Προσεχώς… Βig Βang!

![]() |
![]() |
|
O Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων του CERN βρίσκεται 100 μέτρα κάτω από το |
Θα είναι μία από τις συγκλονιστικότερες εκρήξεις που έγιναν ποτέ στη Γη. H
ενέργεια που θα απελευθερωθεί, μπορεί να συγκριθεί μόνο με εκείνη που άρχισε
να διαχέεται στον κόσμο λίγα μόλις κλάσματα του δευτερολέπτου μετά τη Μεγάλη
Έκρηξη. Το 2007, σε έναν υπόγειο αγωγό 100 μέτρα κάτω από τα σύνορα της
Γαλλίας και της Ελβετίας, η απαρχή του Σύμπαντος θα ζήσει για δεύτερη φορά.
Ο αγωγός αποκαλείται Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (Large Hadron Collider) και
τον έχει κατασκευάσει το CERN. Είναι το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σωματιδιακής
Φυσικής, γνωστό και ως Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών. Αυτός ο διεθνής
οργανισμός, στον οποίο μετέχουν επιστήμονες από πολλές χώρες
συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, αποτέλεσε έναν από τους βασικούς άξονες,
στον οποίο στηρίχθηκε το μπεστ σέλερ του Νταν Μπράουν, οι «Πεφωτισμένοι».
Ο συγγραφέας δανείστηκε την ιδέα της δημιουργίας αντιύλης και την παρέδωσε στα
χέρια μιας θρυλικής ομάδας πνευματικών ανθρώπων που, σύμφωνα με τον θρύλο,
αντιμάχονταν με όλες τους τις δυνάμεις τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, επειδή
εμπόδιζε κάθε επιστημονική πρόοδο. Οι «Πεφωτισμένοι» λοιπόν ξαναγεννιούνται
στις σελίδες του Νταν Μπράουν και τοποθετούν την αντιύλη – υπό μορφή φοβερής
βόμβας – στα έγκατα του Βατικανού. H δράση αρχίζει…
Πίσω στην πραγματικότητα όμως. Ο επιταχυντής αυτός, που σε δύο χρόνια θα
φιλοξενήσει ένα από τα σημαντικότερα πειράματα που έγιναν ποτέ στην ιστορία,
δεν έχει ακόμη λειτουργήσει, όπως λέει στα «NEA» ο καθηγητής στη Σχολή
Εφηρμοσμένων Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών του Εθνικού Μετσόβιου
Πολυτεχνείου κ. Ευάγγελος Γαζής, ο οποίος είναι και ερευνητής στο CERN.
H αντιύλη βεβαίως και υπάρχει, καθώς προβλέφθηκε στο πλαίσιο της
κβαντικής φυσικής. Κάθε στοιχειώδες σωματίδιο συνδέεται συμμετρικά με ένα
αντισωματίδιο ίδιας μάζας, αλλά με αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο. Το ηλεκτρόνιο
έχει ένα αντισωματίδιο με θετικό φορτίο, που είναι το ποζιτρόνιο. Το πρωτόνιο
έχει το αντιπρωτόνιο. H ύλη και η αντιύλη, όπως γίνεται αντιληπτό, δεν μπορεί
να συνυπάρξουν παρά μόνο για απειροελάχιστο χρονικό διάστημα, καθώς η
αλληλεπίδρασή τους έχει ως αποτέλεσμα την αμοιβαία εξαΰλωσή τους. Τη στιγμή
που συμβαίνει αυτό, εκλύονται τεράστιες ποσότητες ενέργειας, που όμως δεν
μπορούν να παγιδευτούν σε έναν κύλινδρο, όπως θα ήθελε ο Νταν Μπράουν.
