«Aναστήλωση» σε χρόνο ρεκόρ

Δύο μικρά ρομποτάκια και δέκα λεπτά είναι αρκετά για να «αναστηλωθεί», από τα χέρια μικρών και μεγάλων, ο επιβλητικός δωρικός ναός του Ασκληπιού (3ος αιώνας π.X.) στην Αρχαία Μεσσήνη μέσα από νέα ελληνική πρωτοποριακή εφαρμογή εικονικής πραγματικότητας

Πόσες φορές έχει κλείσει κανείς τα μάτια προσπαθώντας από τα λιγοστά ερείπια
ενός μνημείου να «ξαναχτίσει» νοητά τη μεγαλοπρεπή εικόνα του; Πόσες φορές
άφησε τη φαντασία του να «ξαναστήσει» κίονες, στοές ή και ολόκληρους ναούς από
σκόρπια κομμάτια; Μία νέα εφαρμογή εικονικής πραγματικότητας, που
παρουσιάστηκε χθες στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, δίνει σε όλους την ευκαιρία
όχι απλώς να αναστηλώσουν ένα αρχαίο μνημείο, αλλά να το πετύχουν και σε χρόνο
ρεκόρ! Εικονικά βεβαίως.

Σε πρώτο πλάνο βλέπουμε ό,τι έχει απομείνει από τον δωρικό ναό του
Ασκληπιού της Αρχαίας Μεσσήνης. H διαδικασία είναι απλή. Φοράμε τα ειδικά
γυαλιά τριών διαστάσεων. Παίρνουμε από το έδαφος τους σπονδύλους ενός κίονα,
το τρίγλυφο, το επιστύλιο και την υδρορρόη με τη λεοντοκεφαλή. Τα τοποθετούμε
το ένα πάνω στο άλλο με τη βοήθεια δύο μικρών ρομπότ (που έχουν ταξιδεύσει
ειδικά για το συγκεκριμένο πρόγραμμα στην Ελλάδα από την Ιταλία και συνδέονται
με ηλεκτρονικό υπολογιστή). Μόλις ολοκληρωθεί το έργο της «αναστήλωσης», σε
περίπου δέκα λεπτά, εμφανίζεται μπροστά μας στην οθόνη – ως εκ θαύματος –
ολόκληρος ο ναός, όπως ήταν τον 3ο αι. π.X.

«Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα», εξηγεί στα «NEA» ο υπεύθυνος του
Τμήματος Εικονικής Πραγματικότητας του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, Σάκης
Γκαϊτατζής, καθώς το IME είναι ένας από τους βασικούς φορείς υλοποίησης του
προγράμματος. «Είναι το πρώτο διαδραστικό πρόγραμμα που δίνει έμφαση στην αφή,
καθώς μας επιτρέπει να ψηλαφήσουμε τους αρχαίους λίθους». Τι ακριβώς σημαίνει
αυτό; Πως όσοι επιχειρήσουν να μπουν στον ρόλο του αναστηλωτή – μέσα στην
«Κιβωτό», τον ειδικό θάλαμο (3Χ3Χ3μ.) τρισδιάστατων ψηφιακών αναπαραστάσεων
του IME – όχι απλώς θα τοποθετήσουν τα πεσμένα τμήματα του μνημείου στη θέση
τους, αλλά και θα αισθανθούν την υφή της πέτρας, το βάρος της (υπό κλίμακα),
ενώ σε περίπτωση λάθους ενημερώνονται πως έχουν κάνει την λάθος κίνηση!

Πώς βλέπει την όλη προσπάθεια ο διευθυντής της ανασκαφής της Μεσσήνης
και καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Πέτρος Θέμελης; «Θετικά, όταν το ζήτημα
αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα και φυσικά όταν υπάρχει η
συνεργασία αρχιτεκτόνων και αρχαιολόγων», απαντά στα «NEA». Ικανοποιημένος από
το αποτέλεσμα; «Σε γενικές γραμμές, ναι. Εκείνο που θεωρώ αρνητικό είναι ότι
είναι κάπως ψυχρό και πως απουσιάζει η ανθρώπινη παρουσία. Θα ήθελα στο μέλλον
μια εκδοχή πιο ζωντανή και πιο πειστική από πλευράς φυσικού περιβάλλοντος».

Και η Αρχαία Αγορά ώς το 2006

Για να υλοποιηθεί το πρόγραμμα για τον ναό του Ασκληπιού στην Αρχαία Μεσσήνη
χρειάστηκαν περίπου επτά μήνες δουλειάς από 20 μηχανολόγους, προγραμματιστές,
ιστορικούς αρχιτέκτονες και αρχαιολόγους, σχεδόν 1.000 φωτογραφίες, καθώς και
η συνεργασία με Πανεπιστήμια και φορείς από την Ελλάδα, την Ιταλία, την Αγγλία
και τη Γαλλία στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Create».

«Επόμενος στόχος μας είναι η Αρχαία Αγορά της Αθήνας, καθώς είναι ένας χώρος
που μας παρέχει περισσότερες δυνατότητες», λέει ο κ. Γκαϊτατζής. «Αν και το
σενάριο δεν έχει ακόμη καθοριστεί, πιστεύουμε πως το πρόγραμμα θα είναι έτοιμο
στις αρχές του 2006».

INFO

Το διαδραστικό πρόγραμμα αναστήλωσης του ναού του Ασκληπιού στην Αρχαία
Μεσσήνη παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού (Πειραιώς 254, τηλ.
212-5402.540) κατόπιν ραντεβού και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.