Πόλεμο στην αγορά φέρνουν οι αλλαγές στο ωράριο

Έμποροι και εργαζόμενοι βλέπουν να απειλούνται από το νέο καθεστώς για το
ωράριο και μάλιστα σε μια περίοδο που η πτώση του τζίρου και η κρίση στην
αγορά έχουν προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Προχωρούν σε κινητοποποιήσεις
και προειδοποιούν την κυβέρνηση ότι δεν θα συζητήσουν για το ωράριο, αν δεν
δεσμευτεί ότι θα περιορίσει την ανάπτυξη πολυκαταστημάτων στα εμπορικά κέντρα
των πόλεων και αν δεν θεσπίσει αυστηρά περιορισμένες προσφορές στη διάρκεια
του έτους, ενδεχόμενο που η ίδια δεν αποκλείει. Με απεργίες προειδοποιούν και
οι εργαζόμενοι στο εμπόριο, ενώ τα μεγάλα καταστήματα δηλώνουν σύμμαχοι της
κυβέρνησης σε μία μάχη που φαίνεται ότι μόλις τώρα αρχίζει.

Οι θέσεις τους

Οι μικρομεσαίοι θεωρούν ότι η διεύρυνση του ωραρίου στην αγορά θα οδηγήσει σε
εξόντωση των μικρών επιχειρήσεων και σε ολιγοπωλιακές καταστάσεις, με αύξηση
των τιμών σε βάρος των καταναλωτών. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι θα χαθούν
θέσεις εργασίας από το κλείσιμο των μικρών επιχειρήσεων, θα αυξηθεί η ανεργία
και θα εντατικοποιηθεί περαιτέρω η εργασία τους, καθώς θα υποχρεωθούν να
εργάζονται περισσότερες ώρες με τις ίδιες αμοιβές. Στην αντίθετη όχθη
βρίσκονται τα πολυκαταστήματα και οι μεγάλοι του λιανεμπορίου. Υποστηρίζουν
ότι με το ισχύον καθεστώς ωραρίου στην αγορά πλήττεται η ανταγωνιστικότητα και
δεν υπάρχουν κίνητρα για νέες επενδύσεις, ιδιαίτερα στην περιφέρεια όπου οι
νομάρχες περιορίζουν τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων.

Και ενώ η κυβέρνηση είναι έτοιμη να ξεκινήσει τη συζήτηση με τους φορείς μέσα
στον Μάρτιο, δηλώνοντας διά του αρμόδιου υφυπουργού Ανάπτυξης κ. Παπαθανασίου
αποφασισμένη να προχωρήσει στη θέσπιση του εθνικού διευρυμένου ωραρίου,
έμποροι και εργαζόμενοι προχωρούν ήδη σε οργανωμένες αντιδράσεις. Με τις
πρώτες κινητοποιήσεις να έχουν εκδηλωθεί ήδη στην Πάτρα και στο Ηράκλειο της
Κρήτης, οι μικρομεσαίου έμποροι, επαγγελματοβιοτέχνες και εργαζόμενοι κάνουν
σαφείς τις προθέσεις τους για τη συνέχεια.

Στις προθέσεις του υπουργείου Ανάπτυξης είναι η διεύρυνση του ωραρίου των
καταστημάτων τις καθημερινές έως τις 9 μ.μ. (χειμώνα – καλοκαίρι). Δηλαδή, θα
είναι αυξημένο κατά μία ώρα σε σχέση με το σημερινό καθεστώς, το οποίο όμως
εφαρμόζεται μόνο στην Αττική (μέχρι τις 8 μ.μ.). Στις άλλες πόλεις, το ωράριο
λειτουργίας των καταστημάτων, που ισχύει σήμερα, είναι σημαντικά περιορισμένο.
Οι τοπικοί εμπορικοί σύλλογοι σε συνεργασία με τις νομαρχίες εφαρμόζουν
διακεκομμένο ωράριο που δεν ξεπερνά τις περισσότερες φορές τις 50 ώρες την
εβδομάδα. Με το εθνικό διευρυμένο ωράριο θα μπορούν, όσοι το επιθυμούν, να
κρατούν τα καταστήματά τους ανοικτά και στην περιφέρεια, στο πλαίσιο που θα
ορισθεί. Παράλληλα, θα καταργηθεί η δυνατότητα του νομάρχη να περιορίζει τις
ώρες λειτουργίας των καταστημάτων σε συμφωνία με τους τοπικούς συλλόγους, όπως
συμβαίνει σήμερα. Εξετάζεται, μάλιστα, να δοθεί δυνατότητα στον νομάρχη να
προχωρά μόνο σε επέκταση του ωραρίου. Για το Σάββατο, στους σχεδιασμούς της
κυβέρνησης είναι η επέκταση της λειτουργίας των καταστημάτων κατά 2 ώρες. Αυτό
σημαίνει, ότι αντί για τις 6 μ.μ. (που ισχύει σήμερα) θα μπορούν να κλείνουν
στις 8 μ.μ. Όσο για την Κυριακή, το υπουργείο διαβεβαιώνει ότι δεν τίθεται
θέμα κατάργησης της αργίας.

