα κυβερνητικά στελέχη ρίχνουν στο τραπέζι των συζητήσεων τις
επενδυτικές ευκαιρίες που προσφέρει η ελληνική αγορά στα εφοπλιστικά κεφάλαια.
H αξιοποίηση των ολυμπιακών ακινήτων, η ήπιας μορφής δόμηση στα 1.200
στρέμματα στο Ελληνικό, η κατασκευή ξενοδοχείου στη θέση του παλαιού
ιπποδρόμου, είναι μερικές από τις επενδυτικές ευκαιρίες που προτείνουν τα
κυβερνητικά στελέχη στους Έλληνες εφοπλιστές.

Τουριστικά ακίνητα

Ακόμη, λόγω της προτίμησης που έχουν οι Έλληνες εφοπλιστές να επενδύουν σε
ακίνητα (και ειδικά σε τουριστικά), φέρεται ότι θα έχουν δικαίωμα προτίμησης
και στη διανομή των «φιλέτων» της εταιρείας Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα. H
εταιρεία ελέγχει περίπου 70.000 στρέμματα ακινήτων.

Για τη ΔΕΠΑ η «μητέρα των μαχών» στην αγορά ενέργειας

Με ετήσιο τζίρο που προσεγγίζει τα 10 δισ. ευρώ, η ελληνική ενεργειακή αγορά
(ηλεκτρισμός, καύσιμα, φυσικό αέριο) αποτελούσε πάντα πεδίο σκληρής
αντιπαράθεσης αλληλοσυγκρουόμενων επιχειρηματικών συμφερόντων. Σε πρώτη φάση
πρόκειται για την ανακατανομή της πίτας των 4 δισ. ευρώ της ηλεκτρικής
ενέργειας, την οποία σήμερα αποσπά στο σύνολό της η ΔΕΗ. Μερίδιο της πίτας,
τόσο σε επίπεδο παραγωγής όσο και σε επίπεδο εμπορίας διεκδικούν – εκτός από
τον όμιλο Λάτση (μέσω ΕΛ.ΠΕ.) – οι όμιλοι Κοπελούζου, Βαρδινογιάννη,
Στασινόπουλου και Μυτιληναίου, η Ελληνική Τεχνοδομική, ο όμιλος της ΓΕΚ-Τέρνα,
αλλά και ευρωπαϊκοί ενεργειακοί όμιλοι, όπως ο γαλλικός EdF, οι ιταλικοί ENEL
και Edison και άλλοι.

Ίδια, περίπου, θα είναι η λίστα των μνηστήρων της αγοράς φυσικού αερίου που
σύντομα θα απελευθερωθεί, γεγονός το οποίο σημαίνει ότι – εκτός από τη ΔΕΠΑ –
στην προμήθεια και εμπορία φυσικού αερίου θα προστεθούν και άλλοι παίκτες.
Εκτιμάται ότι στη συγκεκριμένη αγορά σημαντικό προβάδισμα, από πλευράς
ιδιωτών, θα έχει ο όμιλος Κοπελούζου λόγω των μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου
που μπορεί να διακινήσει στα πλαίσια της κοινής ελληνορωσικής εταιρείας
Προμηθέας Gas.

Βέβαια, η «μητέρα των μαχών» για τον έλεγχο της ελληνικής αγοράς φυσικού
αερίου αναμένεται να δοθεί με επίκεντρο τη ΔΕΠΑ, η ιδιωτικοποίηση της οποίας
θα επανέλθει σύντομα στην επικαιρότητα.

Τα ναυπηγεία πιέζουν για τις επισκευές των πολεμικών πλοίων

Στον χορό των δισ. ευρώ που αφορούν τα εξοπλιστικά προγράμματα, εκτός από την
πληθώρα των Ελλήνων μεσαζόντων ξένων ομίλων, παίρνει μέρος και σημαντικός
αριθμός ελληνικών εταιρειών. H Μέτκα – του ομίλου Μυτιληναίου – αλλά και η
συγγενής με τον όμιλο εταιρεία ΕΛΒΟ, η Ιντρακόμ και τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά
και Ελευσίνας.

Για τα ναυπηγεία, οι κρατικές δουλειές – κυρίως η κατασκευή νέων και ο
εκσυγχρονισμός παλαιών σκαφών του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά και τα βαγόνια του
ΟΣΕ – είναι ζωτικής σημασίας, προκειμένου να επιβιώσουν σε μια περίοδο που,
λόγω του σκληρού ανταγωνισμού, οι παραγγελίες για επισκευές και συντηρήσεις
εμπορικών πλοίων έρχονται «με το σταγονόμετρο» στην ελληνική
ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία.