Διέταξαν… σκοτάδι και στη δημοτική παράδοση!

![]() |
![]() |
|
Έθιμα όπως αυτό των Κουδουνάδων και αθυρόστομα τραγούδια είναι αναπόσπαστο |
Πριν κλείσει εξάμηνο από τότε που ο δήμαρχος Σερρών, με την παραίνεση του
Μητροπολίτη, «εξόρισε» τον Αριστοφάνη (ως… αθυρόστομο) από το υπαίθριο
θέατρο της μακεδονικής πόλης, έρχεται η σειρά της δημοτικής μας παράδοσης να
καθίσει στο εδώλιο του κατηγορουμένου. Ο πρωτοψάλτης Θεόδωρος Ακρίδας κατέθεσε
μηνυτήρια αναφορά κατά της Δόμνας Σαμίου στον εισαγγελέα Πλημμελειοδικών
Μεσολογγίου, για εκπομπή της ET3 στην οποία τραγουδούσε «τολμηρά» παραδοσιακά
τραγούδια της Αποκριάς. Μήνυση η οποία προκάλεσε αντιδράσεις για τον
σκοταδισμό που θέτει πλέον στο στόχαστρό του και την ελληνική παράδοση.
Και ενώ ο Θεόδωρος Ακρίδας «αγανακτεί, αισχύνεται, θλίβεται και εξοργίζεται»
στην αναφορά του με αυτά «τα αποτρόπαια φαινόμενα που διασύρουν και
χυδαιοποιούν τον μουσικό και λογοτεχνικό μας πολιτισμό», έρχεται και η
«απάντηση»-κάλυψη από τον Αρχιεπίσκοπο κ. Χριστόδουλο σε επιστολή του, η οποία
δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Πάλκο». Στην επιστολή ο Αρχιεπίσκοπος μεταξύ άλλων
ευχαριστεί τον κ. Ακρίδα και τον υποστηρίζει λέγοντας: «H χυδαιότητα
ξεχειλίζει και χωρίς καμία αιδώ παρουσιάζεται στην ελληνική κοινωνία. Όλα αυτά
είναι νόσος του πνεύματος, σκότος, μωρία και αφροσύνη, είναι πώρωσις
συνειδήσεως. Θα πρέπει να καταλάβουν όσοι θέλουν να μολύνουν την πατρίδα μας
με τέτοιου είδους χυδαιότητες, ανηθικότητες βωμολοχίες και ανομίες ότι θα
βρουν μπροστά τους τούς υγιώς σκεπτόμενους συνανθρώπους μας».
H Εκκλησία, και συγκεκριμένα ο ανώτατος εκπρόσωπός της, δεν ανέχεται (όπως
φαίνεται) το γεγονός ότι η λογοκρισία έχει καταργηθεί εδώ και χρόνια στη χώρα
μας, γι’ αυτό και δοθείσης ευκαιρίας – και οι ευκαιρίες πληθαίνουν ύποπτα
τελευταίως – σπεύδει να μας υπενθυμίσει τον ρόλο μας ως έθνος: «H Ελλάδα
πρέπει να ζήσει και πρέπει να προσφέρει στην οικουμένη αληθινό πολιτισμό
ήθους, ανθρωπιάς, αξιοπρέπειας, αξιών υψηλών». Το «ήθος» και ο «αληθινός
πολιτισμός» δεν συνάδουν, κατά τη γνώμη του, με τις ελληνικές αποκριάτικες
παραδόσεις…
«Με λυπεί πάρα πολύ αυτή η ιστορία», θα απαντήσει μιλώντας στα «NEA» η Δόμνα
Σαμίου, λίγες ημέρες πριν παρουσιαστεί για να καταθέσει στον ανακριτή
Μεσολογγίου, ύστερα από τη μηνυτήρια εις βάρος της αναφορά. «Δεν μπορώ να
καταλάβω το γιατί. Ξαφνικά σ’ αυτήν την ηλικία να τρέχω στα δικαστήρια, γιατί;
Όλοι γνωρίζουν ότι έχω αφιερώσει τη ζωή μου στη μουσική μας παράδοση και τώρα
βρίσκομαι κατηγορούμενη. Το μόνο που με ευχαριστεί και με συγκινεί βαθύτατα
είναι η συμπαράσταση του κόσμου, των συναδέλφων μου, όλων…».
