Tον υποχρέωσαν σε παραίτηση

Δικτατορικό πνεύμα και επιμονή σε «εστέτ» καλλιτεχνικές κατευθύνσεις απέδιδαν στον μαέστρο Ρικάρντο Μούτι οι πολέμιοί του στη Σκάλα. Αποτέλεσμα; H παραίτησή του

Για την περίφημη Σκάλα του Μιλάνου, το 2005 έπρεπε να είναι έτος πολύ
δημιουργικό και ενθουσιώδες, καθώς η όπερα άνοιξε ξανά ύστερα από τριετή
αναστολή της λειτουργίας της προκειμένου να γίνουν αναγκαίες αλλαγές στην
κτιριακή υποδομή. Στην πραγματικότητα, η χρονιά που διανύουμε είναι για τη
Σκάλα χρονιά δοκιμασίας. Ο επί 19 χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής, ο διάσημος
μαέστρος Ρικάρντο Μούτι, υποχρεώθηκε σε παραίτηση. H κλιμακούμενη αντιπαράθεση
ανάμεσα στον Μούτι και τους 700 εργαζομένους στη Σκάλα, ανάμεσά τους και όλα
(με δύο μόνο εξαιρέσεις) τα μέλη της ορχήστρας, έφτασε στο αναπόφευκτο τέλος
χθες. Οι μουσικοί είχαν προβεί σε απεργιακές κινητοποιήσεις επιτυγχάνοντας την
ακύρωση αρκετών εναρκτήριων παραστάσεων.

«Παρά τη μεγάλη εκτίμηση του διοικητικού συμβουλίου προς το πρόσωπό μου, η
θεατρική επίδειξη εχθρότητας από ανθρώπους με τους οποίους δούλεψα για σχεδόν
20 χρόνια κατέστησε απολύτως αδύνατη τη συνέχιση της σχέσης μας, η οποία
πρέπει να βασίζεται στην αρμονία και την εμπιστοσύνη», δήλωσε ο μαέστρος με
την επιστολή παραίτησης.

Οι κατηγορίες που εκτοξεύονταν προς τον μαέστρο ήταν πολλές. Κυρίως, του
απέδιδαν επιμονή σε καλλιτεχνικές κατευθύνσεις που οδηγούσαν τη Σκάλα στο
περιθώριο. «Ο Μούτι έχει μεθύσει με τον εαυτό του, έχει εθιστεί από την τέχνη
του και την προσωπική του ματαιοδοξία. Μπορεί να μιλάει μόνο για τον εαυτό
του, έχει γίνει καρικατούρα μαέστρου», είπε για τον Ρικάρντο Μούτι ο
σκηνοθέτης κινηματογράφου και όπερας Φράνκο Τζεφιρέλι. Για «άρρωστη σχέση»
μεταξύ Μούτι και ορχήστρας μίλησε ο φλαουτίστας Ντάβιντε Φορμιζάνο, ενώ ο
μουσικοκριτικός Νόρμαν Λεμπρέχτ είπε ότι «ο κόσμος της όπερας έχει συνηθίσει
το περιορισμένο λεξιλόγιο του Μούτι» καθώς «υπάρχει μόνο ένας τρόπος να
δουλέψεις με τον Μούτι, ο δικός του τρόπος».

Πέρυσι ο τελειομανής Μούτι προτίμησε να ακυρώσει μία παραγωγή στο Κόβεντ
Γκάρντεν του Λονδίνου έναν μήνα πριν από την έναρξη, από το να δεχθεί
σκηνογραφικές αλλαγές. Κυρίως όμως υπήρξε διαφορετική αντίληψη για τα έργα που
θα έπρεπε να παίζει η Σκάλα. Ο απολυμένος διοικητικός διευθυντής της Σκάλα,
Κάρλο Φοντάνα, που από πέρσι είχε έρθει σε σύγκρουση με τον Μούτι, υποστήριζε
την άποψη ότι πρέπει να ανεβαίνουν πιο δημοφιλή έργα και περισσότερες όπερες.
Υπό τη διεύθυνση του Μούτι η Ορχήστρα αύξησε τα συμφωνικά κομμάτια στα
προγράμματά της, ενώ κατά τον Τζεφιρέλι, «η ορχήστρα αυτή είναι γεννημένη για
να παίζει όπερα και είναι η καλύτερη στο οπερατικό ρεπερτόριο στον κόσμο». Στη
διαμάχη Μούτι-Φοντάνα πολλοί «βλέπουν» και πολιτικά κίνητρα, καθώς ο Φοντάνα
υποστηριζόταν από την κεντροαριστερή αντιπολίτευση του δημοτικού συμβουλίου
του Μιλάνου, ενώ ο Μούτι υποστηριζόταν κυρίως από τη δεξιά πτέρυγα.