Οι όροι για τον διάλογο

Μπροστά στην απειλή της επέκτασης του ωραρίου, οι έμποροι προειδοποιούν την
κυβέρνηση ότι θα τους βρει απέναντι. Διαμηνύουν, ωστόσο – όπως προκύπτει από
τη στάση της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ) – ότι θα
καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου υπό όρους. Ζητούν απο την κυβέρνηση:

* Να βάλει φρένο στην ανεξέλεγκτη εισβολή των μεγάλων καταστημάτων σε
παραδοσιακά κέντρα καθώς και σε αυτά των μικρών πόλεως της περιφέρειας.
Ειδικότερα, ζητούν να θεσπιστούν πιο αυστηρά κριτήρια με βάση τη εύρος της
ζήτησης σε κάθε αγορά, που να περιορίζουν την είσοδο των μεγάλων καταστημάτων.
Δηλαδή, να ορίσει το υπουργείο σαφές πλαίσιο εμπορικής πολεοδομίας με τον
καθορισμό όρων χρήσης γης για κάθε μορφής εμπορική δραστηριότητα. Με άλλα
λόγια, οι εκπρόσωποι των εμπόρων απαιτούν την απαγόρευση λειτουργίας νέων
μεγάλων καταστημάτων στο κέντρο των πόλεων. H θέση αυτή βρίσκει αντίθετο τον
Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ) που εκπροσωπεί τα
πολυκαταστήματα και τις μεγάλες αλυσίδες του λιανεμπορίου.

* Να καθοριστεί συγκεκριμένο πλαίσιο εκπτώσεων διάρκειας δύο μηνών τον χρόνο
(1 Φεβρουαρίου έως 28 Φεβρουαρίου και 15 Ιουλίου έως 30 Αυγούστου), επειδή –
όπως θεωρούν – οι εκπτώσεις μεγαλύτερης διάρκειας εκφυλίζουν τον θεσμό και
λειτουργούν υπέρ των μεγάλων αλυσίδων. Με το αίτημα αυτό των εμπόρων διαφωνούν
πλήρως οι εκπρόσωποι των πολυκαταστημάτων, οι οποίοι υποστηρίζουν πως οι ίδιες
οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποφασίζουν από μόνες τους, στη διάρκεια του
έτους, πότε θα προχωρούν σε εκπτώσεις.

* Να αποκλείσει κατηγορηματικά η κυβέρνηση το ενδεχόμενο να επιτραπούν οι
προσφορές από τις επιχειρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Σήμερα, οι
προσφορές απαγορεύονται ορισμένο διάστημα πριν και μετά το τέλος των
εκπτώσεων. Ωστόσο, η κυβέρνηση αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο αυτό, όπως
προκύπτει από τις μέχρι τώρα τοποθετήσεις των αρμοδίων υπουργών. Πρόκειται για
μία απο τις αιτίες πολέμου ανάμεσα στα μικρά και στα μεγάλα καταστήματα, καθώς
οι μικρομεσαίοι θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα δώσει τη δυνατότητα στους μεγάλους
να κάνουν συνεχείς εκπτώσεις με τη μορφή προσφορών.

Οι φόβοι των μικρομεσαίων

Οι εκπρόσωποι των μικρομεσαίων φοβούνται ότι ενδεχόμενη διεύρυνση του ωραρίου
θα έχει αρνητικές επιπτώσεις για τις επιχειρήσεις, κυρίως στην περιφέρεια.
Υποστηρίζουν ότι η επέκταση των ωρών λειτουργίας θα οδηγήσει σε σημαντική
αύξηση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεών τους, αφού θα αναγκαστούν να
προσλάβουν προσωπικό για να αντεπεξέλθουν στα νέα δεδομένα. Εκτιμούν επίσης
ότι η κατάσταση που θα διαμορφωθεί, θα οδηγήσει στο κλείσιμο των επιχειρήσεών
τους, σε αύξηση της ανεργίας και σε δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων στην
αγορά με άμεσες επιπτώσεις στους καταναλωτές, καθώς η έλλειψη ανταγωνισμού θα
οδηγήσει και σε αύξηση των τιμών.

