Tο βάρος στην «εικόνα»

Ήταν η συνέντευξη των ημερών, αυτή που παραχώρησε ο Αρχιεπίσκοπος στον Νίκο
Χατζηνικολάου. Είχε έλθει η στιγμή να μιλήσει δημοσίως ο κ. Χριστόδουλος και
με πολιτικό πνεύμα επέλεξε τη μέθοδο που προσφέρει τη μεγαλύτερη δυνατή
εντύπωση με τη μεγαλύτερη δυνατή διείσδυση και πολύ περισσότερο επέλεξε τον
δημοσιογράφο που έχει καθιερωθεί – με συστηματική μέθοδο που του αναγνωρίζεται
– ως ο φορέας της τηλεοπτικής τουλάχιστον σοβαρότητας και εγκυρότητας. Με τον
τρόπο μάλιστα που το «έγκυρο» και «σοβαρό» αναγνωρίζεται από το μικροαστικό,
συντηρητικό κοινό. Ήταν ο ιδανικός συνομιλητής ο Νίκος Χατζηνικολάου για το
είδος των απαντήσεων που ήθελε να δώσει και για το είδος των συνειδήσεων στο
οποίο απευθύνεται ο Αρχιεπίσκοπος.

Φαίνεται πως ο κ. Χριστόδουλος είχε τους ίδιους λόγους με τους
πολιτικούς αρχηγούς, που επέλεξαν για το προεκλογικό ντιμπέιτ αποκλειστικώς
τους δημοσιογράφους-σταρ των καναλιών. Και στο οποίο, άλλωστε, ο Νίκος
Χατζηνικολάου είχε τον ρόλο του συντονιστή, αναδεικνύοντάς τον ο ίδιος – με τη
συναίνεση των πολιτικών κομμάτων – σε αποδεικτικό στοιχείο της υπεροχής του
στον χώρο της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας. «Υπεροχή» που αντανακλά τις
φαντασιώσεις του εγχώριου μικροαστικού κοινού, ότι οι αξίες και οι πεποιθήσεις
με τις οποίες γαλουχήθηκε και τις οποίες εκφράζει απολύτως ο N. Χατζηνικολάου
– όπως άλλωστε και ο κ. Χριστόδουλος – υπερτερούν και οδηγούν στο σουξέ.

H συνέντευξη του Αρχιεπίσκοπου, επομένως, έγινε μία υπόθεση της
τηλεόρασης, όπως και το ντιμπέιτ των πολιτικών αρχηγών. Με τον ίδιο τρόπο που
οι πολιτικοί αρχηγοί έδωσαν έμφαση στην εικόνα των δημοσιογράφων και σε αυτό
που εκπροσωπούν στο τηλεοπτικό θέαμα, αξιοποίησε και ο Αρχιεπίσκοπος την
εικόνα του Νίκου Χατζηνικολάου. Με ένα είδος «επικοινωνιακού ρεαλισμού» – ή
κυνισμού.

H εικόνα του Αρχιεπισκόπου που βγαίνει στο λαμπρό φως των προβολέων απέναντι
στον δημοσιογραφικό εκπρόσωπο της μικροαστικής «καθαρότητας», δίνει αυτομάτως
την αίσθηση της σοβαρότητας, αλλά και της ειλικρίνειας των λόγων που θα
ακουστούν. Ανεξάρτητα από τις προθέσεις του ίδιου του δημοσιογράφου, ο οποίος
δικαίως απόλαυσε ακόμη μία επιτυχία στο είδος που υπηρετεί.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου στον
Νίκο Χατζηνικολάου ήταν επικοινωνιακό γεγονός μάλλον, παρά ουσιαστικό. H
μέθοδος που ακολουθήθηκε και ο τρόπος που παρουσιάστηκε και από τον ίδιο τον
δημοσιογράφο δείχνει ότι η «εικόνα», η «εντύπωση» κυριάρχησε της ουσίας. Γιατί
για την ουσία θα ήταν αρκετή – αν όχι προτιμότερη – μία συνέντευξη Τύπου με
την παρουσία και της τηλεοπτικής κάμερας, όπου δημοσιογράφοι εκπρόσωποι
καναλιών και εντύπων θα έθεταν ερωτήματα, εφόσον πια έχει αναδειχθεί σε μείζον
εθνικό ζήτημα η υπόθεση της εκκλησιαστικής κάθαρσης.

