Nέα ματιά στον Eλευθέριο Bενιζέλο

«Έργο γραμμένο από την αρχή, με όλο τον αναγκαίο βαθμό κριτικότητας και πολυπλοκότητας, που είναι όμως ταυτόχρονα και εύληπτο, ευχάριστο στην ανάγνωση, προσιτό στον μέσο αναγνώστη» είναι η βιογραφία του Ελευθέριου Βενιζέλου, εκδοτική προσφορά των «ΝΕΩΝ», από την Πέμπτη, την οποία παρουσίασαν χθες (από δεξιά) οι καθηγητές Ηλίας Νικολακόπουλος και Θάνος Βερέμης, ο διευθυντής της εφημερίδας Παντελής Καψής και ο ιστορικός Βασίλης Παναγιωτόπουλος

«Ίσως να μην είναι υπερφίαλος ένας ισχυρισμός ότι στο πλαίσιο της εκδοτικής
προσπάθειας των “ΝΕΩΝ” παράγεται μια νέα γενιά ιστορικών έργων», τόνισε ο
ιστορικός Βασίλης Παναγιωτόπουλος κατά τη χθεσινή παρουσίαση της νέας
εκδοτικής προσφοράς της εφημερίδας με τίτλο «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η
εποχή του» (από την Πέμπτη 7 Απριλίου, δωρεάν, σε τεύχη). Ο υπεύθυνος της
«Ιστορικής Βιβλιοθήκης» των «ΝΕΩΝ» σημείωσε ότι τα έργα αυτά «προϊδεάζoυν για
τη μελλοντική μορφή των ιστορικών έργων: με τον αναγκαίο βαθμό κριτικότητας
και πολυπλοκότητας, ταυτόχρονα όμως και εύληπτα, προσιτά στον μέσο αναγνώστη».

«Πολιτική της εφημερίδας, να επιμένει σε εκδοτικές προσφορές που αφορούν την
επιστήμη της Ιστορίας, οι οποίες όμως ταυτόχρονα είναι και πρωτότυπες,
γραμμένες από την αρχή με τη συμβολή σπουδαίων επιστημόνων, με τρόπο
επιστημονικά άρτιο αλλά και προσιτό στο ευρύτερο κοινό», επισήμανε ο
διευθυντής της εφημερίδας «TA NEA» Παντελής Καψής στη χτεσινή παρουσίαση, στο
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Και προανήγγειλε τη συνέχιση της εκδοτικής αυτής
προσπάθειας, που έχει ήδη να επιδείξει τη 10τομη «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού»
και τον τόμο των 25 «αντίπαλων ζευγαριών» από την παγκόσμια και την ελληνική
Ιστορία («Versus»), εκδοτική προσφορά που ολοκληρώθηκε την προηγούμενη
εβδομάδα.

Την επιμέλεια και τον συντονισμό της έκδοσης της βιογραφίας του Ελευθέριου
Βενιζέλου έχουν οι καθηγητές στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Θάνος Βερέμης και Ηλίας
Νικολακόπουλος. Στις σελίδες του έργου συμπυκνώνονται τα πορίσματα των
τελευταίων μελετών και τα σημαντικότερα ιστορικά ευρήματα μεγάλης σειράς
ερευνών που πραγματοποιήθηκαν τα τελευταία 30 χρόνια στις μεγαλύτερες
βιβλιοθήκες της Ευρώπης και της Αμερικής, καθώς και στα ελληνικά και στα
διεθνή αρχεία.

«Το έργο έρχεται έγκαιρα», τόνισε ο καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας Θάνος
Βερέμης. «Μετά τη δικτατορία, η γενιά που ανδρώθηκε επιστημονικά έπρεπε να
αναμετρηθεί με τον Βενιζέλο. Αναρωτηθήκαμε ποιος είναι… Και τι υλικό
παραλαμβάνουμε για τον μεγάλο πολιτικό. Έως τότε υπήρχαν μόνο μαρτυρίες. Των
Βεντήρη, Ζαβιτσιάνου (που ήταν λιγότερο αγιογραφική) και κυρίως του Γρηγορίου
Δαφνή. Σύνθεση όμως δεν υπήρχε. Ούτε μελέτη για την ογκώδη αλληλογραφία του.
Επίσης τα αρχεία ξένων χωρών, που έκτοτε ανοίχτηκαν, συμβάλλουν στο να γραφτεί
κάτι καινούργιο. Θελήσαμε, λοιπόν, το χωνεμένο υλικό να αποδοθεί σε μία
βενιζελοκεντρική εκδοτική προσπάθεια».