Οι εργαζόμενοι

Οι εργαζόμενοι φοβούνται ότι η αλλαγή του ισχύοντος καθεστώτος θα οδηγήσει
σταδιακά σε πλήρη απελευθέρωση του ωραρίου και σε περαιτέρω εντατικοποίηση της
εργασίας. Επίσης, χαρακτηρίζουν «αστείο» το επιχείρημα ότι θα αυξηθούν οι
θέσεις εργασίας με τη διεύρυνση του ωραρίου. Υποστηρίζουν ότι τα λουκέτα στις
μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν θα αντεπεξέλθουν στο ανταγωνισμό με τους
μεγάλους θα αυξήσουν την ανεργία και ότι οι εργαζόμενοι από απασχολούμενοι θα
μετατραπούν σε απασχολήσιμους για λίγες ώρες, με καθεστώς μερικής απασχόλησης,
καθώς αυτό αποτελεί πάγια πρακτική των μεγάλων επιχειρήσεων που θα απομείνουν
στην αγορά.

Πιέζουν οι μεγάλοι

Με την πλευρά της κυβέρνησης τάσσονται τα πολυκαταστήματα και οι μεγάλες
αλυσίδες. Πιέζουν για ενιαίο ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων,
υποστηρίζοντας ότι το σημερινό καθεστώς δεν παρέχει κίνητρα για επενδύσεις,
ιδιαίτερα στην περιφέρεια. Ως επιχείρημα επικαλούνται, ακόμη, ότι στην Ελλάδα
τα καταστήματα παραμένουν ανοικτά πολύ λιγότερες ώρες από ό,τι στις
περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που αποτελεί σοβαρότατο αντικίνητρο για
τους επενδυτές.

Θα υπάρξουν επιπτώσεις στις τιμές

Δημήτρης Ασημακόπουλος Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ

«Θεωρούμε ότι η δια της πλαγίας οδού διεύρυνση του ωραρίου, και κυρίως στην
περιφέρεια, θα είναι μεγάλο δώρο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των
μεγάλων καταστημάτων και των μεγάλων αλυσίδων. Ένα δώρο, που δίνεται κατά τη
διάρκεια του έτους ανταγωνιστικότητας που εξήγγειλαν ο πρωθυπουργός κ.
Καραμανλής και ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Σιούφας. Μετά από λίγο καιρό θα
καταλάβει ο καταναλωτής τις συνέπειες από την ενίσχυση των ολιγοπωλειακών
τάσεων, που θα έχει άμεσες επιπτώσεις και στις τιμές των προϊόντων, καθώς
αυτές θα ελέγχονται μόνον από λίγους. Τα υγιή αντισώματα στην αγορά, οι
μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα εξαφανιστούν, καθώς δεν θα μπορέσουν να αντέξουν
ούτε το κόστος αλλά ούτε και τη βιολογική επιβάρυνση από τα εκτεταμένα ωράρια.
Επιπλέον, δεν θα υπάρξει ενίσχυση της εργασίας αλλά αντικατάσταση της πλήρους
από μερική απασχόληση, η οποία θα εξαθλιώσει τα εισοδήματα των εργαζόμενων που
θα είναι πλέον απασχολήσιμοι για λίγες ώρες».

«Όχι» στην καταστρατήγηση από τους νομάρχες

Αντώνης Μακρής Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικής Πώλησης Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ)

Εμείς συνηγορούμε σε ό,τι προάγει τον ανταγωνισμό. Είμαστε ανοικτοί και στο
ενδεχόμενο διεύρυνσης του ωραρίου. Εκεί που θα συνεχίσουμε να είμαστε
αντίθετοι, είναι στο δικαίωμα των νομαρχών να καταστρατηγούν το ισχύον Εθνικό
ωράριο. Ο κατακερματισμός του ωραρίου από περιοχή σε περιοχή δημιουργεί
αντικίνητρα για νέες επενδύσεις και δεν βοήθα τον υγιή ανταγωνισμό. Πρέπει
να μπει ένα τέλος στις αρμοδιότητες αυτές, οι οποίες άλλωστε έχουν κριθεί και
αντισυνταγματικές. H πολιτεία θα πρέπει να επεμβαίνει και να στηρίζει τη
σύγχρονη επιχείρηση που αναπτύσσεται στην Ελλάδα και να δημιουργεί ένα
κατάλληλο και σταθερό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα προσφέρει κίνητρα για
ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Στο βάθος, πλήρης απελευθέρωση