Έστω όμως κι έτσι, ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων θα διαδραματίσει τέτοιο ρόλο
που ξεπερνά ακόμη και τη φαντασία του Αμερικανού συγγραφέα. «Στα δύο άκρα του
αγωγού, που έχει μήκος 27 χιλιομέτρων, θα λάβουν θέσεις δύο πρωτόνια», λέει ο
κ. Ευάγγελος Γαζής. «Μέσα στον αγωγό υπάρχει απειροελάχιστη ποσότητα αέρα,
κάτι σαν το απόλυτο κενό δηλαδή, και τα δύο σωματίδια θα κινηθούν το ένα πάνω
στο άλλο, με ταχύτητα που θα πλησιάζει εκείνη του φωτός, που είναι 300.000
χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο!».
Τη στιγμή της σύγκρουσης θα εκλυθεί ενέργεια τόσο μεγάλη που θα φθάσει
τα 14 τεραηλεκτρονιοβόλτ και θα θυμίζει την κατάσταση που επικρατούσε λίγα
κλάσματα του δευτερολέπτου πριν από την έναρξη δημιουργίας του Σύμπαντος. Τη
στιγμή εκείνη οι ανιχνευτές του CERN θα εντοπίσουν μια σειρά από άγνωστα
στοιχειώδη σωματίδια, τα οποία ποτέ κανείς δεν έχει. Είναι σωματίδια που θα
ζήσουν για ασύλληπτα μικρό χρονικό διάστημα (10 εις τη μείον 18 δευτερόλεπτα)
και τα οποία ίσως φανερώσουν τι συνέβη εκείνη την καθοριστική στιγμή, πριν από
13,7 δισεκατομμύρια χρόνια.
Ακούγοντας κανείς για τέτοια ποσά ενέργειας, εύλογα αναρωτιέται για το πώς θα
μπορεί να ελεγχθεί μια τόσο μεγάλη έκρηξη. Ανησυχία δεν πρέπει να υπάρχει,
επειδή όλη αυτή η ενέργεια θα μετασχηματιστεί αυτομάτως σε ύλη. Θα γίνει
σωματίδια τα οποία θα προσπαθήσουν να παγιδέψουν οι ανιχνευτές του CERN. Ο
Νταν Μπράουν έχει σίγουρα υλικό για ένα ακόμη βιβλίο…
Οι αναγνώστες ρωτούν
Χιλιάδες άνθρωποι που διάβασαν τους «Πεφωτισμένους» ενθουσιάστηκαν από την
ύπαρξη της αντιύλης και κατέκλυσαν το CERN με κάθε είδους ερωτήσεις. Ας δούμε
τι απάντησαν σε ορισμένες από αυτές οι επιστήμονες του ερευνητικού οργανισμού.
Υπάρχει η αντιύλη;
«Ναι, υπάρχει και τη δημιουργούμε συχνά εδώ στο CERN. H αντιύλη προβλέφθηκε
από τη θεωρία της κβαντικής μηχανικής που διατύπωσε ο Dirac το 1928».
Την αντιύλη τη φτιάχνετε όπως την περιγράφει ο Νταν Μπράουν;
«Όχι, ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων δεν βρίσκεται ακόμη σε λειτουργία».
Γιατί παράγετε αντιύλη;
«Ο πρωταρχικός σκοπός είναι η μελέτη των νόμων της φύσης».
Μπορούμε να φτιάξουμε βόμβες αντιύλης;
«Δεν υπάρχει δυνατότητα να φτιαχτούν βόμβες αντιύλης, για τον ίδιο λόγο που
δεν μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε για την αποθήκευση ενέργειας: δεν μπορούμε
να επισωρεύσουμε αρκετή απ’ αυτή σε μεγάλη πυκνότητα».
INFO
Οι εξελίξεις γύρω από τη Σωματιδιακή Φυσική θα ανακοινωθούν στο 1ο Ετήσιο
Διεθνές Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Σπουδών Φυσικής Υψηλών Ενεργειών
(Θεσσαλονίκη, 21-24/4). Οι «Πεφωτισμένοι» του Νταν Μπράουν κυκλοφορούν από τις
Εκδ. Λιβάνη. Τιμή: 22 ευρώ.















