Άλωση κρεβατοκάμαρας

H Κατερίνα Μαραγκού με τον Μηνά Χατζησάββα στην παράσταση «Honour» που παίζεται στο θέατρο «Άλμα»

Μοναδικά προηγούμενα το «Εθνικό» και το «REX», όλα τα άλλα είναι μεταποιημένες
αίθουσες άλλης προηγούμενης χρήσης. Πρόκειται για το θέατρο «Άλμα» που με
αγάπη, μεράκι, γούστο και ρίσκο έχτισαν ο Βίλλης Ανδρέου και η Κατερίνα
Μαραγκού. Χώροι άνετοι, πλούσιοι, «σπάταλοι» και, κυρίως, λειτουργικοί. Και η
κεντρική αίθουσα κομψοτέχνημα αισθητικά και τεχνικά τέλεια.

Επέλεξαν ως εναρκτήριο ένα εύκολο έργο, όχι φτηνό, όχι δημαγωγικό, αλλά εύκολο
και ευάγωγο που απευθύνεται στο μέσο θεατρόφιλο κοινό, αλλά συνάμα ικανοποιεί
και τον δύσκολο θεατή και τον περιπτωσιακό. Πρόκειται για ένα αγγλοσαξονικό
βουλεβάρτο. Εξηγούμαι. Το μπουλβάρ είναι πατέντα, εφεύρεση των Γάλλων, οι
οποίοι το ξεζούμισαν έως στραγγαλίσματος τόσο ώστε σήμερα πλέον δεν γράφεται
και δεν παίζεται στο Παρίσι μπουλβάρ. Το γαλλικό μπουλβάρ είναι ως γραφή
κομψεπίκομψο, ανάλαφρο και λιγάκι μεθυστικό σαν αφρώδης οίνος και ως
θεματογραφία εξαντλείται στο γυμνό ερωτικό τρίγωνο. Οι Γάλλοι δοκίμασαν όλες
τις παραλλαγές. Τώρα μάλιστα εισήγαγαν, όταν σιώπησε και ξεφούσκωσε το κλασικό
μοντέλο, γκέι ή λεσβιακά τρίγωνα. Πάντα όμως αφρώδη σαν σαμπάνια χωρίς
προβληματισμούς.

Το αγγλικό όμως βουλεβάρτο και εν συνεχεία το αμερικανικό και το αυστραλιανό
κρατώντας την τυπική δομή και τον θεματικό πυρήνα προχώρησαν σε
προβληματικότερες ανιχνεύσεις. Π.χ. τα έργα του Νιλ Σάιμον, αλλά και η
«Ολεάνα» του Μάμετ διευρύνουν τις συγκρούσεις, μελετούν τα βαθύτερα αίτια και
κίνητρα των συμπεριφορών, εισάγουν μια εκλαϊκευτική σοβαρή ψυχαναλυτική μέθοδο
προσέγγισης των αντιδράσεων των ανθρώπων και κυρίως κοινωνιολογούν. Επειδή
κυριαρχούσα στις χώρες αυτές ψυχολογική μέθοδος ανάλυσης είναι η ψυχολογία της
συμπεριφοράς που συναρτά τα πάντα στη δόμηση του περιβάλλοντος, ιδιαιτέρως του
πολιτιστικού, πολιτικού και κοινωνικού, οι συγγραφείς του αγγλοσαξονικού
μπουλβάρ βρίσκονται ανάμεσα στο κλασικό μπουλβάρ και ένα απλουστευτικό θέατρο
ιδεών, δηλαδή, για να μιλήσω με προπάτορες ανάμεσα στη μαστοριά του Σκριμπ και
τους προβληματισμούς του Ίψεν. Ανάμεσα, προσοχή! Με αμοιβαίες και προς τους
δύο πόλους εκπτώσεις.

Στο θέατρο «Άλμα» έχουμε την ευκαιρία να δούμε το μοντέλο αυτό σε
εκδοχή Αυστραλίας. H συγγραφέας, που πιθανόν αντλεί υλικό από αυτοβιογραφικά
τραύματα, ονομάζεται Τζοάνα Μάρεϊ-Σμιθ και το έργο της «Honour» με διπλή
σημασία «τιμή» και βαπτιστικό όνομα της ηρωίδας. Ποιο είναι το θέμα. Το
πασίγνωστο πυρηνικό του μπουλβάρ. H εισβολή ενός καταλυτικού θήλεος στην
κρεβατοκάμαρα ενός έως τώρα ισορροπούντος μέσα στη συνήθεια ώριμου ζεύγους.
Αυτή όμως η ισορροπημένη συνήθεια είναι επισφαλής, σχεδόν είναι ισορροπία
συμβιβασμών. H σύζυγος, σπουδαία ποιήτρια, αφοσιώθηκε στην ανατροφή της κόρης
της και άφησε το δημιουργικό πεδίο ελεύθερο στον επίσης ταλαντούχο συγγραφέα
και δημοσιογράφο σύζυγό της. Έτσι ώστε εκείνος έχοντας την έξωθεν αναγνώριση
γίνεται κάστρο προς πολιορκίαν από μια θρασύτατη, φιλόδοξη, ερωτικά επιθυμητή
νέα δημοσιογράφο, που επιχειρεί να αλώσει τον κοιμισμένο ανδρισμό του συζύγου,
να ενισχύσει την αυτοβεβαίωσή του και να τονώσει τη ματαιοδοξία του.
Συνηθισμένα πράγματα θα πείτε. H συγγραφέας παρακολουθεί με μεγάλη διάκριση τη
ρήξη, το ρήγμα που προκαλείται στο πεδίο της επαναπαυμένης συνήθειας. Οι
συγκρούσεις είναι μελετημένες και σωστά δομημένες. Γράφει όλα τα πιθανά
ντουέτα, αφού ως τέταρτος παράγοντας υπεισέρχεται η κόρη που υπερασπίζεται ως
γυναίκα τη μάνα που την ανέθρεψε, αλλά και ως προδομένη, τραυματική κόρη ενός
πατέρα που διάλεξε άλλη γυναίκα της ίδιας περίπου ηλικίας με τη θυγατέρα του.
H Σμιθ γνωρίζει καλά τον διάλογο, έχει αίσθηση του χιούμορ και διαθέτει, λόγω
και της διανοούμενης ιδιότητας των ηρώων της, ένα έξυπνο, ευφυές και λόγιο
λεξιλόγιο. Και εδώ η παιδεία του Ερρίκου Μπελιέ που το μετέφρασε προσέφερε ένα
παφλάζον κείμενο.