«Για τους οπαδούς του, αλλά και για αντιπάλους του, ο Βενιζέλος δεν ήταν
κοινός άνθρωπος» υποστήριξε από την πλευρά του ο καθηγητής Εκλογική·ς
Κοινωνιολογίας Ηλίας Νικολακόπουλος. «Ίσως γι’ αυτό και δεν υπήρξε βιογραφία
του έως τώρα. Είναι σαν να λες ότι βιογραφείς τον Θεό… Δεν γίνεται. Είναι
χαρακτηριστικό ότι υπάρχει μία βιογραφία (της Λιλής Μακράκη) για την κρητική
περίοδο του Ελευθέριου Βενιζέλου, μετά όμως βρέθηκε πια πολύ ψηλά για να τον
προσεγγίσει κάποιος και να κάνει τη βιογραφία του. Εισάγουμε λοιπόν μία
βιογραφική προσέγγιση, μια νέα ματιά πάνω στον Βενιζέλο. Θα μπορούσε να
θεωρηθεί πιο μετριοπαθές αν ξεκινούσαμε με ένα μεσαίας εμβέλειας πολιτικό
πρόσωπο. Αλλά καταπιαστήκαμε κατ’ ευθείαν με τα δύσκολα».

Με την ολοκλήρωση των 25 τευχών, οι αναγνώστες θα μπορούν να αποστέλλουν τη
σειρά και να παίρνουν το έργο δεμένο σε τόμο – μαζί με ένα CD με ομιλίες και
ριζίτικα τραγούδια με τη φωνή του Ελευθέριου Βενιζέλου.

Αριστερές επιφυλάξεις

«H ιστορική επιστήμη στην Ελλάδα, για λόγους κοινωνικών συνθηκών, είδε με
επιφύλαξη τη βιογραφία», υπογράμμισε ο ιστορικός Βασίλης Παναγιωτόπουλος,
υπεύθυνος της σειράς «Ιστορική Βιβλιοθήκη» των «ΝΕΩΝ». «H αριστερή σκέψη και
κουλτούρα – που κυριάρχησε στον χώρο της ιστορικής επιστήμης – δεν ευνόησε τη
βιογραφία. Υπήρχε και υπάρχει η άποψη ότι ο ρόλος των προσώπων στην Ιστορία
είναι δευτερεύων. H υιοθέτηση, βέβαια, αυτής της στάσης έχει κοστίσει στην
ιστορική επιστήμη. Με αυτή την έννοια, το ότι η μελέτη της περιόδου που
εξετάζουμε είναι βενιζελοκεντρική, αποτελεί καινούργιο στοιχείο».

«Ο αλυτρωτισμός ήθελε και κράτος»

H κρητική φάση του Ελευθέριου Βενιζέλου υπήρξε καθοριστική για την πολιτική
του σταδιοδρομία, είπε ο καθηγητής Θάνος Βερέμης. «Ο Βενιζέλος έφερε από την
Κρήτη τον αλυτρωτισμό, σε μια εποχή που ο αλυτρωτισμός είχε φθαρεί. Ο Ίων
Δραγούμης μιλούσε για εγκατάλειψη των αλυτρωτικών ιδεών και αυτό κυρίως λόγω
της αναξιοπιστίας του ίδιου του ελληνικού κράτους. Ο Βενιζέλος είπε αυτό
ακριβώς. Ότι πρέπει να αλλάξουμε το κράτος, γιατί αλυτρωτισμός χωρίς κράτος
δεν γίνεται. Και το άλλαξε. Ήταν λοιπόν ανανεωτικός και παραδοσιακός μαζί».

INFO

H βιογραφία Βενιζέλου θα διατίθεται σε 25 πολυσέλιδα τεύχη, από την Πέμπτη 7
Απριλίου, δωρεάν μαζί με την εφημερίδα «TA NEA».