H παράσταση για την οποία κατηγορείται σήμερα η κυρία Σαμίου βασίστηκε στο
υλικό δύο άλμπουμ («Αποκριάτικα Νο1 και Νο2»), τα οποία κυκλοφόρησαν από τα
μέσα του ’90, με παραδοσιακά τραγούδια με βωμολοχία που αποτυπώνουν την
ανατρεπτική διάθεση των Ελλήνων (και των κατά παράδοσιν εθίμων τους) τις
ημέρες της Αποκριάς. Δόθηκε, με μεγάλη επιτυχία, στο Μέγαρο Μουσικής
Θεσσαλονίκης τον Φεβρουάριο του 2003, μαγνητοσκοπήθηκε και προβλήθηκε τώρα από
την ET3. Με βάση τούτη την προβολή κατατέθηκε η «αγανακτισμένη» μηνυτήρια
αναφορά του Θεόδωρου Ακρίδα.
«Όσες φορές και αν παίχτηκαν τα τραγούδια στο παρελθόν – και παίχτηκαν πολλές
φορές – ήταν ενθουσιώδες το κοινό», λέει η Δόμνα Σαμίου. «Ακόμη και στην
τηλεόραση που τα είχα παρουσιάσει παλιότερα, ήταν πολύ θετικά τα σχόλια. Δεν
καταλαβαίνω τι άλλαξε ξαφνικά».
Σε ερώτηση αν είναι «πορνό» τα τραγούδια αυτά, της Αποκριάς, τότε (το 2003)
είχε απαντήσει στη Βίκυ Χαρισοπούλου: «Πορνό και χυδαία είναι αυτά που
βλέπουμε καθημερινά στα περιοδικά και στην τηλεόραση… Στα τραγούδια της
Αποκριάς οι άνθρωποι απλώς λένε με τ’ όνομά τους αυτό που απαγορεύεται να πουν
σε άλλες χρονικές περιόδους».
Ιστορίες από τον… νέο Μεσαίωνα
Καλοκαίρι 1954: Η Ιερά Σύνοδος ζητεί τον αφορισμό των έργων του Νίκου
Καζαντζάκη «Τελευταίος πειρασμός» και «Καπετάν Μιχάλης» και η κυβέρνηση
τιμωρεί τα μέλη των συμβουλίων που στήριξαν τον συγγραφέα.
Νοέμβριος 1991: Καθοδηγούμενες από τον Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνο
Καντιώτη αντιδράσεις σταματούν τα γυρίσματα της ταινίας «Το μετέωρο βήμα του
πελαργού» του Θόδωρου Αγγελόπουλου, επειδή «πλήττει τα χρηστά ήθη».
Οκτώβριος 1995: Καθοδηγούμενοι από κύκλους της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης,
«πιστοί» εισέρχονται στη Ροτόντα όπου πραγματοποιούνταν ρεσιτάλ και
βιαιοπραγούν εναντίον των διοργανωτών.

Μάρτιος 2000: Ως «προϊόν κακόβουλης βλασφημίας» κρίνεται από το Μονομελές
Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης το βιβλίο «Μ εις την ν» του Μίμη Ανδρουλάκη και
απαγορεύεται προσωρινά η διάθεσή του.
Φεβρουάριος 2003: Με εισαγγελική παραγγελία αφαιρείται ως «βλάσφημο»
από προθήκες βιβλιοπωλείων το βιβλίο «H ζωή του Ιησού», του πολιτικού
γελοιογράφου του «Stern», Γκέρχαρντ Χάντερερ.