Το έργο είναι γραμμένο ιδιότυπα. Μικρές διαλογικές σκηνές χωρίς ουδεμία
σκηνική, σκηνογραφική ή ενδυματολογική οδηγία. Πού γίνεται ο διάλογος και πώς
συμπεριφέρονται οι ήρωες πέραν του λόγου, όλα είναι ρευστά. Έτσι το βάρος
πέφτει ολοκληρωτικά στον σκηνοθέτη. Και η Αθανασία Καραγιαννοπούλου έκανε καλή
δουλειά. Ζήτησε από τον σκηνογράφο Γ. Ασημακόπουλο να βρει τρόπους ώστε οι
περίπου 16 σκηνές του έργου που φυσικό είναι να γίνονται σε ρεαλιστικούς
χώρους (γραφείο, σαλόνι, κουζίνα, παιδικό δωμάτιο, πάρκο κ.τ.λ.), να μην είναι
εξαντλητικά περιγραφικές αλλά συμβατικές, ώστε να μην καθυστερούν την αφήγηση
και τη ροή. Και ο Ασημακόπουλος μετατόπισε τον άξονα στα λίγα αλλά ενδεικτικά
έπιπλα, ώστε να σημαίνεται σαφώς ο χώρος και άφησε ουδέτερο τον φόντο.
Χρησιμοποιώντας την κυκλική σκηνή δημιούργησε ένα είδος κινηματογραφικής
δομής, όπου η μία σκηνή έμπαινε μέσα στην άλλη (ανσενέ). Έτσι η χαρακτηρολογία
της όψεως έπεσε στους M. Χατζηιωάννου και B. Παρασκευά που έντυσαν τους
τέσσερις ήρωες με θαυμάσια κοστούμια αντιπροσωπευτικά του γούστου τους, της
ηλικίας τους και της μόρφωσής τους.

Ευτύχησε πέρα για πέρα η διανομή

H σκηνοθέτης Αθανασία Καραγιαννοπούλου

H Καραγιαννοπούλου έδωσε έναν καταιγιστικό ρυθμό στην παράσταση, μια
καλπάζουσα φορά προς την έξοδο που αφήνει μετέωρα, εξάλλου, τα πρόσωπα μια που
η νεαρά αφού έκανε το κέφι της λακίζει, ο ματαιόδοξος νεάζων ώριμος σύζυγος
βυθίζεται στη μοναξιά και η σύζυγος επανέρχεται δριμεία στην εγκαταλελειμμένη
λογοτεχνική κονίστρα.

H διανομή ευτύχησε πέρα για πέρα. H Κατερίνα Μαραγκού ανέπτυξε μια
συναισθηματική καμπύλη από την απορία στην οργή και από την ειρωνεία στην
κατανόηση με άνεση και λιτότητα μέσων. Ο Χατζησάββας με μέσα λιτά αλλά έντονα
στα περιγράμματά τους πέρασε από την αδράνεια στο πάθος και από εκεί στην
κατάθλιψη με μαεστρία. H Εβίτα Ζημάλη επιβεβαίωσε άλλη μια φορά την πλούσια
υποκριτική της γκάμα, την έξοχη τεχνική της και τον έλεγχο των συναισθηματικών
της μπαταριών. H Δανάη Σκιάδη στην πρώτη της θεατρική εμφάνιση έδειξε κατ’
αρχάς τα γερά εφόδια της σπουδής της, μια αξιοθαύμαστη σκηνική άνεση,
εσωτερικούς ρυθμούς σαφείς και ελεγχόμενους και αξιοπρόσεκτη σκηνική παρουσία.

Το έργο με την έξοχη παράσταση και τη σαφήνεια των καταστάσεών του, γνωστών
και μη εξαιρετέων αλλά πάντα ζωτικών, είναι προορισμένο να συγκινήσει και να
προβληματίσει έστω στον αφρό το μέσο θεατρόφιλο κοινό.

INFO

«Honour»: Στο θέατρο «Άλμα» (Ακομινάτου 15-17 Αγίου Κωνσταντίνου. Τηλ. 210.5220.100)