Διαστάσεις Tα προβλήματα ενός «θεσμού»

Δεν είναι μόνο μια εφημερίδα, είναι πλέον ένας θεσμός: η Μοντ συμπλήρωσε
προχθές 60 χρόνια ζωής. Αλλά ποτέ άλλοτε δεν απασχολούσαν τους ανθρώπους της
τόσα ερωτήματα, ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο πολλά θέματα ανοιχτά.

Ζαν-Μαρί Κολομπανί: ο διευθυντής της Μοντ αναζητεί απαντήσεις στην κρίση

Κάθε πρωί μοιράζονται στο Παρίσι 800.000 φύλλα από τις εφημερίδες που
διατίθενται δωρεάν. Από την άλλη πλευρά, η κυκλοφορία της Μοντ, της
Φιγκαρό, της Λιμπερασιόν, της Τριμπύν και της Εκό
μετά βίας φτάνει στη γαλλική πρωτεύουσα τα 130.000 φύλλα. Πώς μπορεί να
καλυφθεί αυτό το χάσμα; Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η επέλαση των δωρεάν
εφημερίδων; Αυτό είναι το ένα μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο παραδοσιακός
Τύπος. Το άλλο πρόβλημα είναι το Internet. Το χαρτί βρίσκεται σε διαρκή
ανταγωνισμό με το δίκτυο. Και οι άνθρωποι που σχεδιάζουν και διευθύνουν τις
εφημερίδες γνωρίζουν ότι οι νέοι ενημερώνονται πρωτίστως από το δίκτυο. Αυτό
υποχρεώνει τους πρώτους να αναθεωρήσουν ριζικά το μοντέλο ενημέρωσης το οποίο
εφαρμόζουν. Πόσο βάρος πρέπει να δίνουν στις ειδήσεις μετά την εμφάνιση ενός
νέου, ακόμη ισχυρότερου από την τηλεόραση, ανταγωνιστή; Ποια όπλα πρέπει να
χρησιμοποιήσουν για την προσέλκυση των νέων αναγνωστών; Τι πρέπει να κάνει μια
εφημερίδα για να ξεχωρίσει από τις άλλες;

H συζήτηση έχει ανοίξει. Και ο διευθυντής της Μοντ Ζαν-Μαρί Κολομπανί,
σε συνέντευξη που δίνει στην Ελ Παΐς, παραδέχεται ότι δεν έχει τις
απαντήσεις. Το μόνο που ξέρει είναι ότι η εφημερίδα του παρουσιάζει τα
τελευταία χρόνια ζημιά (η πρόβλεψη για φέτος είναι 35 εκατομμύρια ευρώ). H
ζημιά των Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, βέβαια, είναι ακόμα μεγαλύτερη, ή
τουλάχιστον ήταν τα δύο προηγούμενα χρόνια. H εφημερίδα του Σίτυ έχει χάσει
40.000 αναγνώστες (λίγο περισσότερους από τη Μοντ), η κρίση που
διέρχεται είναι ανάλογη με την κρίση όλων των μεγάλων ποιοτικών εφημερίδων,
απλώς εδώ φαίνεται λιγότερο επειδή οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς ανήκουν στον
ισχυρό όμιλο Πέρσον κι έτσι η διαχείριση των ζημιών μπορεί να γίνει
ευκολότερα.

H Μοντ έχει δύο επιπλέον προβλήματα. Το ένα είναι ότι αντιμετωπίζεται
ως θεσμός, και στη σημερινή Γαλλία όλοι ανεξαιρέτως οι θεσμοί υφίστανται
σφοδρή κριτική. Το άλλο πρόβλημα είναι η δεσμευτική σχέση της με τα συνδικάτα,
που κάνει το κόστος της εκτύπωσης και της διανομής της υπερδιπλάσιο από το
κόστος μιας αντίστοιχης εφημερίδας στην Ιταλία ή στην Ισπανία. Θα μπορούσε
βέβαια να κηρύξει πόλεμο στα συνδικάτα και να καταφύγει στα τυπογραφεία που
χρησιμοποιούν οι δωρεάν εφημερίδες. Όπως παραδέχεται όμως ο Κολομπανί, στην
περίπτωση αυτή η εφημερίδα του δεν θα ζούσε πάνω από τρεις εβδομάδες…

(Μία αναγκαία διόρθωση: οι υποψήφιοι του διαγωνισμού που οργανώνει ο
Εκόνομιστ για τον τίτλο του «πιο έξυπνου ανόητου» δεν πρέπει να έχουν
γεννηθεί μετά το 1950, όπως ανοήτως έγραψε χθες η στήλη. Πρέπει απλώς να μην
έχουν πεθάνει πριν από το 1950. H διαφορά ανάμεσα στις δύο διατυπώσεις είναι
μόνο τρεις λέξεις, αλλά πολλά εκατομμύρια ψυχές).