Ωστόσο, είναι πολύ πιο εντυπωσιακή η εικόνα ενός Αρχιεπισκόπου που συνομιλεί
με τον δημοσιογράφο τετ α τετ σαν να εξομολογείται, με τον φακό να ζουμάρει
στο πρόσωπο, ενώ η ευφράδεια δίνει την αίσθηση της ειλικρίνειας.

Και γίνεται περισσότερο θεαματική όταν η εν λόγω συνέντευξη ήδη έχει
παρουσιαστεί σε «φέτες» από το δελτίο ειδήσεων που προηγήθηκε, και έχει
συζητηθεί.

Με ένα πάνελ όπου τυπικώς εκπροσωπούνταν οι βασικές πολιτικές απόψεις, το
δελτίο του Alpha παρουσίαζε ως είδηση όχι το γεγονός της συνέντευξης, αλλά το
περιεχόμενό της με αποσπάσματα σε δόσεις, ενώ ακολουθούσε συζήτηση-ανάλυση.
Προετοιμαζόταν η υποδοχή, αλλά και προκαταλαμβανόταν η ευνοϊκή κρίση για την
ποιότητά της.

H κριτική προηγήθηκε του περιεχομένου

«Μη μου λέτε ότι δεν έκανα “σκληρές” ερωτήσεις στον Αρχιεπίσκοπο, μέχρι για
προσωπικά δεδομένα τον ρώτησα, για την περιουσία του», απαντούσε σε έντονο
ύφος ο Νίκος Χατζηνικολάου στον Πέτρο Κουναλάκη, που φάνηκε να αμφισβητεί σε
μια στιγμή το είδος των ερωτήσεων. Και ζητείται να προβληθεί το απόσπασμα όπου
ο Αρχιεπίσκοπος ερωτάται για να απαντήσει ότι δεν έχει δεκάρα και ένα σπιτάκι
που είχε, το έκανε δωρεά. Πριν καν προβληθεί ολόκληρη η συνέντευξη,
επιχειρούσε ένα είδος επικύρωσης της δημοσιογραφικής της αρτιότητας και
σημασίας το δελτίο ειδήσεων, που παρουσιάζει ο ίδιος ο δημοσιογράφος που πήρε
τη συνέντευξη.

Και δεν ήταν τα μόνα στοιχεία που διαμόρφωναν κλίμα αναμονής και αποδοχής. Στη
συζήτηση για την «κάθαρση» και πώς θα προχωρήσει, παρεμβλήθηκαν πλάνα του
δακρυσμένου κ. Θεόκλητου που «θυσιαζόταν» παραιτούμενος. Το μήνυμα που λίγο
αργότερα θα επαναλάμβανε και ο κ. Χριστόδουλος αυτοπροσώπως είχε τη βοήθεια
της τηλεοπτικής τεχνολογίας. Το κοινό έβλεπε την «κάθαρση» με την απώλεια και
τα δάκρυα. Ο επικοινωνιακός στόχος της αρχιεπισκοπικής τηλεοπτικής εμφάνισης
σημείωσε εκτυφλωτική επιτυχία με την απαρέγκλιτη επιμονή στις τηλεοπτικές
αρχές και από τις δύο πλευρές. Απόδειξη ότι ταυτίστηκε με τον δημοσιογραφικό.

Έως και 1,4 εκατ. τηλεθεατές (15,4%, σύμφωνα με την AGB Hellas) είδαν τη
συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου στον Alpha