Νοέμβριος 2003: Έργο του Βέλγου ζωγράφου Τιερί ντε Κορντιέ
αποκαθηλώνεται από τη διεθνή εικαστική έκθεση «Outlook», καθώς θεωρήθηκε πως
«προσέβαλε το σύμβολο του Σταυρού και τα χρηστά ήθη».
Ιούλιος 2004: Κρίνεται ως αθυρόστομος ο Αριστοφάνης και αποκλείεται από
το υπαίθριο θέατρο Σερρών η παράσταση του «Πλούτου», με τον Λάκη Λαζόπουλο
(Χρεμύλο), σε μετάφραση Κ. Χ. Μύρη, σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη, μουσική
Σταμάτη Κραουνάκη.
Υποκριτές και φοβισμένοι

Κώστας Μουρσελάς, συγγραφέας: «Πιστεύω πως είμαστε μια υποκριτική κοινωνία
και το ξέρουμε. Παρότι ζούμε σε μια εποχή που υποτίθεται ότι έχουμε
απελευθερωθεί, που υποτίθεται πως έχουν πέσει πια οι μάσκες μας, που
υποτίθεται ότι έχουμε ρίξει ταμπού, αγκυλώσεις, πουριτανισμούς, εντούτοις
παραμένουμε υποκριτές και φοβισμένοι. Για το θέμα που δημιουργήθηκε με τα
παραδοσιακά δημοτικά σκωπτικά τραγούδια της Δόμνας Σαμίου θα αναφέρω μια φράση
ενός ευαγγελιστή σε επιστολή του προς τους Ρωμαίους: “Ξέρω”, γράφει “και έχω
πεισθεί από τον Κύριό μας τον Ιησού ότι δεν υπάρχει τίποτα βρώμικο από μόνο
του, αλλά μόνο γι’ αυτόν που σκέπτεται ότι κάτι είναι βρώμικο, τότε υπάρχει
βρωμιά”. Το ίδιο, με άλλα λόγια, είχε πει και ένας άλλος υπερασπιστής της
ελεύθερης έκφρασης, ο Τεοντόρ Σρόντερ: «Αισχρότης δεν υπάρχει σε κανένα
βιβλίο, σε κανέναν στίχο, σε κανένα τραγούδι, σε κανέναν πίνακα ζωγραφικής.
Είναι απλώς ένας τρόπος του σκέπτεσθαι εκείνου που διαβάζει ή εκείνου που
κοιτάζει». Ο νοών νοείτω. Δεν μένει παρά να αρχίσουμε να συντάσσουμε μαύρες
λίστες και να καθορίσουμε απηγορευμένες γραφές. Σ’ αυτή την περίπτωση ο κ.
Χριστόδουλος θα ήταν ο καταλληλότερος συντάκτης τους».
Ηθικός μαζοχισμός

Δημήτρης Αντωνίτσης, εικαστικός: «Το κάλεσμα της αποτυχίας, της πλήξης και
ο κορεσμός μιας βαθιάς ανάγκης τιμωρίας είναι ο κοινός καμβάς σε τέτοιου
είδους δηλώσεις. Οι σύγχρονοι ψυχαναλυτές το ονομάζουν ηθικό μαζοχισμό και
προσβάλλει συνήθως άτομα με νευρωσική και υποκριτική συμπεριφορά. Άλλωστε, και
ο Φρόιντ θεωρούσε αυτά τα άτομα “ψυχοπαθολογικά διεστραμμένα” και αναφέρεται
σ’ αυτά σε σημαντικές στιγμές των επιστημονικών του ανακαλύψεων. Εμένα
προσωπικά τέτοιου είδους ηθικοπλαστικές δηλώσεις μού δημιουργούν πλήξη. Ας μην
ξεχνάμε ότι το ελληνικό κύτταρο περιέχει ένα καθαρά παγανιστικό DNA».