Θάνος Βασιλόπουλος Αντιπρόεδρος Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπάλληλων Ελλάδος

Καμία διεύρυνση πέραν του εθνικού πλαισίου που ισχύει δεν πρόκειται να δεχθούν
οι εργαζόμενοι. Ξεκάθαρος στόχος της κυβέρνησης είναι η διεύρυνση του ωραρίου
των καταστημάτων μέσα από τη θεσμοθέτηση ενός δήθεν πανελλαδικού ενιαίου
ωραρίου και, στη συνέχεια, η πλήρης απελευθέρωσή του. Το ισχύον πλαίσιο
αποτελεί συμφωνία εργοδοτών και εργαζομένων και θα έλεγα ότι είναι μέγιστο
πλαίσιο, το οποίο και δεν εξαντλείται από τις επιχειρήσεις. Κανένας παράγοντας
της αγοράς δεν το έχει ζητήσει επίσημα και η οποιαδήποτε προσπάθεια επιβολής
σημαίνει εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων, αφού ούτε θέσεις εργασίας θα
προσφέρει, ούτε μείωση των τιμών, ούτε αύξηση του τζίρου. Εμείς λέμε “όχι” στη
απελευθέρωση – διεύρυνση του ωραρίου και ζητούμε αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας.

Καταναλωτές: «ναι» στην επέκταση, «όχι» τις Κυριακές

Υπέρ της διεύρυνσης του ωραρίου των καταστημάτων τάσσονται οι καταναλωτές,
όπως προκύπτει από σχετική έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Aegis Media. Το
64% των ερωτηθέντων απάντησε θετικά στο ενδεχόμενο να κλείνουν αργότερα τα
καταστήματα από ό,τι σήμερα, ενώ επτά στους δέκα πιστεύουν ότι θα διευκολυνθεί
η ζωή τους από την επέκταση του ωραρίου.

Συγκεκριμένα, οκτώ στους 10 είναι υπέρ της επέκτασης κατά μια ώρα τις
καθημερινές, ενώ μόνον έξι στους 10 είναι υπέρ της επέκτασης έως τις 9 το
βράδυ και το Σάββατο.

Από αυτούς, το 84% θέλουν επέκταση στο ωράριο των σούπερ μάρκετ τις
καθημερινές και το 67% το Σάββατο. Σε ό,τι αφορά τα πολυκαταστήματα, επέκταση
τις καθημερινές θέλουν το 81% και τα Σάββατα το 65%, ενώ στα εμπορικά
καταστήματα οκτώ στους 10 θέλουν επέκταση κατά μια ώρα τις καθημερινές και το
63% λειτουργία έως τις 9 το βράδυ το Σάββατο.

Όχι την Κυριακή

Από τους ερωτηθέντες, μόνο τρεις στους 10 απαντούν “ναι” σε πιθανή λειτουργία
των καταστημάτων τις Κυριακές. Εννέα στους 10 καταναλωτές παραδέχονται ότι η
αλλαγή θα είναι προς όφελος των πολυεθνικών εταιρειών, το 85% ότι θα επηρεάσει
αρνητικά τις μικρές επιχειρήσεις και το 84% ότι θα επιβαρύνει τους
εμποροϋπάλληλους. H έρευνα καταδεινκνύει ότι έξι στους 10 εκτιμούν ότι η
επέκταση του ωραρίου θα βοηθήσει στην τόνωση της εμπορικής κίνησης και το 66%
ότι θα βοηθήσει την τουριστική κίνηση

H έρευνα διενεργήθηκε στο διάστημα 15/1/2005 έως 16/1/2005 με τηλεφωνικές
συνεντεύξεις σε τυχαίο αντιπροσωπευτικό δείγμα ανδρων και γυναικών ηλικίας 25
έως 55 ετών και με δομημένο ερωτηματολόγιο κλειστών ερωτήσεων διάρκειας 7- 8 λεπτών.