Δρόμοι

Πόλεμος…

… πατήρ πάντων, έλεγε ο σοφός Ηράκλειτος. Αλλά με τόση κουβέντα που κάνουν
οι ηγέτες αυτού του κόσμου για ειρήνη – συνήθως μπροστά στην τηλεόραση –
κοντεύουμε να ξεχάσουμε πως εκείνο που καθορίζει τη ζωή μας είναι πιο πολύ ο
πόλεμος και λιγότερο η ειρήνη. Όταν ο χαλκός αντικατέστησε τον λίθο και ο
σίδηρος αντικατέστησε τον χαλκό, οι αρχαίοι μεταλλουργοί δεν έφτιαχναν
κονσερβοκούτια. Με τον χαλκό έφτιαχναν καλύτερες μύτες στα δόρατα και τα βέλη.
Με το ατσάλι έφτιαχναν πιο κοφτερά σπαθιά. Το σύμβολο της ισχύος δεν ήταν το
υνί, αλλά το σπαθί. Τι μας περιμένει άραγε στην εποχή της νανοτεχνολογίας, της
τεχνητής νοημοσύνης και της βιοτεχνολογίας;

H πυραυλική…

… λέει ο συγγραφέας Ντέιβιντ Χάμπλινγκ, ήταν πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο
Πόλεμο ένα χόμπι που οι φανατικοί του είδους ασχολούνταν με αυτό στην αυλή
τους. Όταν ο Ρόμπερτ Γκόνταρντ εκτόξευσε τον πρώτο πύραυλο υγρών καυσίμων, το
1928, έτρεξε ύστερα να τον μαζέψει από τον λαχανόκηπο της θείας του. Ώσπου
μπήκαν στο παιχνίδι οι Γερμανοί (η Συνθήκη των Βερσαλλιών απαγόρευε το
πυροβολικό μεγάλου βεληνεκούς, αλλά δεν έλεγε τίποτα για πυραύλους). Έτσι, το
1936, η Βέρμαχτ έφτιαξε τους πρώτους A-4, από τους οποίους αργότερα προέκυψαν
οι V-2 που χρησιμοποιήθηκαν στον βομβαρδισμό του Λονδίνου. Ποιος έφτιαξε το
πρώτο κομπιούτερ; Οι Βρετανοί το αποδίδουν στην ομάδα του Μπλέτσλι Παρκ, που
έσπασε τον κώδικα Enigma. Οι Αμερικανοί στην ENIAC ή στο Χάρβαρντ Μαρκ-1. Και
στις τρεις περιπτώσεις, από πίσω βρισκόταν ο στρατός. Παρόμοια είναι και η
ιστορία του Ίντερνετ. Βγήκε μέσα από το γραφείο του Μπομ Τέιλορ, διευθυντή του
προγράμματος ARPA του Πενταγώνου. Από ένα «δίκτυο» τριών κομπιούτερ, το 1972
κατέληξε σε ένα «δίκτυο δικτύων» με 37 κομβικά κομπιούτερ. Ύστερα εξαπλώθηκε
σε εκατοντάδες και χιλιάδες κομπιούτερ και από ARPA έγινε ARPANET και το 1973
το γνωστό μας INTERNET. Τα πρώτα προγράμματα με τα οποία λειτούργησαν
αναπτύχθηκαν από τον στρατό. Ακόμη και το πρώτο μικροτσίπ πυριτίου, που
αποτελεί την «καρδιά» κάθε κομπιούτερ, κατασκευάστηκε αρχικά για στρατιωτικούς
σκοπούς.

Από την εποχή…

… της περίφημης εξίσωσης του Αϊνστάιν e=mc2 (που πάει να πει πως μικρές
ποσότητες ύλης μπορούν να μετατραπούν σε τεράστιες ποσότητες ενέργειας), οι
άνθρωποι μιλούσαν για «ατομική ενέργεια». Μόνο όταν ενδιαφέρθηκε ο στρατός,
έγινε πραγματικότητα. Όπως δείχνει η τρέχουσα κρίση στο Ιράν, οι πολεμικές
χρήσεις του ουρανίου επισκιάζουν τις ειρηνικές.

Και το μέλλον;…

… H νανοτεχνολογία υπόσχεται υλικά για σκληρότερες θωρακίσεις, ισχυρότερα
εκρηκτικά, πιο θανατηφόρες σφαίρες. H τεχνητή νοημοσύνη δίνει σήμερα στις
αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις σημαντικό πλεονέκτημα. H βιοτεχνολογία ανοίγει
νέες δυνατότητες βιολογικού πολέμου. Ακόμη και το 4X4, το αυτοκίνητο που
πλημμυρίζει τις εξοχές και τις πόλεις μας, προέρχεται από το στρατιωτικό Jeep.
Όλα δείχνουν πως, όπως και το παρελθόν μας, το μέλλον μας θα είναι και αυτό
«στρατιωτικό».