Nίκη για την «Eλλάδα» της Mονής Σινά

Οι τοιχογραφίες του 13ου αιώνα αποτοιχίσθηκαν και επανήλθαν στη θέση τους, ύστερα από την εξυγίανση της οροφής στη μεσαιωνική τράπεζα της Μονής του Σινά, που έγινε με βάση μελέτες αποκατάστασης των Πέτρου και Μαρίνας Κουφοπούλου

Τα τελευταία είκοσι χρόνια άλλαξαν πολλά στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης του
Σινά. Εκεί όπου πρώτα έφθαναν μόνο λιγοστοί προσκυνητές έπειτα από μεγάλες
ταλαιπωρίες, σήμερα καταφθάνουν καθημερινά τα πούλμαν των επισκεπτών, οι
οποίοι αντιμετωπίζουν τη Μονή ως ένα από τα αξιοπερίεργα του θρησκευτικού και
πολιτιστικού τουρισμού. Οι περίφημες εικόνες και τα κειμήλιά της ταξίδεψαν έως
τη Νέα Υόρκη όπου εκτέθηκαν, όπως και στην Αθήνα, και δύο τουλάχιστον σοβαρά
ιδρύματα, στη Βρετανία και στις ΗΠΑ, υποστηρίζουν με κάθε μέσον την ανακαίνισή
της.

Στη Μονή του Σινά, που αποτελεί μια καστροπολιτεία σε μικρογραφία και το
αρχαιότερο χριστιανικό ίδρυμα με συνεχή λειτουργία τουλάχιστον 16 αιώνων, η
Ελληνική Αρχαιολογική Υπηρεσία εδώ και δεκαετίες αναθέτει σε ειδικευμένους
τεχνίτες αναστηλωτικές εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης των μνημείων,
αλλά και τη συνυφασμένη με αυτές τις δραστηριότητες επιστημονική έρευνα.

H τραπεζαρία μιας Μονής μοιάζει με εκκλησία και είναι το δεύτερο σε
σπουδαιότητα κτίριο μετά την κεντρική εκκλησία, το καθολικόν, αφού εκεί
συγκεντρώνονταν όλοι οι μοναχοί για τα κοινά γεύματα. Κοσμείται με
τοιχογραφίες και παραστάσεις που έχουν σχέση με την τροφή – όπως λ.χ. ο
Προφήτης Ηλίας που τρεφόταν με τη Θεία Πρόνοια και τη βοήθεια ενός αετού –
ώστε να μην αποσπάται η προσοχή των μοναχών από την εγκόσμια πλευρά, την
απόλαυση του φαγητού. Σε μια κόγχη, κατά τη διάρκεια του γεύματος, κάποιος
διαβάζει τα αντίστοιχα εδάφια. Εδώ και πολλούς αιώνες η ιουστινιάνεια, η
παλαιά τράπεζα της Μονής έχει μετατραπεί σε μουσουλμανικό τέμενος. Έτσι από
την εποχή των Σταυροφοριών, στα τέλη του 12ου αιώνα ή στις αρχές του 13ου,
δημιουργήθηκε ο χώρος της μεσαιωνικής τράπεζας με τα χαρακτηριστικά οξυκόρυφα
τόξα.

Ο χώρος κοσμήθηκε με τοιχογραφίες βυζαντινές – που μελέτησε η
καθηγήτρια κ. Παναγιωτίδου – με τον Προφήτη Ηλία, ιεράρχες, ερημίτες, σκηνές
από τον σιναϊτικό βίο, που αποκαταστάθηκαν. Όπως συνάγει η αρχιτέκτων Μαρίκα
Κουφοπούλου, που εργάστηκε στην αναστήλωση του χώρου και τη μελέτη των
οικοσήμων και των γκράφιτι με ονόματα σταυροφόρων που είναι χαραγμένα στο
τόξο, η τράπεζα παραχωρήθηκε αργότερα, τον 14ο – 15ο αι., για την παραμονή των
Λατίνων στο Σινά, ενώ οι ορθόδοξοι μοναχοί είχαν άλλον, ξεχωριστό χώρο
εστίασης.

Με την ολοκλήρωση των έργων στερέωσης της οροφής, ενός μαρμάρινου άμβωνα του
18ου αι. και ενός μαρμάρινου θρόνου, κυρίως όμως με την επανατοποθέτηση των
τοιχογραφιών που είχαν αφαιρεθεί από τα ημιθόλια της οροφής, συμπληρώνεται η
αποκατάσταση του χώρου, αλλά τα έργα πρέπει να συνεχιστούν για την
αντικατάσταση των τσιμεντοκονιαμάτων στους τοίχους με φιλικά προς το μνημείο κονιάματα.

Αναστήλωση χάρη σε ένα βίντεο

H ταινία – ντοκιμαντέρ, διάρκειας μίας ώρας, «Σινά, Θεοβάδιστον Όρος» ήταν
αποτέλεσμα της ανησυχίας που είχε εκδηλωθεί πριν από περίπου είκοσι χρόνια για
τα σχέδια ανάπτυξης ξενοδοχειακών μονάδων στον περιβάλλοντα χώρο της Μονής και
έγινε με πρωτοβουλία και επιμέλεια της Λυδίας Καρρά που είναι ιδρυτικό μέλος
της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας Κληρονομιάς και Περιβάλλοντος. Γυρίστηκε σε
συνεργασία με το Channel 4 και άλλους φορείς, καθώς και με τη χορηγία του
Ιδρύματος Ωνάση και κατέγραψε όχι μόνο τους χώρους, αλλά τη ζωή μέσα κι έξω
από το περιβάλλον της Μονής του Σινά. Σήμερα αποτελεί μοναδική μαρτυρία.
Προβλήθηκε σε πολλές χώρες, κυκλοφόρησε σε βιντεοκασέτα και όλα τα έσοδα από
τις χιλιάδες πωλήσεις στις ΗΠΑ διατέθηκαν για τα έργα αναστήλωσης. Σύντομα θα
κυκλοφορήσει και σε DVD.

INFO

«Where God Walked on Earth» της Λυδίας Καρρά, σε βίντεο. Τιμή (http: //www.skete.com): 32,95 δολάρια.